| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, April 15, 2003 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ การแปลเรื่องเฉพาะทางนั้นเป็นการแปลที่ยากเอามากๆ สำหรับผู้ทำงานแปลที่พิถีพิถัน ทั้งการอ่านต้นฉบับ อย่างพินิจพิเคราะห์ การใช้คำและจัดวางตำแหน่งของคำเพื่อผู้อ่านให้เข้าใจเรื่องได้ง่าย (แม้บางครั้ง เนื้อเรื่องเองก็เป็นเรื่องที่เข้าใจได้ไม่ง่ายนัก) รวมทั้งการพยายามหาความเข้าใจในเรื่องนั้นๆ งานแปล ประเภทนี้จะดีที่สุดหากมีการทำงานร่วมกันระหว่างนักแปลผู้เชี่ยวชาญด้านภาษากับผู้มีความรู้ในสาขา วิชานั้นอย่างดีค่ะ วันนี้มีข่าวเล็กๆ เรื่องโรคมะเร็งที่ยาวไม่กี่บรรทัด แต่ต้องการความเข้าใจทั้งภูมิหลัง และกลวิธีการแปลมาให้ดูเป็นตัวอย่างค่ะ โรคมะเร็งนั้นกว่าอาการของโรคจะปรากฏก็มักเข้าขั้นอันตรายจนยากจะรักษาให้หาย ฉะนั้นจึงเป็น ความใฝ่ฝันของวงการแพทย์ที่จะหาทางตรวจให้พบได้เร็วที่สุดก่อนจะลุกลามไปจนหมดทางรักษา ดังเช่นที่นักวิจัยกลุ่มนี้กำลังศึกษาอยู่ Blood test may detect colon cancer risk A simple blood test may be able to predict who is at risk of colon cancer - offering a way to avoid the embarrassing ordeal of colonoscopy, US researchers said. They found a single genetic change that was much more common in people with a family history of colon cancer - and extremely common in people diagnosed with colon cancer. The researchers said more studies must be done to ensure results are consistent, but they hope they have found a simple and accurate way to screen a healthy population for colon cancer. "There are screening tests for cancer with rare family syndrome," Dr Andrew Feinberg of Johns Hopkins University of Baltimore, who led the study team, said in a telephone interview. An example is the breast cancer gene BRCA 1, which causes perhaps five percent of all inherited breast cancers. "And there are tests to screen for the presence of cancer, like the PSA test, for example," he added — referring to the prostate specific antigen test that can show prostate cancer." But there are no tests for just screening the population to identify people who have a genetic risk of cancer." — Reuters การตรวจเลือดอาจบอก ได้ว่าเสี่ยงต่อการเป็นโรค มะเร็งลำไส้ใหญ่หรือไม่ นักวิจัยชาวอเมริกันกลุ่มหนึ่งแถลงว่า มีการตรวจเลือดแบบง่ายๆ วิธีหนึ่ง ที่อาจทำนายได้ว่าใครที่เสี่ยงต่อการ เป็นโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ การตรวจ วิธีนี้เป็นทางหนึ่งที่จะหลีกเลี่ยงวิธี ตรวจลำไส้ใหญ่ด้วยการส่องกล้อง ซึ่งเป็นการตรวจที่ทำให้คนไข้ต้อง อึดอัดทรมาน นักวิจัยกลุ่มนี้พบการเปลี่ยนแปลง ของยีนตัวหนึ่ง ซึ่งพบได้บ่อยใน ผู้ที่มีประวัติว่ามีสมาชิกในครอบครัว เป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ และยิ่งพบได้ บ่อยมากขึ้นในคนที่ได้รับการวินิจฉัย ว่าเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่แล้ว คณะผู้วิจัยกล่าวว่า ยังต้องมีการศึกษา กันอีกมากสำหรับการตรวจเลือดวิธีนี้ เพื่อให้แน่ใจว่าได้ผลที่เชื่อถือได้อย่าง สม่ำเสมอ แต่ก็หวังว่าได้พบวิธีที่ง่าย และแม่นยำแล้วเพื่อใช้ตรวจคัดมะเร็ง ลำไส้ใหญ่สำหรับคนที่ยังไม่เป็นโรคนี้ นายแพทย์แอนดรูว์ ไฟน์เบิร์ก แห่ง มหาวิทยาลัยจอห์นส์ ฮอบกินส์ ที่ บัลติมอร์ หัวหน้าคณะผู้วิจัยอธิบาย ในการให้สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์ คราวหนึ่งว่า "ขณะนี้มีการตรวจ คัดโรค(screening tests) สำหรับ ตรวจหามะเร็งชนิดที่มีความเกี่ยว ข้องกับกลุ่มอาการที่พบได้ไม่บ่อย และเป็นชนิดที่มีประวัติครอบครัว ร่วมด้วย อย่างเช่นการตรวจหายีน มะเร็งเต้านม บี อาร์ ซี เอ วัน (BRCA1) ซึ่งผู้ที่เป็นมะเร็งเต้านม โดยมีประวัติครอบครัวร่วมด้วยนั้น ประมาณร้อยละห้ามีสาเหตุจาก ยีนตัวนี้ นายแพทย์แอนดรูว์ อธิบายเพิ่มเติมว่า "มีการตรวจคัดโรคอีกหลายอย่างเพื่อ ตรวจหามะเร็ง เช่นการตรวจหาค่า สารพี เอส เอ (PSA)" ซึ่งเป็นการ ตรวจหาสารก่อตัวต้านทานเฉพาะ ของต่อมลูกหมาก ที่อาจบอกได้ว่า เป็นมะเร็งต่อมลูกหมากหรือไม่ "แต่ขณะนี้ก็ยังไม่มีการตรวจที่ใช้ สำหรับการคัดกรองอย่างเดียว เพื่อดูว่าคนปกติคนไหนมีความ เสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็งที่เกิด จากกรรมพันธุ์บ้าง" — สำนักข่าวรอยเตอรส์ ชื่อเรื่อง การกล่าวถึงผลงานวิจัยทางการแพทย์มักใช้สำนวนที่แสดงความเป็นไปได้มากกว่าจะพูดด้วยความแน่ใจ ค่ะ เราจึงมักเห็นคำว่า can, may, could, perhaps, possible เสมอ ซึ่งต้องให้ความสำคัญด้วย ดัง ประโยคที่เป็นชื่อเรื่อง และที่อื่นๆ ด้วยค่ะ ย่อหน้าที่ 1 article "a" ก็ต้องให้ความสำคัญด้วยสำหรับข้อเขียนประเภทนี้ เพราะผู้เขียนต้องการสื่อว่านั่นเป็นเพียง วิธีหนึ่งหรือชนิดหนึ่งในอีกหลายชนิดที่อาจพบแล้วหรือยังไม่ได้พบก็ได้ เวลาแปลเราจึงไม่อาจละไว้ได้ใน ฐานที่เข้าใจอย่างในข้อเขียนประเภทอื่น เช่นที่ท่านคงเห็นแล้วในวลีว่า การตรวจเลือดแบบง่ายๆ วิธีหนึ่ง เป็นต้น ในวลี the embarrassing ordeal of a colonoscopy คำว่า embarrassing (adj. น่าละอาย น่าอึดอัดใจ รู้สึกผิด) และคำว่า ordeal (n. สภาพการณ์หรือประสบการณ์ที่ยากลำบากและทุกข์ทรมาน) ทั้งสองเป็นคำที่ต้องเฟ้นหาคำให้เหมาะกับบริบท คือการตรวจลำไส้ใหญ่แบบส่องกล้อง ผู้แปลจึงต้องขอ คำอธิบายจากท่านผู้รู้ ทำให้ทราบว่าเป็นวิธีการสอดท่อที่ปลายมีกล้องส่องให้เห็นเข้าไปทางทวารหนัก โดย ต้องเป่าลมเข้าไปด้วย เพียงแค่นึกภาพก็ต้องเลือกใช้คำว่า อึดอัดทรมาน ซึ่งน่าจะดีกว่าแปลตรงตัวว่า ทรมานอย่างอึดอัด  ที่ฟังแล้วไม่เป็นภาษาไทยค่ะ ย่อหน้าที่ 2-3 a family history แม้อาจจะแปลสั้นๆ ได้ว่า ประวัติครอบครัว  แต่เนื่องจากเป็นครั้งแรกที่พูดถึงใน ข่าวนี้ ดิฉันจึงอยากใช้ให้เต็มรูปเสียก่อนว่า ผู้ที่มีประวัติว่าสมาชิกในครอบครัวเป็นมะเร็งลำไส้ ใหญ่ แล้วค่อยใช้แบบสั้นอย่างเช่นในย่อหน้าที่ 4 เพราะผู้อ่านเข้าใจแล้วค่ะ ย่อหน้าที่ 4-5 screening test ตามพจนานุกรมศัพท์แพทยศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ใช้ว่า การตรวจคัดโรค ซึ่งน่าจะไม่คุ้นหูผู้อ่าน ดิฉันคิดว่าเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจได้ดีขึ้นก็ควรใส่คำภาษาอังกฤษกำกับไว้ด้วย และที่ ไม่สามารถแปลได้ตามใจชอบว่า การตรวจหาโรค  เพราะได้รับคำอธิบายว่า ขั้นตอนการตรวจโรคนั้น จะเป็นการตรวจแบบตัดความเป็นไปไม่ได้ออกไป เช่นเมื่อพิจารณาจากอาการแล้วเห็นว่าน่าจะเป็นโรค อะไรได้บ้าง คุณหมอก็จะตรวจไปตามที่สงสัยว่าน่าจะใช่ แล้วก็จะตัดข้อสงสัยออกไปทีละข้อ จากคำ อธิบายนี้ screening จึงตรงกับคำว่า การตรวจคัดโรค อย่างชัดเจนเลยค่ะ วลีที่แปลยากคือ for cancer with rare family syndrome เพราะจะแปลตรงๆ ว่า สำหรับมะเร็ง ที่มีกลุ่มอาการของครอบครัวที่หายาก  คงไม่ได้ความเลยนะคะ และเมื่อได้รับคำอธิบายว่าหมายถึงมะเร็ง ชนิดที่มีความสัมพันธ์กับประวัติครอบครัว และที่พบว่ามีกลุ่มอาการผิดปกติหลายๆ อย่างเกิดร่วมด้วย ซึ่ง เป็นกลุ่มอาการที่พบได้ไม่บ่อย จึงต้องแปล "เอาความ" ให้ตรงตามความหมายของวลี แม้ว่าจะต้องใช้ ข้อความถึงสองวลียาวๆ อย่างที่เห็นนั่นแหละค่ะ อนุประโยคขยาย BRCA 1 ที่ว่า which causes...breast cancer นั้นต้องระวังการวางลำดับ คำมากๆ เลยค่ะ เพราะจะเข้าใจยากหากแปลตรงๆ ว่า ยีนนี้เป็นสาเหตุอยู่ประมาณร้อยละห้าของ ผู้เป็นมะเร็งเต้านมที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคนี้  ต้องแปลโดย "เอาความ" จึงจะได้ ย่อหน้าที่ 5-6 presence (n. การมีอยู่) ทำให้เห็นว่าการตรวจเลือดเพื่อหาสาร PSA นั้นเป็นการตรวจเมื่อสงสัยว่า มีมะเร็งแล้ว ซึ่งสอดคล้องกับย่อหน้าที่ 6 ที่กล่าวว่ายังไม่มีการตรวจคัดโรคที่ใช้กับคนปกติ (อย่างการ ตรวจเลือดที่กล่าวถึงในย่อหน้าแรก) เลย พบกันคราวหน้า สวัสดีค่ะ    เกษมศรี วงศ์เลิศวิทย์     This lesson is prepared by Asso.Prof. Kasemsri Vonglertvidhya, a former lecturer in English and Linguistics at Western Language Department, Srinakarinwirot University (Bangkhen Campus). She is now Director of English Language Training Program, Faculty of Education, SWU, and a freelance translator.  Back to our home page Read our other translate it columns here. | Comments to Ajaan Sunee at suneec@bangkokpost.co.th | | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2002 Last modified: April 11, 2003 |