| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, April 22, 2003 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ วันนี้เรามาดูมุมมองของนักเขียนบทความชาวต่างชาติคนหนึ่งซึ่งวิเคราะห์สถานการณ์ของ โรคซาร์สไว้อย่างน่าสนใจหลายประเด็น แต่ดิฉันนำมาเป็นตัวอย่างการทำงานแปลได้เพียง ประเด็นเดียว เนื่องจากเรามีพื้นที่จำกัดค่ะ และสิ่งที่น่าสนใจในคราวนี้ก็คือแนวทางการแปลชื่อเฉพาะ เชิญติดตามนะคะ Sars threatens to become century's first major disease Brigitte Castelnau Paris, AFP The Sars virus, the fatal respiratory illness confounding doctors and researchers, could become the first serious new disease of the century and reach pandemic proportions in the world where people are constantly on the move. With the exception of Aids, most of the worrying diseases that surfaced in the last century, like the Ebola virus, never really posed a danger to public health at an international level. This was mainly because transmission of the disease between humans was never optimal or because those who fell ill were simply too sick to travel. But global airline travel has provided Sars with an ideal vector. A month after the World Health Organization sounded the international alert over severe acute respiratory syndrome, which has killed more than 120 people among more than 3,000 reported cases, there is still serious concern among the experts despite the measures taken to contain it. WHO is not hiding fears that the virus, which begins with high fever, breathing difficulties, and a dry cough, could spread to Africa. "The mortality rate is around 4%, so 96% of people pull through all right," said WHO doctor Isabelle Nuttall, but she admits that "rate depends entirely on the kind of treatment that is available to people" โรคซาร์ส มีเค้าว่าจะเป็นโรคร้าย อันดับแรกของศตวรรษ บริจิต กาสแตลโน ปารีส, เอเอฟพี ไวรัสที่ทำให้เกิดโรคซาร์สซึ่ง เป็นโรคระบบทางเดินหายใจ ที่ทำให้ถึงแก่ชีวิต และเป็นโรค ที่บรรดาแพทย์และนักวิจัยยัง จับต้นชนปลายไม่ถูกนั้น อาจ เป็นโรคร้ายแรงโรคใหม่อันดับ แรกของศตวรรษนี้และอาจป็น โรคที่แพร่กระจายได้ถึงระดับ ทั่วโลกซึ่งคนเรามีการเดินทาง กันอยู่ตลอดเวลา ถ้าไม่นับโรคเอดส์แล้ว โรค ที่น่ากลัวส่วนใหญ่ที่เกิดใน ศตวรรษที่แล้ว เช่นไวรัสที่ ทำให้เกิดโรคอีโบลา ยังไม่ถึง กับทำให้ระบบสาธารณสุข ระดับนานาชาติต้องตกอยู่ใน อันตรายอย่างจริงจัง สาเหตุสำคัญก็คือการติดต่อ ของโรคระหว่างคนสู่คนยังไม่ รุนแรง หรือไม่ก็เพราะผู้ป่วย มีอาการป่วยมากจนไม่อาจ เดินทางไปไหนต่อไหนได้ แต่การเดินทางด้วยเครื่องบิน ไปทั่วโลกทำให้เกิดเป็นเส้น ทางระบาดของโรคซาร์สได้ อย่างดีเยี่ยม หนึ่งเดือนหลังจากองค์การ อนามัยโลกประกาศให้นานา ชาติตื่นตัวเรื่องโรคระบบทาง เดินหายใจเฉียบพลันอย่าง รุนแรง ซึ่งคร่าชีวิตไปแล้วกว่า 120 คน จากจำนวนคนไข้ที่ แจ้งไว้กว่า 3,000 ราย ผู้ เชี่ยวชาญทั้งหลายก็ยังคงกังวล กันมาก แม้จะมีมาตรการควบ คุมโรคนี้แล้วก็ตาม องค์การอนามัยโลกเองก็ แสดงความวิตกว่าไวรัส ซึ่ง ทำให้เกิดอาการเริ่มแรกด้วย ไข้สูง หายใจลำบาก และไอ แห้งๆ นี้ อาจแพร่กระจายไป ถึงทวีปอัฟริกาได้ แพทย์หญิง อีซาแบล นูตัลล์ แห่งองค์การอนามัยโรค อธิบายว่า "อัตราการตายมี ประมาณ 4 เปอร์เซ็นต์ ส่วน 96 เปอร์เซนต์หายจากโรคนี้ ได้" แต่ก็ยอมรับว่า "อัตราที่ ว่านี้ขึ้นอยู่กับวิธีการรักษาที่ สามารถจัดให้กับคนไข้ได้ ล้วนๆ แต่เพียงอย่างเดียว" หัวข่าว ต้นฉบับใช้เป็นประโยคสมบูรณ์ และสื่อความตรงไปตรงมา การแปลจึงไม่มีอะไรยุ่งยาก เพียงแต่ต้อง เฟ้นหาคำที่เหมาะสมค่ะ อย่างเช่น threatens (v. ขู่, เป็นอันตรายคุกคาม) ความหมายจริงๆ ก็คือ ยังไม่ถึงระดับอันตราย แต่มีแนวโน้มว่าจะเป็น ดิฉันจึงใช้ว่า มีเค้าว่าจะเป็น แทนการแปลซื่อๆ ว่า ขู่ว่าจะเป็น ค่ะ ย่อหน้าที่ 1 The Sars virus จะแปลว่าไวรัสซาร์สไม่ได้ เพราะไวรัสนี้ไม่ได้มีชื่อว่าซาร์ส แต่ทำให้เกิด โรคซาร์ส และเนื่องจากคำว่าซาร์สในปัจจุบันเป็นชื่อที่ทุกคนรู้จักกันดีแล้ว ดิฉันจึงใช้วิธีทับศัพท์ ทุกครั้งที่พบโดยใช้คำนามกำกับไว้ข้างหน้าว่า โรค เช่นเดียวกับโรคเอดส์ในย่อหน้าที่สอง การแปลชื่อเฉพาะนี้มีหลักการกว้างๆ อยู่ว่าถ้าเป็นชื่อที่คุ้นเคยดีอยู่แล้ว อาจใช้ทับศัพท์ไปเลย เพื่อความกระชับหรือจะแปลเป็นชื่อไทยก็ได้ และก็ไม่จำเป็นต้องวงเล็บภาษาต้นฉบับกำกับไว้ค่ะ แต่หากเป็นโรคที่ผู้อ่านน่าจะยังไม่คุ้นเคย หากมีชื่อที่แปลเป็นไทยไว้แล้วก็ใช้ชื่อไทยโดยวงเล็บ ชื่อภาษาอังกฤษด้วย เช่น — โรคหวาดระแวง (paranoid) — โรคกระดูกสันหลังเสื่อม (spondylosis) หากยังไม่มีชื่อที่แปลเป็นไทยก็ต้องใช้วิธีทับศัพท์และวงเล็บภาษาอังกฤษไว้เช่นกันค่ะ เช่น — โรคเมลิออยด์ (melioidosis) confound (v. แต่ในที่นี้ใช้เป็น present participle ขยาย doctors and researchers มีความหมายว่า สับสน ไม่ทราบว่าจะรับมือกับสถานการณ์นั้นๆ อย่างไร) ตรงกับสำนวนในภาษา ไทยว่า จับต้นชนปลายไม่ถูก pandemic (adj. การระบาดไปในวงกว้าง ไม่มีขอบเขตจำกัด) ความรุนแรงของการระบาดนี้ มีอยู่สามระดับโดยดูจากพื้นที่ที่กินวงกว้าง ระดับแรกอยู่ในเฉพาะพื้นที่เช่นอำเภอหรือจังหวัดหนึ่ง ใช้คำว่า endemic ระดับที่กว้างขึ้นมาอีกคือในระดับภูมิภาค ใช้ epidemic ตัวอย่างเช่นโรค ที่เกิดจากไวรัสอีโบลา ที่ประเทศซาอีร์ ฉะนั้นการใช้คำว่า pandemic จึงสื่อความหมายที่น่ากลัว ที่หมายถึงการระบาดไปทั่วโลก ย่อหน้าที่ 2 คำว่า public health (n. ระบบสาธารณสุข) เป็นคำที่มีบัญญัติศัพท์ไว้แล้ว เราจึงแปลตรงตาม ตัวว่า สุขภาพชุมชน  ไม่ได้ ย่อหน้าที่ 3 This is mainly because... เป็นอนุประโยคที่เราใช้วิธีแปลตรงๆ จะไม่สวยนัก ว่า นี่ส่วนใหญ่เนื่องมาจาก... ที่ชัดเจนและกระชับกว่าน่าจะเป็น สาเหตุสำคัญก็คือ optimal (adj. สูงสุด มากที่สุด) ที่ดิฉันขอใช้คำว่า รุนแรง เพราะเหมาะกับการแพร่ระบาดของ สิ่งที่ไม่ดีอย่างโรค ค่ะ ย่อหน้าที่ 4 vector (n. เส้นทางบิน) ผู้เขียนใช้คำนี้โดยมีความหมายว่าเป็นเส้นทางการแพร่ระบาดของโรค ซาร์ส ดิฉันจึงแปลว่า เป็นเส้นทางระบาด ซึ่งผู้อ่านก็คงเข้าใจได้ดีเมื่ออ่านต่อเนื่องจากข้อความ ข้างหน้าที่พูดถึงการเดินทางด้วยเครื่องบินค่ะ ย่อหน้าที่ 5 ภาษาอังกฤษมีลักษณะเฉพาะตัวในการเขียนอย่างหนึ่งคือไม่นิยมใช้คำซ้ำ เป็นเหตุให้โรคซาร์ส ในย่อหน้านี้กลายเป็นชื่อเต็ม ว่า severe acute respiratory syndrome แต่ดิฉันก็ยังยึด แนวทางการแปลชื่อเฉพาะดังที่ได้กล่าวมาแล้ว concern (n. ความห่วงใย ความกังวล) measures (n.มาตรการ) contain (v. บรรจุ ควบคุม ไว้ในขอบเขต) ล้วนเป็นคำที่ผู้แปลต้องเลือกเอาความหมายที่เหมาะกับบริบทและธรรมชาติของภาษาไทยค่ะ ย่อหน้าที่ 6 WHO ชื่อภาษาไทยว่า องค์การอนามัยโลก ซึ่งเป็นที่รู้จักกันอย่างกว้างขวางแล้ว จึงใช้ชื่อไทย โดยไม่ต้องวงเล็บชื่อภาษาอังกฤษไว้ not hiding fears คงไม่เหมาะที่จะแปลว่า ซุกซ่อนความกลัว  แสดงความวิตก ที่สื่อความ หมายอย่างเดียวกันน่าจะเหมาะกว่าค่ะ ย่อหน้าที่ 7 การอ่านชื่อทับศัพท์นั้น อาศัยหลักเกณฑ์ที่กำหนดโดยราชบัณฑิตยสถาน ซึ่งจะระบุไว้ว่าพยัญชนะ และสระในภาษาใดควรถ่ายออกมาเป็นเสียงภาษาไทยอย่างไร เนื่องจากบทความนี้ที่มาคือประเทศ ฝรั่งเศส และชื่ออีซาแบล ก็พอจะสื่อได้ว่าไม่น่าจะเป็นชื่อในภาษาอังกฤษ จึงคิดว่าคงจะเป็นชื่อใน ภาษาฝรั่งเศสมากกว่า (อาจเดาผิดก็ได้ค่ะ) ดิฉันจึงเลือกใช้หลักเกณฑ์การถ่ายเสียงจากภาษา ฝรั่งเศสเป็นภาษาไทยค่ะ จนกว่าจะพบกันใหม่ สวัสดีค่ะ    เกษมศรี วงศ์เลิศวิทย์     This lesson is prepared by Asso.Prof. Kasemsri Vonglertvidhya, a former lecturer in English and Linguistics at Western Language Department, Srinakarinwirot University (Bangkhen Campus). She is now Director of English Language Training Program, Faculty of Education, SWU, and a freelance translator.  Back to our home page Read our other translate it columns here. | Comments to Ajaan Sunee at suneec@bangkokpost.co.th | | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2002 Last modified: April 21, 2003 |