| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, December 23, 2003 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ การอ่านเรื่องขำๆ ก็ทำให้วันธรรมดาๆ ของเราสดใสขึ้นได้นะคะ วันนี้เลยตั้งใจยิงนกสองตัวด้วยกระสุน นัดเดียว คือหาเรื่องสนุกๆ ให้ท่านผู้อ่านได้ผ่อนคลายอารมณ์ และให้ท่านผู้อ่านได้เห็นข้อระวังในการแปล คำขยายความ ลักษณะของภาษาอังกฤษที่ใช้เขียนเรื่องเบาๆ เช่นนี้จะมีลักษณะไม่เป็นทางการ คือไม่เคร่งครัดนักกับ โครงสร้างประโยค ซึ่งท่านผู้อ่านคงเห็นแล้วว่าบางประโยคเป็นแค่วลี ในตัวอย่างนี้ยังมีการวางข้อความ ขยายยังต่อกันได้เรื่อยๆ โดยมีจุลภาค (comma) คั่นหรือไม่มีก็ได้ แต่ในภาษาไทยเราไม่ใช้จุลภาค ฉะนั้นการวางส่วนขยายของเราต้องระวังพอสมควร โดยมีข้อควรยึดถือว่าให้วางส่วนขยายไว้ใกล้คำที่ ถูกขยายให้มากที่สุด เพื่อไม่ให้ความหมายผิดไปค่ะ การแปลแบบนี้เราจึงไม่สามารถเก็บโครงสร้าง ของต้นฉบับไว้ได้ ต้องแปลแบบเอาความ มาดูกันในแต่ละย่อหน้านะคะ Empty ashtray is smoking gun 1 Giles Hewitt New York, AFP That empty ashtray on your desk. Ornamental? Reminder of a bad habit conquered? Or evidence of criminal intent? In New York it could be all three and you would well be advised to get rid of it before department of health inspectors slap you with a fine of up to $2,000 (80,000 baht) Under the city's strict anti-smoking regulations, ashtray possession is a risky business, even if you are a non-smoker or the receptacle in question has never snuffed a cigarette butt. Brooklyn video-store owner, Marty Arno claims he was actually trying to help enforce the ban when he produced an ashtray so that a customer, who had walked in off the street smoking, could put out his cigarette. Two health inspectors who visited the store the same day in October saw it differently and ticketed Arno for "having one ashtray with cigarette butt, and ashes" on his counter. Another ticket recipient was John Martello, the executive director of the 115-year-old Players Club in Manhatten, which was raided by inspectors in November. Martello was out of the office at the time, as was his assistant. "When my assistant returned, the inspectors demanded she open my locked office. Of course she was intimidated, and indeed opened the office," Martello said "There behind the desk, on a low shelf, they found three stacked ashtrays. No cigarettes, nothing. No evidence of smoke, just three stacked ashtrays. I wasn't even there." มีที่เขี่ยบุหรี่เปล่า ก็เข้าปิ้งได้ ๑ ไจล์ส เฮวิตต์ นิวยอร์ค เอเอฟพี่ ที่เขี่ยบุหรี่ที่วางอยู่บนโต๊ะของคุณนั่น ใช้เป็นของประดับบ้าน เป็นของที่ระลึก ถึงนิสัยไม่ดีที่คุณเลิกซะได้หรือว่าเป็น หลักฐานส่อเจตนาการกระทำที่ผิด กฎหมายก็แล้วแต่ แต่ที่นิวยอร์คนั่น มีโอกาสเป็นได้ทั้งสามแบบและขอ แนะนำอย่างจริงจังว่าคุณควรหาทาง กำจัดมันเสียก่อนที่เจ้าหน้าที่ของกรม อนามัยจะมาเล่นงานคุณอย่างเจ็บแสบ ด้วยค่าปรับที่มีสิทธ์สูงได้ถึง 2,000 เหรียญสหรัฐ หรือ 80,000 บาท ทั้งนี้ตามกฎเหล็กห้ามสูบบุหรี่ของนคร นิวยอร์ค การมีที่เขี่ยบุหรี่ไว้ในครอบครอง เป็นเรื่องเสี่ยงต่อการหาภัยใส่ตัวเป็นอย่าง ยิ่ง แม้คุณจะไม่ใช่คนที่สูบบุหรี่ หรือ ภาชนะอันนั้นไม่เคยได้สัมผัสกับก้น บุหรี่เลยก็ตาม อย่างนายมาร์ตี อาร์โนเจ้าของร้าน วิดีโอในเขตบรุคลินอ้างว่าที่เขาเอาที่ เขี่ยบุหรี่มาให้ลูกค้าคนหนึ่งที่เดินสูบ บุหรี่เข้ามาในร้านเพื่อให้ดับก้นบุหรี่ เสียนั้น แท้จริงแล้วเป็นการช่วยส่งเสริม การห้ามสูบบุหรี่ต่างหาก แต่วันนั้นเจ้าหน้าที่กรมอนามัยสองคน ที่มาที่ร้านกลับคิดไปอีกแบบ จึงเขียน ใบสั่งให้อาร์โนไปเสียค่าปรับฐาน "มีที่ เขี่ยบุหรี่ หนึ่งอันพร้อมก้นและเถ้าบุหรี่" เหตุเกิดในเดือนตุลาคม เดือนพฤศจิกายน นายจอห์น มาเทลโล ผู้อำนวยการบริหารของสโมสรเพลเยอร์ส ซึ่งเป็นสโมสรที่เก่าแก่มีอายุถึง 115 ปี ในเมืองแมนแฮตตันก็เป็นอีกคนหนึ่ง ที่ถูกใบสั่งโดยเจ้าหน้าที่กรมอนามัยที่ เข้ามาค้นสำนักงานของเขา ขณะที่ทั้ง นายมาเทลโลและผู้ช่วยไม่ได้อยู่ ใน สำนักงานทั้งคู่ นายมาเทลโลเล่าว่า "พอผู้ช่วยของผม กลับเข้าไป เจ้าหน้าที่ก็สั่งให้เธอเปิดห้อง ทำงานของผมซึ่งขณะนั้นใส่กุญแจอยู่ แน่นอนเธอตกใจกลัวแน่ แต่ก็ยอม เปิดให้แต่โดยดี" "เจ้าหน้าที่พบที่เขี่ยบุหรี่สามอันวางซ้อนกัน อยู่บนชั้นวางของเตี้ยๆ หลังโต๊ะทำงาน ไม่มี บุหรี่ ไม่มีอะไรทั้งสิ้น กลิ่นควันก็ไม่มี จะมี ก็แค่ที่เขี่ยบุหรี่สามอันวางซ้อนกันอยู่ แม้ ตัวผมเองก็ไม่ได้อยู่ที่นั่นด้วยซ้ำ" หัวข่าว ดูไม่น่ายาก แต่ก็ยากค่ะ เพราะวลีว่า smoking gun เป็นสำนวนซึ่งมีที่มาจากควันที่ออกมาจาก ปากกระบอกปืนหลังยิงสดๆ ร้อนๆ สำนวนนี้จึงหมายถึงเป็นสิ่งที่ฟ้องว่าทำอะไรมา ทำให้จับได้คาหนัง คาเขา ความหมายที่ใช้ในเรื่องนี้ก็คือที่เขี่ยบุหรี่แม้จะไม่มีก้นบุหรี่ให้เห็นแต่ก็เป็นวัตถุพยานฟ้องว่า มีการสูบบุหรี่ การคิดสำนวนแปลที่จะได้ความเช่นนี้และต้องกระชับสมกับเป็นหัวข่าวจึงไม่ใช่เรื่อง ง่าย หลังจากลองอยู่หลายชื่อเช่น ที่เขี่ยบุหรี่เปล่าเป็นพยานวัตถุสำคัญ มีที่เขี่ยบุหรี่เปล่าก็เหมือน มีปืน มีที่เขี่ยบุหรี่เปล่าก็ยังอันตราย  สุดท้ายดิฉันก็ตกลงใจเลือก มีที่เขี่ยบุหรี่เปล่าก็เข้าปิ้งได้ คำว่า เข้าปิ้ง เป็นสำนวนไทยแปลว่าตกอยู่ในความลำบาก การเลือกชื่อนี้มีเหตุผลสองประการค่ะ คือหนึ่งเป็นชื่อเหมาะเป็นหัวข่าวมากกว่าชื่ออื่น สองมีสำนวนไทยที่ถ่ายทอดความหมายของสำนวน ต้นฉบับได้ระดับหนึ่งถึงแม้จะไม่ครบถ้วนก็ตามค่ะ ย่อหน้าที่ 1 ช่วงแรกของย่อหน้านี้ไม่ได้มีรูปเป็นประโยค แต่ก็แปลไปได้ตามปกติ คำว่า slap ถ้าแปลตรงตัวว่า ตบ (หน้า) ก็จะไม่เข้ากับบริบท ต้องแปลอย่างอุปมาอุปมัยโดยอิงความหมายของการทำร้ายว่า เล่นงานคุณอย่างเจ็บแสบ ย่อหน้าที่ 2 นามวลี the city's strict anti-smoking regulation นี้ มีคำ regulation (n. กฎ ข้อบังคับ) เป็นคำนามสำคัญ ส่วนคำอื่นเป็นคำขยาย คำนามในภาษาอังกฤษสามารถมีส่วนขยาย ทั้งในรูปของคำและวลีต่อๆ กันได้ และอยู่ได้ทั้งข้างหน้าและข้างหลังคำนามนั้น แต่คนอ่านไม่ สับสนเพราะดูจากรูปร่างของคำขยายเช่นเป็นคำ adjective เป็น บุพบทวลี เป็นต้น และบ่อย ครั้งมีจุลภาคช่วยคั่น แต่ระบบของภาษาไทยขยายความด้วยการวางลำดับคำให้ใกล้กับคำที่ ต้องการขยาย การแปลจึงต้องระวังการวางตำแหน่งคำให้ดีค่ะ อย่างเช่นถ้าแปลวลีนี้ว่า กฎห้าม สูบบุหรี่อย่างเข้มงวดของเมือง  ก็อาจหมายถึงห้ามเฉพาะการสูบบุหรี่อย่างเข้มงวด ถ้าสูบ อย่างไม่เข้มงวดก็ไม่เป็นไร (ท่านผู้อ่านคงคิดว่าสูบอย่างไรที่เรียกว่าสูบอย่างเข้มงวด แต่ขอ ให้ถือว่านี่เป็นตัวอย่างที่แสดงการวางตำแหน่งคำขยายที่ไม่เหมาะสมแล้วทำให้เกิดความ กำกวมได้เท่านั้นค่ะ) แต่ถ้าย้ายคำขยายให้ไปติดกับคำที่ถูกขยาย ว่า กฎเหล็กห้ามการสูบบุหรี่ จะเห็นว่าชัดเจนกว่ากันมาก Risky business ก็ไม่เหมาะที่จะแปลตรงตัวว่า ธุรกิจที่เสี่ยง  ดิฉันจึงแปลงสารไปเป็น เรื่องเสี่ยงต่อการหาภัยใส่ตัว receptacle หมายถึง ภาชนะ in question เป็นการ ชี้เฉพาะว่าหมายถึง อันที่ คนที่ สิ่งที่กำลังพูดถึง snuff สูดดม แต่ใช้กับที่เขี่ยบุหรี่น่าจะต้อง เลี่ยงไปเป็น สัมผัส ย่อหน้าที่ 3 ประโยคเดี่ยวในย่อหน้านี้มีส่วนขยายเป็นทั้งวลีและอนุประโยค ประโยคหลักมีแค่ Marty Arno claims he was trying to help enforce the ban. การแปลจึงต้องนำมาจัดใหม่ เป็นโครงสร้างไทยๆ โดยให้ความหมายคงเดิมค่ะ ย่อหน้าที่ 4 วลี in October โผล่ขึ้นมาขยายในประโยคได้หน้าตาเฉย เพราะคนอ่านทราบว่าบุพบทวลีนี้ ขยาย day แต่ถ้าเราแปลว่า เจ้าหน้าที่มาที่ร้านในวันเดียวกันของเดือนตุลาคม  จะเหลือความ เป็นกลิ่นนมเนยไว้ชัดเจน ดิฉันจึงเขียนเป็นประโยคใหม่ ย่อหน้าที่ 5 นำเดือนพฤศจิกายน มาขึ้นต้นเลยเพื่อให้ต่อเนื่องกับย่อหน้าที่แล้ว เพราะไหนๆ ก็ไม่มีสิทธิวาง ส่วนขยายนี้โผล่ไว้กลางๆ ประโยคอย่างภาษาอังกฤษอยู่แล้วนี่คะ ย่อหน้านี้ในประโยคแรกมี ประโยคหลักว่า Another ticket recipient was John Martello. นอกนั้นเป็นส่วนขยาย ย่อหน้าที่ 6 to be intimidated หมายถึงถูกขู่ ทำให้ตกใจกลัว ส่วนคำว่า indeed ใช้ในความหมายของ การเน้นข้อความที่จะพูด ซึ่งก็คือการเปิดประตู ดิฉันจึงเติม แต่โดยดี ไว้ด้วย ย่อหน้าที่ 7 เป็นตัวอย่างของการแปลประโยคที่มีส่วนขยายมากอีกเช่นกันค่ะ คำอธิบายที่มาที่ไปของกฎหมาย ประหลาดนี้ขอยกไปเป็นสัปดาห์หน้านะคะ สวัสดีค่ะ      This lesson is prepared by Asso.Prof. Kasemsri Vonglertvidhya, a former lecturer in English and Linguistics at Western Language Department, Srinakarinwirot University (Bangkhen Campus). She is now Director of English Language Training Program, Faculty of Education, SWU, and a freelance translator. Back to our home page Read our other translate it columns here. | Comments to Ajaan Sunee at suneec@bangkokpost.co.th | | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2002 Last modified: December 22, 2003 |