|
หัวบท
การแปลหัวบทเรื่องนี้ใช้ทั้งวิธีแปลแบบตรงตัวผสมผสานกับวิธีแปลแบบตีความ
โดยอาศัยจินตนาการ
outcasts n. ผู้ที่ถูกขับไล่ออกจากคณะ คนที่เพื่อนไม่คบ
คนที่ถูกเนรเทศ และขยะ ในที่นี้ดิฉัน
อาศัยจินตนาการไปยังคนในประเทศแอฟริกาใต้ ซึ่งคนขาวเป็นผู้ปกครอง
หรือผู้บริหารประเทศโดย
ใช้นโยบายแบ่งแยกผิว คนแอฟริกาใต้แบ่งเป็น 3 ผิว คือผิวขาว ผิวดำ
และผิวสีน้ำตาล คนสองผิว
หลังจากถูกคนผิวแรกซึ่งมีอำนาจทางการเมืองแสดงความรังเกียจเดียดฉันท์สารพัด
ดังนั้นคน
ผิวดำและผิวสีน้ำตาลจึงมีชีวิตที่ทุกข์ลำเค็ญขมขื่น เป็นชีวิตที่โคเอทซีนำมาเปิดเผยให้เห็นเบื้องหลัง
การกดขี่รังแกที่พวกเขาได้รับ จากจินตนาการไปยังแดนไกลเช่นนี้
ดิฉันจึงเขียนคำแปลของ outcasts ว่า คนที่สังคมรังเกียจ
win...vote v. ถ้าแปลว่าชนะคะแนนเสียงของกรรมการซึ่ง
เป็นการแปลแบบตรงตัวก็จะป็นภาษาไทยที่ไม่ถูกต้อง ดังนั้นจึงเขียนคำแปลว่า
ชนะใจกรรมการ
ผู้ตัดสิน
รองหัวบท
เป็นข้อความที่ยกมาจากประกาศอย่างเป็นทางการของสำนักราชบัณฑิตแห่งชาติสวีเดน
โดยเหตุที่
ข้อความนี้เป็นส่วนหนึ่งของรองหัวบทซึ่งตามปกติเนื้อที่ตอนนี้มีจำกัด
ต้องการความสั้นกะทัดรัด
ดิฉันจึงเขียนอย่างสั้นๆ literary heritage n. จะแปลว่าวรรณคดีมรดกหรือมรดกทาง
วรรณกรรมก็ได้ หมายถึงวรรณคดีที่ดีเด่นด้วยคุณค่า ความงาม และความยิ่งใหญ่
(le bon, le bau
et legrand) ที่คนรุ่นเก่าให้ไว้เป็นมรดกตกทอดมายังคนรุ่นใหม่
วรรณคดีมรดกของคนไทยมีมาก
มายเช่น รามเกียรติ์ ขุนช้างขุนแผน อิเหนา พระอภัยมณี เป็นต้น
ย่อหน้าที่
1
ก่อนลงมือแปลเราต้องอ่านข้อความที่จะแปลให้เข้าใจอย่างถ่องแท้
จนสามารถจับใจความสำคัญได้
ย่อหน้านี้มีใจความสำคัญ กล่าวถึงผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม
และเรื่องราวที่เขานำ
มาเขียน นั่นก็คือความบริสุทธิ์ ไร้ความผิดของคนที่สังคม (คนผิวขาว)
รังเกียจเดียดฉันท์นั่นเอง
backdrops n. ม่านหลัง ฉากหลัง เบื้องหลัง และวลี against
the backdrops of ในภาษา
เขียน จะใช้ทั้งวลี หมายถึงสภาพทั่วๆ ไปในขณ apartheid
n. นโยบายแบ่งแยกผิวซึ่งใช้ใน
ประเทศแอฟริกาใต้ dwarfed v. ทำให้แคระแกร็น เป็นเรื่องเล็กน้อยไม่สำคัญ
ไม่เอาใจใส่โดย
มองข้ามไป
ย่อหน้าที่
2
ใจความสำคัญของย่อหน้านี้ยังคงให้รายละเอียดเกี่ยวกับโคเอทซีและผลงาน
favoured adj. ซึ่ง
เป็นที่โปรดปราน ที่ชื่นชอบ ที่สนับสนุน ที่เข้าข้าง contender
n. จากคำกริยา contend ผู้เข้า
แข่งขัน ผู้เข้าประกวด ผู้เข้าชิงรางวัล favoured contender
เมื่อเขียนด้วยกันเช่นนี้ต้องใช้
คำแปลว่า ตัวเก็ง tapped v. เข้าแข่ง เข้าประกวด
เข้าชิง innumerable adj. มากมาย
guises n. หน้ากาก การซ่อนเร้น การแอบแฝง portrays
v. บรรยาย แสดงรูปลักษณะนิสัยใจคอ
involvement n. ความเกี่ยวข้อง สัมพันธ์กัน outsider
n. คนนอก ผู้ไม่ได้อยู่ในวงการ
ย่อหน้าที่
3-4
ใจความของสองย่อหน้านี้เน้นเหตุผลสำคัญที่ทำให้สำนักราชบัณฑิแห่งชาติสวีเดนมอบรางวัลแด่
โคเอทซี characterised v. แสดงคุณลักษณะเฉพาะ สร้างตัวละคร
วาดอุปนิสัยของตัวละคร
well-crafted adj. ขัดเกลา ปรุงแต่งอย่างประณีตงดงาม composition
n. การแต่งเรื่อง
การเขียนเรื่อง pregnant adj. ซึ่งเต็มไปด้วยความคิดความหมาย
มีนัย analytical adj. เชิง
วิเคราะห์ วิพากษ์วิจารณ์ brilliance n. ความฉลาดเฉียบแหลม
won...the prize v. ได้รับ
รางวัล ตามหลักภาษาไทยจะไม่ใช้ว่า "ชนะรางวัล"
การแปลชื่อนวนิยายหรือวรรณกรรมประเภทอื่นๆ
มีหลักการอยู่ 4 แบบคือ
1)
ไม่แปล แต่ใช้ชื่อตามต้นฉบับ เขียนเป็นภาษาไทยด้วยการถ่ายทอดเสียง
หรือถ่ายทอดตัวอักษร
ซึ่งเรียกว่าทับศัพท์ ทั้งนี้ก็ต่อเมื่อชื่อตามต้นฉบับเป็นที่รู้จักและเข้าใจได้
สามารถดึงดูดใจได้เพียง
พอ เช่น Coma - โคมา Jaws - จอว์
2)
แปลตรงตัว ทั้งนี้เมื่อชื่อตามต้นฉบับมีความคมคายสั้นกะทัดรัด
สื่อความหมายได้ดี สร้างความ
ประทับใจ เช่น The Killers ผู้พิฆาต Frozen Fires ผลึกไฟเย็น
3)
แปลบางส่วน ดัดแปลงบางส่วน ทั้งนี้เมื่อชื่อตามต้นฉบับสั้นห้วนเกินไปไม่ดึงดูดใจ
และ
สื่อความหมายไม่เพียงพอ เช่น Animal Farm การเมืองของสัตว์
The Old Man and
the Sea เฒ่าผจญทะเล
4)
ตั้งชื่อใหม่ คือการแปลแบบตีความตามชื่อและเนื้อเรื่อง
ทั้งนี้เมื่อชื่อตามต้นฉบับไม่สามารถใช้
หลักการ 3 แบบดังกล่าวแล้ว การตั้งชื่อใหม่ต้องอยู่ในกรอบของความหมายและจุดประสงค์ของเรื่อง
เช่น Gone with the Wind วิมานลอย The Jungle ชีวิตเปลี่ยน
ชื่อนวนิยายที่ทำให้โคเอทซี่โด่งดังทั้งสี่เรื่อง
ดิฉันใช้วิธีแบบที่2 คือการแปลตรงตัว โดยคิดว่าสื่อความ
หมายได้ดีแล้ว แต่ก็ยังไม่สมบูรณ์นักเพราะเสี่ยงต่อการเข้าใจผิด
การแปลชื่อเรื่องถ้าแปลตรงตัวแล้ว
เข้าใจได้และตรงกับเนื้องเรื่องนั้น เป็นการแปลที่ดีที่สุด แต่ถ้าผู้แปลไม่มีโอกาสทราบเนื้อเรื่องก็อาจ
เกิดความผิดพลาดได้
ย่อหน้าที่
5-6
ใจความของสองย่อหน้านี้เป็นคำกล่าวของเลขาธิการสำนักราชบัณฑิตแห่งชาติสวีเดน
กล่าวถึง
คุณลักษณะสำคัญของนวนิยายผลงานของโคเอทซี relatively adv.
ค่อนข้างจะ easy adj.
ง่ายดาย ราบรื่น สงบ ไร้กังวล lasting adj. ยั่งยืน ถาวร
ทนทาน contribution n. สิ่งที่ให้กับ
ย่อหน้าที่
7
ใจความของย่อหน้านี้กล่าวถึงคุณค่าหลากหลายของรางวัลวรรณกรรม
ซึ่งได้ทั้งเงินทั้งกล่อง
bestow v. มอบรางวับ มอบของขวัญ จ่ายให้ สละให้ ได้รับ
celebrity n. ชื่อเสียง ความโด่งดัง
ย่อหน้าที่
8
ใจความของย่อหน้านี้กล่าวถึงการให้รางวัลสาขาวรรณกรรมในอดีตแก่นักเขียนชาวแอฟริกาใต้
หวังว่านักแปลที่รักหนังสือคงภูมิใจที่ได้รู้จักนักเขียนหนังสืออีกคนหนี่งที่ได้รับยกย่องจากราชบัณฑิต
แห่งชาติสวีเดนประจำปี 2546 นี้
สวัสดีค่ะพบกันใหม่อังคารหน้า
สิทธา
พินิจภูวดล
|