| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab |
| teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home


Tuesday, February 11, 2003

"Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level.

FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS*

FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html

..............................................................


สวัสดีค่ะ
ช่วงนี้เราพักจากเหตุการณ์เครียดประจำวันมาเป็นเรื่องสนุกๆ ดีกว่านะคะ อย่างเจ้าหนูตัวเล็กๆ ที่
เป็นเหตุให้เครื่องบินต้องจอดอยู่เฉยๆ เรื่องนี้ ภาษาในวันนี้ไม่ยากเลยค่ะ เพราะเจตนา อยากกล่าว
ถึงการปรับบทแปลเป็นแบบ"เอาความ" โดยไม่ให้ผิดความหรือตกหล่นเสียหายไป


Mouse halts plane

Zurich

A missing mouse grounded a Swiss airliner for more than a day as airline officials pumped carbon dioxide into the plane's cargo hold to kill the rodent Houdini. The mouse, being transported to a laboratory from Mexico, escaped from its container on a flight from Boston to Zurich on Wednesday, a spokesman for Swiss International Air Lines said on Friday. To prevent the rodent from gnawing on cables or cargo on future flights, the airline pumped carbon dioxide into the Airbus hold and let it stand for 24 hours. The spokesman said using cheese or a cat to retrieve the mouse - nicknamed Speedy Gonzalez - "would have taken much more time" and that it would not have suffered. The mouse was never found. The airline had to cancel a flight from Zurich to New York and back as a result, and diverted a flight from Geneva to pick up stranded passengers. — Reuters

เครื่องบินหยุดบิน
เพราะหนูเป็นเหตุ

ซูริค 

เมื่อวันศุกร์ โฆษกของสายการบินสวิส
อินเตอร์เนชั่นแนล แอร์ไลน์ส แถลงว่า
การที่เครื่องบินลำหนึ่งของสายการบิน
สวิสไม่อาจขึ้นบินได้เป็นเวลากว่า
หนึ่งวัน ต้องยกเลิกเที่ยวบินไปกลับ
ระหว่างซูริคกับนิวยอร์ค และต้อง
เปลี่ยนทิศทางการบินจากเจนีวา
เพื่อไปรับผู้โดยสารที่ตกค้างอยู่นั้น
สาเหตุมาจากหนูตัวหนึ่งที่หนีหลุด
จากกรงขณะอยู่ในเที่ยวบินจาก
บอสตันมาซูริคเมื่อวันพุธ เจ้าหน
ูซึ่งมีคนตั้งสมญานามว่า สปีดี
กองซาเลส นี้เป็นหนูที่ส่งมาจาก
เม็กซิโกไปยังห้องปฏิบัติการ
ทดลองแห่งหนึ่ง เจ้าหน้าที่สายการบิน
พยายามกำจัดหนูล่องหนตัวนี้ด้วย
วิธีรมด้วยกาซคาร์บอนไดออกไซด์
โดยปล่อยกาซ เข้าไปในห้องเก็บ
สัมภาระบนเครื่องบินแล้วปล่อยทิ้ง
ไว้ 24 ชั่วโมง โฆษกอธิบายว่าที่
ต้องทำเช่นนี้เพื่อป้องกันไม่ให้หน
ูไปกัดแทะสายเคเบิลหรือสัมภาระ
ในเที่ยวบินต่อๆ ไป ถ้าใช้เนยแข็ง
หรือแมวล่อให้ออกมาก็จะเสีย
เวลามากไปกว่านี้มาก และการ
ใช้วิธีดังกล่าวก็ไม่ได้ทำให้หน
ูเจ็บปวดด้วย แต่ปรากฏว่าไม่มีใคร
ได้พบเห็นหนูตัวนี้เลย — รอยเตอร์ส

คำอธิบาย
ดิฉันเห็นด้วยกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ วรนาถ วิมลเฉลา ผู้ประพันธ์หนังสือที่มีคุณค่าและมีประโยชน์
อย่างยิ่งกับวงการการสอนแปล คือหนังสือชื่อ คู่มือสอนแปล ท่านกล่าวว่า การแปลแบบ "เอาคำ และ
ความ" ซึ่งเป็นการแปลที่มุ่งความถูกต้องทั้งของเนื้อความในต้นฉบับ และรูปแบบท่วงทำนองการ
เขียนของภาษาต้นฉบับด้วยนั้น เป็นการแปลที่ควรให้ความสำคัญก่อน เมื่อทำได้ชำนาญแล้ว
ค่อยพัฒนาเป็นงานแปลแบบ "เอาความ" ในภายหลัง

ท่านอธิบายการแปลแบบ "เอาความ" ว่าเป็นการแปลที่มุ่งรักษาใจความหลักของต้นฉบับไว้เท่านั้น
อาจตัดหรือต่อเติมข้อความที่ไม่สำคัญขึ้นมาเองเพื่อช่วยความเข้าใจของผู้อ่าน โดยไม่เน้น
ความตรงกันของรูปแบบ งานแปลชนิดนี้มักเป็นประเภทนวนิยาย (เก็บความจากหน้า 8-9 ใน คู่มือ
สอนแปล 2543)

การทำงานแปลโดยเริ่มจากแปลแบบ"เอาคำและความ" ก่อนนั้น ดิฉันคิดว่ามีประโยชน์ในแง่ของ
การระมัดระวังความถูกต้องของเนื้อความด้วย เมื่อปรับเป็นแบบ "เอาความ" เนื้อหาจะได้ไม่ตกหล่น
เป็นการให้เกียรติกับต้นฉบับและให้ผู้อ่านได้รับสารที่ถูกต้องครบถ้วนอย่างที่ผู้เขียนต้องการ ซึ่งนั่น
คือหน้าที่ของผู้แปล ผู้แปลไม่ได้มีหน้าที่ตัดหรือเติมสิ่งที่ไม่มีอยู่ในต้นฉบับได้ตามใจชอบ ฉะนั้น การ
ปรับบทแปลจึงน่าจะได้แก่การจัดลำดับการนำเสนอใหม่ การเพิ่มหรือลดคำบางคำตามลักษณะ
งานเขียนที่สละสลวยในภาษาไทยหรือเพื่อความเข้าใจของผู้อ่าน และการตัดทอนเนื้อความที่ซ้ำกันค่ะ

บทแปลที่ท่านอาจจะได้อ่านแล้วทางซ้ายมือคือสำนวนแปลแบบ "เอาความ" ดิฉันอยากขอให้ท่าน
อ่านบทแปลแบบ "เอาคำและความ" ข้างล่างนี้เปรียบเทียบกัน หากท่านอ่านไปพร้อมกับขีดเส้นใต้
ข้อความที่ตรงกันระหว่างสองสำนวน ก็จะเห็นว่ามีการปรับเปลี่ยนตำแหน่งของเนื้อความ การเติม
หรือตัดทอนแค่ไหน อย่างไรบ้างค่ะ

หนูหยุดเครื่องบิน

หนูที่หนีหลุดไปจากกรงตัวหนึ่งเป็นเหตุให้เครื่องบินลำหนึ่งของสายการบินสวิส
ต้องจอดอยู่เฉยๆ เป็นเวลากว่าหนึ่งวัน ขณะที่เจ้าหน้าที่สายการบินปล่อยกาซ
คาร์บอนไดออกไซด์เข้าไปในห้องเก็บสัมภาระในเครื่องบินเพื่อกำจัดเจ้าหน
ูล่องหนตัวนี้ หนูตัวนี้ซึ่งส่งมาจากเม็กซิโกไปยังห้องปฏิบัติการทดลองแห่งหนึ่ง
ได้หนีหลุดออกจากกรงขณะอยู่ในเที่ยวบินจากบอสตันมายังซูริคเมื่อวันพุธ
โฆษกของสายการบินสวิส อินเตอร์เนชั่นแนล แอร์ไลน์ส แถลงข่าวเมื่อวันศุกร์

เพื่อป้องกันไม่ให้หนูไปแทะสายเคเบิลหรือสัมภาระในเที่ยวบินต่อๆ ไป ทาง
สายการบินจึงกำจัดหนูด้วยวิธีรมกาซคาร์บอนไดออกไซด์ โดยปล่อยกาซ
เข้าไปในห้องเก็บสัมภาระบนเครื่องบินและปล่อยทิ้งไว้ 24 ชั่วโมง โฆษกยัง
กล่าวอีกว่าถ้าใช้เนยแข็งหรือแมวล่อเจ้าหนูซึ่งมีคนตั้งสมญานามให้ว่า สปีดี
กองซาเลส ออกมา "อาจจะเสียเวลากว่านี้มาก" และวิธีนี้ก็ไม่ทำให้หนู
เจ็บปวด แต่ก็ไม่มีใครได้พบเห็นหนูตัวนี้เลย

เหตุการณ์นี้ทำให้สายการบินต้องยกเลิกเที่ยวบินไปกลับซูริค นิวยอร์ค และ
ต้องจัดให้เครื่องบินเปลี่ยนทิศทางการบินจากเจนีวาเพื่อไปรับผู้โดยสารที่
ตกค้างอยู่

ส่วนเรื่องศัพท์ในเรื่องนี้ไม่มีคำยาก เพียงแต่ต้องหาความหมายของคำให้เหมาะสมค่ะ ที่น่ากล่าวถึงได้แก่

  • a missing mouse แปลตรงๆ ก็คือหนูที่หายไป แต่ถ้าให้เข้ากับเนื้อความควรเป็น หนูที่หนีหลุดไป
  • grounded คือกักบริเวณ ใช้กับเครื่องบินคือจอดอยู่เฉยๆ ไม่ได้ขึ้นบิน
  • container คือภาชนะบรรจุ เมื่อใส่หนูเป็นๆ ก็ควรเรียกว่า กรง
  • rodent Houdini คำว่า rodent คือสัตว์จำพวกที่มีฟันคู่หน้าสำหรับกัดแทะ จึงได้แก่ พวก
    หน ูกระรอก กระแต กระต่าย เป็นต้น Houdini เป็นชื่อนักมายากลชื่อก้องโลกซึ่งเสียชีวิตไปแล้ว
    กลที่ทำชื่อเสียงให้เขามากที่สุดคือ การล่องหนหายตัว ซึ่งกลายมาเป็นเหมือนสัญลักษณ์ของเขา
    ดิฉันจึงนำเอาคำว่า ล่องหน มาใช้ ซึ่งในบริบทนี้น่าจะดีกว่าแปลตรงๆ ว่า เจ้าหนูฮูดินี ที่ผู้อ่านที่
    ไม่ทราบภูมิหลังจะไม่เข้าใจ (ยกเว้นในงานแปลที่เป็นทางการ ต้องคงคำเดิมไว้ แต่ใช้วิธีอธิบาย
    ในวงเล็บต่อท้าย หรือใส่ในเชิงอรรถค่ะ)
  • future flights จะแปลว่า "เที่ยวบินอนาคต" อาจทำให้นึกถึงเที่ยวบินในศตวรรษหน้า จึงใช้
    คำว่า เที่ยวบินต่อๆ ไป แทน
  • hold ในเครื่องบินหรือในเรือก็คือที่เก็บสัมภาระ Speedy Gonzales มีหนูตัวหนึ่งที่ชื่อนี้
    เป็นตัวเอกในภาพยนตร์การ์ตูน หนูตัวนี้เชื้อชาติเม็กซิกันความสามารถพิเศษคือเดินทางได้เร็ว
    มากประดุจจรวด คิดว่าผู้ตั้งชื่อเจ้าหนูตัวต้นเหตุนี้ว่า สปีดี กองซาเลส คงมาจากแหล่งที่มาคือ
    เม็กซิโกของมัน และที่มันหายตัวไปนั่นเองค่ะ
  • stranded มักใช้ในรูปของ passive voice ในที่นี้เราเห็นเป็น past participle ขยาย
    passengers ความหมายก็คือผู้ที่ถูกทิ้งไว้ และไม่มีปัญญาไปไหนได้ ส่วนใหญ่เพราะขาดเงิน
    ในที่นี้ใช้ในความหมายว่าผู้โดยสารตกค้าง กำลังคอยเครื่องบินมารับ (ไม่มีปัญญาไปไหนเหมือน
    กันค่ะ) จนกว่าจะพบกันใหม่

    สวัสดีค่ะ      


  • This lesson is prepared by Asso.Prof. Kasemsri Vonglertvidhya, a former lecturer in English and Linguistics at Western Language Department, Srinakarinwirot University (Bangkhen Campus). She is now Director of English Language Training Program, Faculty of Education, SWU, and a freelance translator. 

    Back to our home page

    Read our other translate it columns here.

    | Comments to Ajaan Sunee at suneec@bangkokpost.co.th |
    | © The Post Publishing Public Co., Ltd.
    All rights reserved 2002

    Last modified: February 11, 2003
    |