Tuesday, January 28, 2003
"Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level.
FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS*
FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html
..............................................................
|
|
สวัสดีค่ะ
เรื่องทองแดงพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
มีชื่อภาษาอังกฤษว่า
The Story of Tongdaeng, His Majesty King Bhumibol Adulyadej
Biography of a
Pet Dog แบ่งออกเป็น12 บท ผู้เขียนบทความแนะนำหนังสือในหนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์
ได้กล่าวถึงบางบท และผู้เขียนบทเรียนแปลก็ยังกล่าวถึงเพียงบางส่วนของบางบทเล็กน้อยย่อยลง
ไปอีก ทั้งนี้เพื่อให้เหมาะสมกับการศึกษาการแปล ผู้ที่หวังจะได้รับความอิ่มในรสภาษาไทยคู่ขนาน
กับรสภาษาอังกฤษพระราชนิพนธ์ ก็จะหาโอกาสอ่านหนังสือทั้งเล่มได้ไม่ยากเลย
วันนี้ติดตามบทเรียนต่อเลยนะคะ
Part II
A pet
fit for a King
His Majesty pays
tribute
to his cherished canine,
the smart and loyal Tongdaeng,
in a new book
- CHARACTERISTICS
OF TONGDAENG
His Majesty remarked that Tongdaeng shares some traits with
the Basenji, noted for its proud bearing, lack of body odour
and the fact that it does not bark.
- His
Majesty commented that Tongdaeng is also an intelligent
dog.
- "Whatever
the King tells Tongdaeng, even very softly, she would understand
and do accordingly. Once, Tongdaeng found a chicken bone,
left by the crows, in a bush in Chitralada Villa and was
chewing on it; the king saw this and said, 'Tongdaeng, that's
not good'. Tongdaeng immediately spat out the bone and ran
to join the King."
- LOYAL
COMPANION
Tongdaeng's loyalty to the King is second to none. She always
exhibits good manners in the King's presence, always sits
lower and never leaves his side.
- "If
His Majesty makes a slight movement, or even clears his
throat, she would lift her eyes to see what is the matter."
-
Tongdaeng is always eager to accompany His majesty in his
car. She jumps onto the seat beside the driver when the
King opens the door and tells her to go in.
- TEACHING
HER PUPPIES
Like any good mother, Tongdaeng is a good disciplinarian.
When her pups play too roughly with the King, for example,
His Majesty would say, "Tongdaeng, come and settle things",
and she would immediately grab the puppy's leg, pulling
it away, growling, and giving it a gentle nip to teach it
a lesson. She uses this technique to keep her offspring
in line.
- GOOD
MANNERS
The King also admires Tongdaeng for her respectful behaviour.
Other dogs like jumping on his lap and licking his face.
Not Tongdaeng, though. She always stays lower than the King
and even when he pulls her up to embrace her, "Tongdaeng
would quickly crouch on the floor, her ears down in a respectful
manner, as if saying, I dare not; it's not proper."
- To
show her love and respect Tongdaeng often licks the King's
hand vigorously.
|
ตอน ๒
สุนัขหลวง
ที่ทรงโปรดปราน
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ทรงยกย่องสุนัขที่ทรงโปรดปราน
ในหนังสือพระราชนิพนธ์เล่มใหม่ว่า
ทองแดงเป็นสุนัขที่ฉลาดและซื่อสัตย์
-
ลักษณะของทองแดง
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรง
สังเกตเห็นว่าทองแดงมีลักษณะ
บางอย่างคล้ายกับสุนัขพันธุ์บาเซนจิ
ดังจะเห็นได้จากท่วงท่าสง่างาม
ไม่มีกลิ่นตัว และที่แน่ๆ ก็คือไม่เห่า
- พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรง
พิจารณาเห็นว่า ทองแดงยังเป็น
สุนัขที่ฉลาดอีกด้วย"
- "ไม่ว่าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
จะรับสั่งกับทองแดงอย่างไร ทองแดง
ก็รู้เรื่องและทำตาม แม้พระบาท
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะรับสั่งค่อยๆ
เช่นเมื่อทองแดงไปคาบกระดูกไก่
ที่อีกามาทิ้งอยู่ในพุ่มไม้บริเวณสวน
จิตรลดารโหฐานมาเคี้ยว พระบาท
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะรับสั่งว่า
"ไม่ดี ทองแดง" ทองแดงก็จะคาย
กระดูกทันที และวิ่งตามเสด็จต่อไป.
- ผู้ตามเสด็จด้วยภักดี
ความจงรักภักดีของทองแดงแด่
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวนั้น
มีความสำคัญไม่เป็นรองใคร เวลา
ที่เข้าเฝ้าฯ ทองแดงจะแสดงกริยา
ที่ดีงาม นั่งอยู่เบื้องต่ำเสมอ และไม่
เคยห่างจากเบื้องพระยุคลบาท
- "หากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ทรงขยับพระองค์หรือแม้แต่ทรง
กระแอม ทองแดงจะเงยหน้าขึ้นมอง
อย่างระวังระไว"
- ทองแดงกระหายเสมอที่จะตามเสด็จ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวโดย
รถยนต์พระที่นั่ง ทองแดงจะกระโดด
ขึ้นไปบนที่นั่งข้างคนขับ เมื่อทรง
เปิดประตูรถ และรับสั่งให้ทองแดง
ขึ้นรถ
- สอนลูก
ทองแดงก็เหมือนแม่ที่ดีทั้งหลาย
ที่เป็นผู้มีระเบียบวินัย เช่น เมื่อลูกๆ
ของทองแดงเล่นแรงๆ กับพระบาท
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระองค์จะ
รับสั่งว่า "ทองแดงมาจัดการหน่อย"
ทองแดงก็จะมางับขาลูกทันที ดึง
ออกไป ส่งเสียงขู่ งับเบาๆ เพื่อ
สั่งสอนลูก ทองแดงจะใช้เทคนิก
เช่นนี้เพื่อจัดการกับลูกๆ ให้อยู่ใน
ระเบียบ
- มารยาทดี
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรง
ชื่นชมทองแดงว่ามีความประพฤติ
สุภาพเรียบร้อย สุนัขตัวอื่นๆ ชอบ
กระโดดขึ้นบนพระเพลาแล้วเลีย
พระพักตร์ แต่ทองแดงไม่เคยเลย
ทองแดงจะนั่งต่ำกว่าเสมอ ครั้น
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรง
ดึงตัวขึ้นมากอด "ทองแดงจะ
หมอบลงกับพื้น และทำหูลู่อย่าง
นอบน้อมเจียมเนื้อเจียมตัว คล้ายๆ
กับแสดงว่าไม่อาจเอื้อม"
- เมื่อจะแสดงความรักและความ
เคารพ ทองแดงมักจะเลียพระหัตถ์
อย่างแรงเอาจริงเอาจัง
|
|
คำอธิบาย
ย่อหน้าที่
7-8-9
ใจความของ
3 ย่อหน้านี้กล่าวถึงลักษณะเชื้อพันธุ์ของทองแดงตามที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ทรงสันนิษฐาน (ตรงกับบทที่ 4) และความฉลาดของทองแดง (ตรงกับบทที่
5)
shares
some traits v.กริยาวลี มีลักษณะคล้ายกับ
proud
bearing n.การวางท่าทางสง่างาม proud มีความหมายหลายอย่างเช่น
ภาคภูมิ
ภูมิใจ สง่างาม ซึ่งมีความหมายในทางดี ส่วนทางไม่ดีคือ ลำพองใจ
มีทิฐิ ถือดี ผู้แปลจะใช้
วิจารณญาณเลือกความหมายตามบริบทมาใช้ได้ bearing มาจากคำกริยา
bear ซึ่งมีความ
หมายหลากหลายท้าทายและพัฒนาสติปัญญา เช่น ค้ำจุน พยุง แบกรับภาระ
อดทน ทนทาน ออกลูก
มีความรู้สึก แสดง วางท่าทาง ฯลฯ พอเลือกความหมายได้แล้วก็นำมาเขียนคำแปลโดยตกแต่ง
ถ้อยคำให้สละสลวยสวยเก๋ตามความเหมาะสม เช่น ในที่นี้แต่งคำแปลว่า
ท่วงท่า
intelligent
adj. ความหมายเดียวกับ smart ฉลาด โปรดสังเกตกริยาวลี
2 แห่ง คือ chewing on ต่อด้วยกรรม it เคี้ยว
และ spat out ต่อด้วยกรรม the bone คายออกมา
ran
to join the King เขียนด้วยคำราชาศัพท์ว่า วิ่งตามเสด็จ
ย่อหน้าที่
10-11-12
ใจความของ 3 ย่อหน้านี้กล่าวถึงความจงรักภักดีของทองแดง (ตรงกับบทที่
6) ที่คอยเฝ้าระวัง
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวด้วยความภักดียิ่ง ทั้งยังมีสัมมาคารวะด้วย
การแปลคำว่า
companion n. เป็นสิ่งท้าทายสติปัญญาพอสมควร เพราะถึงอย่างไรทองแดงก็เป็นสัตว์
ถ้าจะใช้คำว่า เพื่อน สหาย มิตร ต่อด้วย ที่จงรักภักดี
นั้นจะเหมาะสมหรือไม่หนอ เพราะทั้ง
3 คำดังกล่าวแล้วใช้สำหรับคนถึงแม้ว่าผู้ที่รักสุนัขทั้งหลายจะยกย่องสุนัขเลี้ยงของตนเหมือน
คนก็ตาม บางคนเรียกสุนัขเลี้ยงว่าเป็นลูก แล้วดึงญาติพี่น้องเพื่อนฝูงมาเกี่ยวดองด้วย
อย่างหน้าเฉยตาเฉย โดยไม่คำนึงว่าญาติพี่น้องจะเป็นปลื้มด้วยหรือไม่
เพื่อให้เป็นกลางๆ ดิฉัน
จึงใช้ ผู้ และเพื่อให้เป็นราชาศัพท์จึงใช้ ผู้ตามเสด็จ
และเพื่อให้สั้นกะทัดรัดสมกับเป็นชื่อ
หัวข้อในบทความจึงใช้ ด้วยภักดี ตัดสั้นจาก "ความจงรักภักดี"
second
to none adj. ไม่เป็นที่สองรองใคร แต่เพื่อให้ระดับของคำสูงขึ้นตามบริบท
ดิฉันจึงตกแต่งถ้อยคำว่า มีความสำคัญไม่เป็นรองใคร คำ
second มีหลากหลายความ
หมายให้เลือกซึ่งไม่ยากไม่ท้าทายนักเพราะชัดเจนทั้งที่สอง ชั้นสอง
อันดับสอง ผู้ช่วย ฯลฯ
และวินาที
good
manners n. จรรยามารยาทที่ดี มารยาทสุภาพเรียบร้อย คุณสมบัติผู้ดี
slight
adj. เบาๆ clears his throat ราชาศัพท์ ทรงกระแอม
ใช้ทรงวางไว้หน้า
คำกริยา เพื่อให้เป็นราชาศัพท์
lift
her eyes to see n. วิธีพูดในภาษาอังกฤษใช้ว่า "เงยตา" แต่ในภาษาไทยมักจะ
ใช้ว่า เงยหน้าขึ้นมอง ทำนองเดียวกับอาการอื่นๆ เช่น
shake one's head ส่ายหน้า(ไม่)
to accompany His Majesty in his car ใช้ราชาศัพท์ว่า
ตามเสด็จพระบาท
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวโดยรถยนต์พระที่นั่ง ขอให้ผู้แปลสังเกตการใช้ราชาศัพท์เกี่ยวกับ
ยานพาหนะสำหรับพระมหากษัตริย์ เช่น เรือพระที่นั่ง รถพระที่นั่ง
แต่ถ้าเป็นสิ่งในครอบครอง
จะใช้ เรือหลวง รถหลวง อย่านำความหมายของ "หลวง" ที่แปลว่าใหญ่มาปะปนกัน
เช่น
ถนนหลวง เขาหลวง
ย่อหน้าที่ 13
ใจความของย่อหน้านี้บ่งบอกถึงความเป็นแม่ที่ดีของทองแดงที่ใช้เทคนิกฉลาดๆ
สอนลูก
(ตรงกับบทที่ 8) โดยตนเองเป็นผู้มีระเบียบวินัยอันเป็นตัวอย่างที่ดีสำหรับลูกๆ
disciplinarian
n. ผู้ยึดถือระเบียบวินัย ผู้ควบคุมให้อยู่ในระเบียบวินัย
pup
n. คำตัดสั้นจาก puppy
grab
v. จับ เกาะ ยึด
growling
v. จาก growl คำราม ขู่ บ่นด้วยความโกรธ
nip
v. หนีบ หยิก แทะ เล็ม เด็ด กัด ตัด
มีความหมายท้าทายง่ายๆ
ให้เลือกไปใช้
keep...in
line v. จัดแถว จัดระเบียบ จัดการให้อยู่ในระเบียบ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ทรงใช้สำนวนที่คมคายว่า "จะทำเช่นนี้กับลูกทุกตัวที่แตกแถว"
(หน้า 63)
ย่อหน้าที่ 14-15
สองย่อหน้านี้กล่าวถึงมารยาทดีของทองแดง
(ตรงกับบทที่ 9)
respectful
behavior n. ความประพฤติสุภาพเรียบร้อย
his
lap n. ตัก ใช้คำราชาศัพท์ พระเพลา
his
face n. ใบหน้า ใช้คำราชาศัพท์ พระพักตร์
(the
King) pulls her up to embrace her วลีนี้มีคำกริยา 2
ตัว มักจะใช้ทรงนำหน้า
กริยาตัวแรกเท่านั้น ทรงดึง ไม่ต้องใช้ทรงกับกริยาตัวต่อไป
ขอย้ำว่าคำภาษาไทยในเครื่องหมาย
คำพูดนั้นเป็นพระราชนิพนธ์ที่อัญเชิญมาโดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงใดๆ
ท่านจะเห็นพระอัจฉริยภาพ
เด่นชัดด้านการใช้ภาษาทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ อันเป็นแบบอย่างดีเลิศที่ผู้รักการแปลจะ
ยึดถือไว้ ทรงแปล in a respectful manner ว่า อย่างนอบน้อม
เจียมเนื้อเจียมตัว ด้วย
การเล่นเสียงสัมผัส-นอบน้อม และเล่นคำซ้ำ-เจียม
และคำคู่-เนื้อ-ตัว การเขียนคำที่มีเสียง
สัมผัสและเล่นคำซ้ำ คำคู่ คำพ้องและแต่งสร้อยเสริมเช่นนี้ในภาษาไทยถือว่าเป็นศิลปะขั้นสูง
ของการเขียน
licks
the King's hand เลียมือ ใช้คำราชาศัพท์ว่า เลียพระหัตถ์
vigorously
adv. อย่างแรง อย่างเอาจริงเอาจัง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงอธิบายวิธี
เลียของทองแดงว่า "ทองแดงจะเลียพระหัตถ์อย่างหนักหน่วงและเนิ่นนาน..
'เลียอย่างเป็นกิจการ'
คือเอาจริงเอาจัง" (หน้า 69)
หวังว่าผู้รักการแปลซึ่งมักจะรักการเขียนภาษาไทยควบคู่กับภาษาต่างประเทศ
(ในที่นี้คือภาษา
อังกฤษ) คงรักบทเรียนแปลเรื่องนี้มาก เช่น เดียวกับผู้เขียนนะคะ
สวัสดีค่ะ
สิทธา พินิจภูวดล
|
This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Professor Dr Sidtha Pinitpouvadol, Doctorat (Lettres) d'Universit? de Paris (Sorbonne) in Comparative Literature, Cert. in Translation and Teaching of Translation, AUPELF. Dr Sidtha has taught translation for many years at Ramkhamhaeng University, and University of Kasetsart.
Back to our home page
Read our other translate it columns here.
| Comments to Ajaan Sunee
at 
suneec@bangkokpost.co.th |
| © The Post Publishing Public Co., Ltd.
All rights reserved 2003
Last modified: January 27, 2003 |
| |
