| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, June 17, 2003 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ วันนี้ ขอเสนอเรื่องราวความสัมพันธ์ระหว่างการดำรงอยู่ของมนุษย์กับการสืบสานเผ่าพันธุ์ของสัตว์ใน แง่มุมชนิดที่คาดไม่ถึงค่ะ สำหรับผู้รักที่จะทำงานแปล ข่าวชิ้นนี้นับเป็นตัวอย่างที่ดีในการให้โอกาสเรา ได้ฝึก 'เกลา' สำนวนภาษาของเราให้สละสลวยมากยิ่งขึ้น ถึงแม้จะมีความยาวไม่มากนัก แต่ท้าทาย ไม่แพ้กันเลยค่ะ Viagra saves wildlife London — Viagra, the anti-impotence drug that pepped up the sex lives of humans, may also help to save endangered animal species but not in the way most people would imagine. Conservationists say the popularity of Pfizer's Inc blockbuster drug could reduce demand for animal parts used in traditional Chinese medicines to treat impotence. "As a consequence of Viagra's efficacy and popularity, certain species may soon enjoy a significant improvement in their conservation status," Frank von Hipple, of the University of Alaska in Anchorage, said in a report in the journal Environmental Conservation. Viagra is cheaper than some Chinese sex potions and its effectiveness has been demonstrated, he added. Mr von Hipple found that demand for antler velvet and sex organs from Canadian seals had fallen since 1998. — AFP เวียกราช่วยชีวิตสัตว์ป่า ลอนดอน — เวียกรา ยาต้านภาวะ หย่อนสมรรถภาพทางเพศที่ช่วย เพิ่มเพศรสในชีวิตคู่ของมนุษย์นั้น อาจช่วยรักษาชีวิตสัตว์ป่าชนิดที่ ใกล้สูญพันธุ์ได้ แต่ย่อมไม่ใช่ใน แบบที่คนส่วนใหญ่จินตนาการกั นอย่างแน่นอน พวกนักอนุรักษ์เผยว่า การได้รับความ นิยมของเวียกรา ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่ ประสบความสำเร็จของบริษัท ไฟเซอร์ อิงค์นี้ จะสามารถช่วยลด ความต้องการใช้อวัยวะของสัตว์ป่ามา ทำยาแผนโบราณของจีนเพื่อรักษา ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศได้ แฟรงค์ วอน ฮิพเพิล แห่งมหา วิทยาลัยอลาสกา ซึ่งตั้งอยู่ที่เมือง แองเคอร์เรจ ได้เสนอรายงานไว้ ในวารสารอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมว่า "ในไม่ช้า ชื่อเสียงและสรรพคุณ ของเวียกราที่ให้ผล 'ชะงัด' นี้ อาจ ส่งผลสำคัญต่อการพัฒนาการ อนุรักษ์สัตว์บางชนิดได้" นายวอน ฮิพเพิลยังกล่าวเสริมด้วยว่า เนื่องจากยาเวียกรามีราคาถูกกว่า ยาปลุกอารมณ์ทางเพศของจีน อีกทั้ง ยังมีสรรพคุณที่ได้ผ่านการพิสูจน์แล้ว ความต้องการที่จะใช้เขากวางอ่อนและ อวัยวะสืบพันธุ์ของแมวน้ำที่มีที่อาศัย ในน่านน้ำของแคนาดาจึงลดลงนับแต่ ปี พ.ศ. 2541 เป็นต้นมา — เอเอฟพี ชื่อข่าว ในข่าวนี้ ถ้ามองเผินๆ แล้วเห็นคำว่า ‘ยาเวียกรา’ หรือ เรื่อง ‘เพศ’ อาจคิดว่าเนื้อหาจะไปในแนว วาบหวาม แต่ถ้าดูชื่อเรื่องแล้ว ทำให้เราทราบทันทีเลยค่ะว่า เรื่องนี้ไม่หวือหวาแน่นอน เพราะชื่อข่าว ที่ว่า Viagra saves wildlife นั้น ไม่เอื้อให้เราเล่นสีสันได้มากนัก อีกทั้งเนื้อหาก็ไม่ได้สอดคล้อง รองรับด้วย เพราะฉะนั้น การแปลตรงตัวว่า เวียกราช่วยชีวิตสัตว์ป่า จึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดค่ะ ส่วนคำว่า Viagra ที่เป็นชื่อยานั้น ได้ถ่ายเสียงว่า เวียกรา ตามการออกเสียง ซึ่งจะแตกต่างจากคำ ว่า ไวอะกร้า หรือ ไวอะกรา ที่พบเห็นได้ทั่วไปตามสื่อต่างๆ ของไทยค่ะ หัวบท ในข่าวนี้ ถ้ามองเผินๆ แล้วเห็นคำว่า ‘ยาเวียกรา’ หรือ เรื่อง ‘เพศ’ อาจคิดว่าเนื้อหาจะไปในแนว วาบหวาม แต่ถ้าดูชื่อเรื่องแล้ว ทำให้เราทราบทันทีเลยค่ะว่า เรื่องนี้ไม่หวือหวาแน่นอน เพราะชื่อข่าว ที่ว่า Viagra saves wildlife นั้น ไม่เอื้อให้เราเล่นสีสันได้มากนัก อีกทั้งเนื้อหาก็ไม่ได้สอดคล้อง รองรับด้วย เพราะฉะนั้น การแปลตรงตัวว่า เวียกราช่วยชีวิตสัตว์ป่า จึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดค่ะ ส่วนคำว่า Viagra ที่เป็นชื่อยานั้น ได้ถ่ายเสียงว่า เวียกรา ตามการออกเสียง ซึ่งจะแตกต่างจากคำ ว่า ไวอะกร้า หรือ ไวอะกรา ที่พบเห็นได้ทั่วไปตามสื่อต่างๆ ของไทยค่ะ ย่อหน้าที่ 1 ในประโยคนี้ ถึงแม้จะไม่มีโครงสร้างที่ซับซ้อน แต่ความท้าทายก็คือ ทำอย่างไรจึงจะแปลส่วนขยาย ของ Viagra ให้ครอบคลุมความหมายในต้นฉบับทั้งหมด นั่นคือ the anti-impotence drug that pepped up the sex lives of humans และทำอย่างไร ส่วนขยายนี้จะผสมกลมกลืนกับคำกริยา ที่ตามมาได้อย่างเป็นธรรมชาติ ผู้แปลจึงตัดสินใจปรับบทแปลเล็กน้อยในส่วนของ ... that pepped up the sex lives of humans... ซึ่งถ้าแปลตรงแล้วจะได้ว่า ที่ช่วยเพิ่มรสชาติในชีวิตเซ็กส์ ของมนุษย์ แต่ในความเห็นส่วนตัวแล้ว คำว่า "รสชาติ" กับ "ชีวิตเซ็กส์" ฟังดูกระด้างและ ‘มันส์’ ไป หน่อย ผู้แปลจึงเลือกที่จะปรับแต่งภาษาเล็กน้อย โดยรวบความหมายของคำว่า "รสชาติ" กับ "เซ็กส์" ไว้ด้วยกัน และทอนความหมายของ "ชีวิตเซ็กส์" ลงมาเป็น "ชีวิตคู่" ก็จะได้เป็น ที่ช่วยเพิ่มเพศรส ในชีวิตคู่ของมนุษย์ ที่ฟังดูนุ่มนวลกว่าแทน อย่างไรก็ตาม การปรับภาษาในลักษณะนี้ ถือเป็น ‘รส’ และ ‘ลีลา’ ของแต่ละคน แล้วแต่ความชอบ ฝืนใจให้ตามกันไม่ได้ค่ะ ในตอนแรก ผู้แปลประสบปัญหาในการแปล the anti-impotence drug เป็นภาษาไทยที่เหมาะสม คำว่า impotence หมายถึง being unable to perform the sex act ซึ่งในภาษาไทย เราเคย ได้ยินคำเรียกชื่ออาการนี้อย่างหลากหลาย เช่น "การเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ" หรือ "การหมด สมรรถภาพทางเพศ" หรือ "การหย่อนสมรรถภาพทางเพศ" แต่ผู้แปลเลือกใช้ตามที่ราชบัณฑิตสถาน บัญญัติไว้ใน หนังสือศัพท์แพทยศาสตร์ อังกฤษ-ไทย ว่า "ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ" โดย ใช้คำแปลของ anti- ว่า "ต้าน" ตามที่บัญญัติไว้เช่นกัน ดังนั้น คำแปลที่เหมาะสมของ the anti- impotence drug ก็คือ ยาต้านภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ ค่ะ ย่อหน้าที่ 2 ผู้แปลรู้สึกขัดข้องในการแปลคำนาม 1 คำ ในประโยคนี้ นั่นคือ popularity ใน the popularity of Pfizer’s Inc blockbuster drug เพราะเมื่อแปลออกมาให้เป็นคำนามเช่นเดียวกันกับต้นฉบับ แล้ว ผู้แปลรู้สึกว่ายังฟังไม่สละสวยเท่าที่ควร จึงปรับให้อยู่ในรูปอนุประโยค ... การที่เวียกราเป็น ยาขนานยอดนิยมขายดีติดอันดับของบริษัทไฟเซอร์ อิงค์นี้... แทน แต่เมื่อมาพิจารณาดู อีกครั้ง จึงเห็นว่าถึงแม้ภาษาจะสละสลวย แต่กลับทำให้ความหมายผิดเพี้ยนไปจากต้นฉบับ เพราะ การที่บอกว่า "เป็นยาขนานยอดนิยม...ของบริษัท..." อาจทำให้เข้าใจผิดได้ว่าเวียกราเป็นยายอด นิยมเฉพาะในบริษัทไฟเซอร์เท่านั้น แต่ที่จริงยานี้เป็นยาที่ได้รับความนิยมไปทั่วโลกต่างหาก ดังนั้น ผู้แปลจึงพยายามปรับอีกบทแปลครั้งเป็น ...การได้รับความนิยมของเวียกรา ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ ที่ประสบความสำเร็จของงบริษัทไฟเซอร์ อิงค์นี้... ซึ่งถึงแม้จะไม่สละสลวยเท่าใจนึก แต่ก็สื่อ ความได้ครบถ้วนค่ะ ย่อหน้าที่ 3 ถึงแม้ผู้แปลจะหนักใจกับการแปลคำนามในย่อหน้าที่ 2 และใช้เวลาในการแก้ปัญหานานพอสมควร แต่เมื่อเทียบกับการแปลคำพูดของฮิพเพิลในย่อหน้าที่ 3 แล้ว ปัญหานั้นพลันดูง่ายไปเลยทีเดียว ในประโยคนี้ (As a consequence of Viagra’s efficacy and popularity, certain species may soon enjoy a significant improvement in their conservation status...) จะเห็นว่า ไม่มีคำศัพท์อะไรยากเลย ท่านผู้อ่านเคยเป็นอย่างนี้บ้างไหมคะ เรารู้คำทุกคำ เราเข้าใจความหมาย ทั้งหมด แต่เราร้อยเรียงออกมาเป็นภาษาไทยให้สื่อความตามที่เราเข้าใจไม่ได้ ผู้แปลก็ประสบปัญหา ในลักษณะนี้เช่นเดียวกันค่ะด้วยเจตนาของผู้แปลที่ตั้งมั่นอยู่กับความสละสลวยของภาษาไทยในฉบับ แปล ดังนั้น บทแปลชนิดที่แปลออกมาคำต่อคำว่า "เนื่องจากสรรพคุณที่เห็นผลและการได้รับ ความนิยมของเวียกรา สัตว์บางชนิดอาจมีพัฒนาการสำคัญในสถานภาพการอนุรักษ์ของ พวกมันได้ในไม่ช้า.." จึงไม่เป็นที่ยอมรับ และตามมาด้วยการปรับบทแปลกันขนานใหญ่ ซึ่งกว่าจะ ได้ฉบับสุดท้ายที่น่าพอใจ ก็เล่นเอาเหงื่อตกทีเดียวค่ะ บทแปลที่ผู้แปลพอใจก็คือ "ในไม่ช้า ชื่อเสียงและสรรพคุณของเวียกราที่ให้ผล ‘ชะงัด’ นี้ อาจ ส่งผลสำคัญต่อการพัฒนาการอนุรักษ์สัตว์บางชนิดได้..." ซึ่งได้มาโดยการเปลี่ยนโครงสร้าง ภาษาที่ขึ้นต้นด้วย "เนื่องจาก" ตามโครงสร้างภาษาอังกฤษ มาเป็นโครงสร้าง "อะไร1" ทำให้เกิด "อะไร2" แทน จะเห็นว่า "อะไร1" ในที่นี้ ก็คือ Viagra’s efficacy and popularity ส่วน "อะไร2" นั้นผู้แปลได้รวบความในอนุประโยคที่ว่า certain species may soon enjoy a significant improvement in their conservation status. ให้เป็นคำนามในลักษณะของ "อะไร2" แทนค่ะ ส่วนชื่อสถานที่อย่าง Anchorage นั้น ผู้แปลได้เติมคำว่า "เมือง" ข้างหน้า เพื่อแสดงลักษณะของ คำนามนั้น อันจะทำให้ผู้อ่านเข้าในบริบทได้ชัดเจนยิ่งขึ้นค่ะ Anchorage เป็นชื่อเมืองที่ใหญ่ที่สุด ในมลรัฐอลาสกา ซึ่งถือเป็นมลรัฐที่ใหญ่ที่สุดของประเทศสหรัฐอเมริกาอีกเหมือนกันค่ะ ย่อหน้าที่ 4 จากเรื่องโครงสร้างภาษาในย่อหน้าที่แล้ว เรามาแก้ปัญหาเรื่องคำศัพท์กันในย่อหน้านี้ค่ะ คำศัพท์ที่ น่าสนใจมีดังนี้ค่ะ ... its effectiveness has been demonstrated ปัญหาก็คือ เรามักจะติดแปล คำนี้ว่า "สาธิต" โดยอัตโนมัติ ทั้งๆ ที่ความหมายแรกของคำศัพท์คำนี้ในพจนานุกรม คือ to prove or make clear ส่วนความหมายรองก็คือ to show or describe clearly ที่เราใช้ว่า "สาธิต" นั่นเอง ดังนั้น ในบริบทนี้ ผู้แปลจึงแปล has been demonstrated ว่า ผ่านการ พิสูจน์แล้ว antler velvet หมายถึง เขากวางที่นำมาฝานบางๆ เป็นแว่น ปัจจุบัน จัดเป็นอาหารเสริม ชนิดหนึ่งที่คนตะวันตกเองก็นิยมรับประทาน คำนี้ ผู้แปลใช้คำเทียบที่มีในสังคมไทย คือ เขากวางอ่อน ที่คนจีนนิยมนำมาเป็น "ยาโป๊ว" กันยังไงคะ Canadian seals สำหรับคำศัพท์คำนี้ ผู้แปลเห็นว่าไม่ควรแปลว่า "แมวน้ำแคนาดา" เพราะ อาจทำให้ผู้อ่านเข้าใจผิดได้ว่าเป็นชื่อเฉพาะของพันธุ์แมวน้ำ อันที่จริง แมวน้ำที่มีถิ่นอาศัยอยู่ ในน่านน้ำของประเทศแคนาดามีทั้งหมด 6 ชนิด คือ harp seals, hooded seals, harbour seals, grey seals, bearded seals และ ringed seals ค่ะ ในบริบทนี้ Canadian seals หมายถึง แมวทั้งทั้งหมดที่อาศัยอยู่ในน่านน้ำของประเทศแคนาดาค่ะ จนกว่าจะพบกันใหม่ สวัสดีค่ะ  กฤตยา อกนิษฐ์  This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Sunee Siidao, Educational Specialist, Language & Education Department, Bangkok Post. Back to our home page Read our other translate it columns here. | Comments to Ajaan Sunee at suneec@bangkokpost.co.th | | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2002 Last modified: June 9, 2003 |