| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, March 11, 2003 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ วันนี้เป็นเรื่องของภูเขาไฟวิสซูเวียสต่อจากสัปดาห์ที่แล้วค่ะ ข้อความในช่วงหลังนี้ลักษณะการใช้ ภาษาไม่ได้เป็นแบบภาษาภาพพจน์เช่นในตอนแรก แต่ก็ยังมีบางช่วงที่น่าสนใจในแง่ที่ภาษา ต้นฉบับบังคับให้แปลแบบเอา "คำ" ตรงๆ ไม่ได้ ต้องปรับเป็นแบบเอา "ความ" ในขณะเดียวกัน ต้องระวังความถูกต้องของเนื้อความให้เท่าๆ กับความงามของภาษาด้วย มาดูกันนะคะ Sleeping like a baby — for now (2) Italian volcanoes stir; will Vesuvius be next? Claire Soares Some 600,000 people, living in 18 towns within a seven kilometre radius of Vesuvius, are at immediate risk from an eruption. Authorities estimate they can get everyone to safety within a week. Each community is twinned with an Italian region to which citizens will be bussed or shipped. But some are critical of the plan for what would be one of the biggest peacetime evacuations. "It envisages one part of the population heading to Sicily from the port and the train station, without taking into account that in a real panic situation, these places will be virtually paralysed," said Francesco Santoianni, a local officer. In any case the timing poses headaches. There could be as little as six months from the first sign of volcanic activity to full - blown explosion, but equally problematic would be a long delay. "It won't be that people go to bed in their relocated area and then the next morning, there'll be an explosion. If there's a year before it erupts, it could be difficult to convince people of the danger and the need to stay away," Macedonio said. Authorities could have a tough job on their hands shifting the southerners from their homes. As well as having emotional tie with the area, people are worried if they leave, they might never be allowed back for safety reason. หลับไหลราวทารก — แต่ก็ชั่วระยะนี้ (๒) เหล่าภูเขาไฟในอิตาลีกำลังขยับตัว ฤาวิสซูเวียสจะเป็นรายต่อไป? แคลร์ ซอร์เรส  มีคนประมาณ 600,000 คน ใน 18 เมือง ภายในรัศมี 7 กิโลเมตร จากภูเขาไฟวิสซูเวียส พวกนี้อาจ เป็นอันตรายได้ในทันทีที่ภูเขาไฟ ระเบิด พวกเจ้าหน้าที่ประเมินว่าจะโยก ย้ายทุกคนออกไปให้พ้นอันตราย ได้หมดภายในหนึ่งสัปดาห์ เพราะ มีการจับคู่ชุมชนแต่ละชุมชนเข้า กับอีกเขตหนึ่งของอิตาลี ซึ่งจะใช้ เป็นสถานที่ที่จะอพยพชาวเมืองไป ทั้งทางรถโดยสารและทางเรือ แต่ก็มีบางคนเหมือนกันที่ไม่ เห็นด้วยกับแผนซึ่งน่าจะเป็นการ อพยพคนครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่ง ออกจากพึ้นที่ในยามสงบนี้ ฟรานเชสโก ซานโตเอียนนี เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นคนหนึ่งกล่าวว่า "แผนนี้วาดภาพว่าจะให้คนส่วน หนึ่งมุ่งอพยพไปเกาะซิซิลีโดยออก จากท่าเรือและสถานีรถไฟ โดยหา นึกไม่ว่าในสภาพที่กำลังตื่นตระหนก กันมากๆ เช่นนั้น ทั้งท่าเรือและ สถานีรถไฟก็แทบจะเป็นอัมพาต ไปด้วย" จะอย่างไรก็ตาม เรื่องที่น่าปวดหัว คือเรื่องของเวลา อาจมีเวลาน้อยนิด เพียงหกเดือนหลังจากเริ่มเห็น สัญญาณแรกของปฎิกิริยาภูเขาไฟ ไปจนถึงเมื่อระเบิดอย่างเต็มที่ แต่ ที่น่าจะเป็นปัญหาไม่ยื่งหย่อนไป กว่ากันก็คือในกรณีที่อีกนานกว่า จะระเบิด "ไม่ใช่ว่า คืนนี้พอชาวบ้านเข้านอน กันในที่อพยพไปอยู่ใหม่แล้ว วันรุ่ง ขึ้นภูเขาไฟก็ระเบิดเลย สมมติว่า กว่าจะระเบิดนั้นนานเป็นปี ก็คงยาก ที่จะพูดให้ชาวบ้านเห็นอันตรายและ ความจำเป็นที่ต้องอพยพหนี" มาเซโดนีโอกล่าว พวกเจ้าหน้าที่คงต้องทำงานกันหนัก เพื่อโยกย้ายชาวใต้ให้ออกจากถิ่น ฐานเพราะนอกจากจะมีความผูกพัน กับถิ่นเดิมแล้ว ชาวบ้านยังเป็นห่วง ว่าถ้าย้ายออกไป ก็อาจไม่ได้รับ อนุญาตให้กลับไปอีกเลยด้วยเหตุผล ของความปลอดภัย ย่อหน้าที่ 7 คำว่า immediate (adj. เหตุการณ์ที่เกิดตามมาอย่างกระชั้นชิด, เกิดขึ้นทันทีทันใด) risk (n. ความเสี่ยง) แต่เมื่อเป็น be at immediate risk จะแปลตรงๆ ตามความหมายแบบเอา"คำ" ว่า อยู่ในความเสี่ยงที่เกิดขึ้นทันทีที่มีการระเบิด ก็คงได้บทแปลที่ด้อยคุณภาพค่ะ จึงต้องถ่ายความหมาย นี้ให้เป็นสำนวนไทย เป็นการแปลแบบเอา "ความ" ว่า อาจเป็นอันตรายได้ในทันทีเกิดระเบิดขึ้น ย่อหน้าที่ 8 คำว่า can ซึ่งใครๆ ก็ทราบว่าแปลว่า สามารถ นี้ ภาษาอังกฤษใช้เสมอในฐานะเป็นกริยาช่วยที่บอก ability แต่ดิฉันสังเกตว่าในภาษาไทยเราไม่ค่อยใช้คำนี้เป็นกริยาช่วยมากเท่ากับคำว่า ได้ เช่น เขาว่ายน้ำได้หรือว่ายน้ำเป็น ไม่ใช่ เขาสามารถว่ายน้ำได้  เมื่อแปลดิฉันจึงมักเลี่ยงไปใช้คำว่า ได้ แทนคำว่าสามารถเท่าที่จะเลี่ยงได้ค่ะ ประโยค Each community is twinned with an Italian region to which citizens will be bussed or shipped. นี้บอกเหตุผลว่าเหตุใดจึงอพยพคนทั้ง 600,000 คนออกไปได้ หมดภายในหนึ่งสัปดาห์ ดิฉันจึงเอา เพราะ นำหน้าประโยคเพื่อให้เห็นความสัมพันธ์อย่างชัดเจน วลี an Italian region แปลตรงๆ ว่า เขตหนึ่งของอิตาลี นั้น ปกติในภาษาไทยเรามักละความ หมายของ article ไว้ในฐานที่เข้าใจ แต่ในวลีนี้ความหมายของ an ที่สื่อความว่าไม่เจาะจง ทำให้ มีความหมายเท่ากับว่าเป็น อีกเขตหนึ่ง คือไม่ใช่เขตที่จะถูกภูเขาไฟถล่มนี้ ย่อหน้าที่ 9-10 คำว่า critical ในความหมายของการพูด หมายถึงพูดในเชิงไม่เห็นด้วย หรือตำหนิ จึงไม่ตรงนัก กับคำไทยว่า วิพากษ์วิจารณ์  ซึ่งหมายถึงการพูดกล่าวขวัญติชม ทั้งในแง่เห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วย ก็ได้ ดิฉันจึงใช้คำว่า ไม่เห็นด้วย ให้ตรงตามความหมายของ critical และให้เหมาะกับบริบท ในย่อหน้าที่ 10 ไปเลยค่ะ ย่อหน้าที่ 11 In any case ในกรณีนี้ใช้ในความหมายว่าผู้เขียนต้องการจะวกกลับเข้าสู่เรื่องเดิม คือเรื่องแผน การอพยพที่เจ้าหน้าที่กะกันไว้ หลังจากที่เฉไปพูดเรื่องความคิดเห็นของคนๆ หนึ่งแล้ว สำนวนไทย ที่ใกล้เคียงดิฉันคิดว่าน่าจะเป็น จะอย่างไรก็ตาม อนุประโยคสุดท้ายของย่อหน้านี้ ...but equally problematic would be a long delay. เป็นอนุประโยคชนิดที่เอาประธาน a long delay ไปไว้ข้างหลัง ดิฉันเลือกแปลแบบเอาทั้ง คำและความ เพราะเห็นว่าภาษาไทยเราก็มีรูปประโยค เช่นนี้เหมือนกัน เมื่อลองแปลว่า แต่ที่น่าจะเป็นปัญหาไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากันก็คืออีกนานกว่า จะระเบิด ก็เห็นว่าใช้ได้ดีค่ะ ย่อหน้าที่ 12 ดิฉันตั้งใจวางข้อความว่า มาเซโดนีโอกล่าว ไว้ข้างหลังสุด เพื่อให้ข้อความในย่อหน้านี้เชื่อมต่อ จากข้อความในย่อหน้าก่อนเนื่องจากเป็นการอธิบายว่าเหตุใดการที่ภูเขาไฟระเบิดช้าจึงเป็นปัญหา ไม่น้อยไปกว่าการระเบิดเร็ว คำว่า convince (v. พูดให้คล้อยตาม) เมื่ออยู่ในบริบทนี้ก็ทำให้ได้วลีแบบไทยๆ ว่า พูดให้เห็น อันตราย ส่วน people นั้นจะใช้ คน  ก็ไม่ผิด แต่หากมีลูกเล่นด้วยคำอื่นที่มีความหมายเดียวกัน ในบริบทนั้นก็จะทำให้บทแปลของเราน่าอ่านขึ้นค่ะ นั่นจึงเป็นที่มาของคำว่า ชาวบ้าน ย่อหน้าที่ 13 เหตุผลของการแปล home ว่า ถิ่นฐาน แทนที่จะแปลว่า บ้าน  แปลคำว่า the area ว่า ถิ่นเดิม แทนที่จะแปลว่า บริเวณนั้น  ก็เนื่องมาจากเหตุผลเดียวกับที่กล่าวไว้แล้วในการอธิบายคำว่า people จนกว่าจะพบกันใหม่ สวัสดีค่ะ   เกษมศรี วงศ์เลิศวิทย์    This lesson is prepared by Asso.Prof. Kasemsri Vonglertvidhya, a former lecturer in English and Linguistics at Western Language Department, Srinakarinwirot University (Bangkhen Campus). She is now Director of English Language Training Program, Faculty of Education, SWU, and a freelance translator.  Back to our home page Read our other translate it columns here. | Comments to Ajaan Sunee at suneec@bangkokpost.co.th | | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2002 Last modified: March 10, 2003 |