| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, March 25, 2003 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ วันนี้มาต่อตอนที่ 2 กันนะคะ เรื่องราวกำลังสนุกเลยเชียว เรามาดูกันว่าความเข้าใจจะช่วยให้เรา ทำงานแปลไปได้อย่างตลอดรอดฝั่งอย่างไรค่ะ The nose knows(2) Bronx Zoo cheetahs go wild for Calvin Klein perfume Leslie Adler New York, Reuters She said smell is essential to the lives of animals and an excellent way to introduce variety into the zoo environment. With our cheetahs at the Bronx Zoo, we worked from inexpensive perfumes to expensive perfumes, she said. The one they respond to the most is Calvin Klein Obsession for Men. But they also respond to inexpensive perfumes. The wildlife workers test the animals' response to various scents by spraying tree stumps with different perfumes or placing cinnamon or other spices in the animals' environment. We'll observe how much time they spend in that area, Reiss said. Reiss noted that the society's Asia and Africa program has been researching using perfumes and biological scents to attract animals in the wild so they can be photographed. The scents are applied in an area where a camera has been installed. When an animal enters the area, a beam is tripped that causes a picture to be taken. The scents can also be used to attract animals so they can be tagged for radio tracking to do census counts, Reiss said. Not all animals have high-class tastes when it comes to scents, Reiss said. Female cheetahs at the Bronx Zoo may rank Obsession for Men as their favourite scent. But forget that for the pumas and lynx at the Queens Zoo. They'll take skunk urine extract any day. เมื่อน้ำหอมจูงจมูก (๒) เสือในสวนสัตว์นิวยอร์กคลั่งไคล้ น้ำหอมคาลวิน ไคลน์ เลสลี แอดเลอร์ นิวยอร์ก, รอยเตอร์ส  ไดอานาเผยว่า กลิ่น นั้นมีความ สำคัญอย่างยิ่งต่อชีวิตของสัตว์ และถือเป็นการริเริ่มที่ดีมากในอัน ที่จะทำให้สภาพแวดล้อมของ สวนสัตว์มีความหลากหลายมากขึ้น ไดอานาเล่าว่า สำหรับเสือชีตาห์ใน สวนสัตว์บรองซ์นั้น เราทดลองใช้ น้ำหอมตั้งแต่ราคาถูกไปจนถึง ราคาแพง กลิ่นน้ำหอมราคาถูก พวกมันก็ตอบสนองดีอยู่ แต่กลิ่น ที่พวกมันตอบสนองมากที่สุดคือ กลิ่นออบเซ็สชัน (หลงใหลไม่เลือน) สำหรับสุภาพบุรุษ ของคาลวิน ไคลน์ เจ้าหน้าที่ดูแลสัตว์ป่าได้ทดสอบ การตอบสนองของสัตว์ต่อกลิ่นโดย การฉีดน้ำหอมกลิ่นต่างๆ ไว้บริเวณ ตอไม้ ไม่ก็วางอบเชย หรือเครื่องเทศ อื่นๆ ไว้ตามอาณาบริเวณของพวกสัตว์ ไดอาน่ากล่าวว่า เราจะคอยสังเกตว่า พวกมันใช้เวลานานเท่าไรในบริเวณ ดังกล่าว ไดอานาชี้ให้เห็นว่าโครงการของ สมาคมในทวีปเอเชียและแอฟริกานั้น ได้ทำการวิจัยเรื่องนี้มาตลอด โดยใช้ น้ำหอมและกลิ่นทางชีววิทยาดึงดูด สัตว์ที่อาศัยอยู่ในป่า เพื่อที่พวกเขาจะ ได้ถ่ายภาพสัตว์เหล่านั้นได้ พวกเขา จะฉีดกลิ่นไว้ทั่วบริเวณที่ตั้งกล้องไว้ เมื่อสัตว์เข้ามาในบริเวณนั้น แล้วเดิน ผ่านลำแสง กล้องก็จะถ่ายภาพในทันที นอกจากนี้ ไดอานากล่าวว่า พวกเขา ยังใช้กลิ่นดึงดูดบรรดาสัตว์ให้เข้ามา ใกล้จนพวกเขาสามารถติดแถบรับ สัญญาณวิทยุไว้กับตัวพวกมันได้ เพื่อใช้ในการติดตามสำรวจจำนวน สัตว์ต่อไป แต่ไดอานาเผยว่าไม่ใช่สัตว์ทุกตัว หรอกที่มีรสนิยมสูงในเรื่องกลิ่น เสือชีตาห์เพศเมียที่สวนสัตว์บรองซ์ อาจจะยกให้น้ำหอมกลิ่นออบเซ็สชัน (หลงใหลไม่เลือน) สำหรับสุภาพบุรุษ เป็นน้ำหอมกลิ่นโปรด แต่สำหรับ เจ้าเสือพูมาและแมวป่าลิงซ์ที่ สวนสัตว์ควีนส์แล้ว ลืมเรื่องนี้ ไปได้เลย เพราะพวกมันแสนจะ โปรดปรานกลิ่นสกัดจากฉี่ของ ตัวสกังค์ชนิดที่สูดดมได้ทุกวัน ไม่มีเบื่อเลยเชียว ย่อหน้าที่ 7 เนื่องจากย่อหน้านี้นับเป็นย่อหน้าแรก ผู้แปลจึงตัดสินใจแปล she โดยใช้ชื่อ ไดอานา แทน เพื่อสื่อถึง ความเข้าใจและความต่อเนื่องของเรื่องค่ะ และอย่างที่กล่าวไว้ตั้งแต่สัปดาห์ก่อนว่า บทความนี้มีการใช้ she said หรือ Reiss said ค่อนข้างเยอะ แต่เราไม่จำเป็นต้องแปลว่า "เธอพูด" เสมอไปหรอกค่ะ เราควรปรับใช้คำอื่นๆ ที่มีความหมายในทำนองเดียวกันแทน โดยดูบริบทเป็นหลักค่ะ เช่นในย่อหน้า แรกนี้ ผู้แปลใช้ เผย เพราะเห็นว่าเป็นความจริงจากประสบการณ์ตรงที่เรียบเรียงมาอีกชั้นหนึ่ง ส่วน ในย่อหน้าถัดไป ผู้แปลใช้ เล่า เนื่องจากเป็นการยกคำพูดของไดอานามาโดยตรงค่ะ อย่างไรก็ตาม ความท้าทายที่แท้จริงของประโยคนี้อยู่ที่อนุประโยค ...an excellent way to introduce variety into the zoo environment... ค่ะ เพราะถ้าเราแปลออกมาตรงๆ ก็จะได้ว่า เป็นวิธีการที่ดีมาก ที่จะแนะนำความหลากหลายให้กับสวนสัตว์  แต่ฟังดูแล้วไม่ค่อยสละสลวยตามธรรมชาติของภาษาไทย เลยค่ะ จะเห็นได้ว่านอกจากผู้แปลจะต้องพยายามสื่อให้ผู้อ่านเกิดความเข้าใจในบทแปลแล้ว ผู้แปลเอง ก็ต้องมีความเข้าใจถึงลักษณะของภาษาไทยด้วยว่าโครงสร้างแบบใดที่เหมาะสมกับการสื่อสาร จาก ต้นฉบับที่สุด ด้วยเหตุนี้ผู้แปลจึงต้องปรับโครงสร้างของต้นฉบับเพื่อให้ได้ความที่ร้อยเรียงแล้วเป็น ภาษาไทยที่สละสลวยอย่าง การริเริ่มที่ดีมากในอันที่จะทำให้สภาพแวดล้อมของสวนสัตว์มี ความหลากหลายมากขึ้น ค่ะ ย่อหน้าที่ 8 ตามต้นฉบับเป็นการยกคำพูดของไดอาน่ามา ดังนั้น ระดับภาษาในประโยคนี้จึงต้องเป็นแบบ ภาษาพูด ที่สุภาพ โดยผู้แปลมีการสลับความระหว่าง The one they respond to the most is Calvin Klein Obsession for Men. และ But they also respond to inexpensive perfumes. โดยนำประโยคหลังขึ้นก่อน เพื่อให้สอดคล้องกับประโยคก่อนหน้านี้ คือ ...we worked from inexpensive perfumes to expensive perfumes... ซึ่งว่าด้วยเรื่องราคาน้ำหอม และเพื่อเป็นการทิ้งท้ายแบบหยอด ไคลแมกซ์ ไว้ให้ผู้อ่านได้ติดตามย่อหน้าต่อไปด้วยค่ะ ย่อหน้าที่ 9 ในย่อหน้านี้ มีจุดน่าสนใจอยู่ที่คำว่า environment ค่ะ จะเห็นว่าผู้แปลแปลคำนี้ว่า อาณาบริเวณ แทนที่จะเป็น สภาพแวดล้อม  อย่างในย่อหน้าที่ 7 เนื่องจากสองคำนี้ปรากฏในบริบทที่แตกต่างกัน โดยในย่อหน้าที่ 7 นั้นเป็น environment ของสวนสัตว์ซึ่งเป็นสถานที่ แต่ในย่อหน้านี้ เป็น environment ของพวกสัตว์ซึ่งเป็นสิ่งมีชีวิต ผู้แปลจึงเห็นว่าถ้าใช้คำว่า อาณาบริเวณ จะเหมาะ กับสิ่งมีชีวิตมากกว่าค่ะ อย่างไรก็ตาม การเลือกใช้คำนี้ถือเป็นลีลาภาษาเฉพาะตัวค่ะ ใครจะใช้คำอื่น ก็ได้ไม่ว่ากัน อย่าให้ผิดความหมายเป็นใช้ได้ค่ะ ย่อหน้าที่ 10 ในย่อหน้านี้ มีจุดท้าทายซึ่งว่าด้วยความละเอียดอ่อนในการทำงานแปลค่ะ จุดที่ว่าคือเรื่องของ tense ค่ะ ในที่นี้คือ has been researching ซึ่งสื่อความหมายถึงการกระทำที่ต่อเนื่องมาจากอดีตจน ถึงปัจจุบัน และจะต่อเนื่องไปถึงอนาคตได้ ดังนั้น ผู้แปลจึงควรหาคำแสดงกาลที่สอดคล้องกันค่ะ ในที่นี้ ผู้แปลใช้ ได้ทำ...มาตลอด ซึ่งเมื่ออยู่ในบริบทแล้วจะทำห้ผู้อ่านเข้าใจได้ในทันทีว่าเป็นการกระทำ ที่ต่อเนื่องกันค่ะ อีกจุดหนึ่ง คือ เรื่องของการใช้ passive voice ค่ะ ในการแปลอนุประโยค so they can be photographed เราไม่ควรใช้โครงสร้างเดิมว่า เพื่อที่สัตว์จะถูกถ่ายภาพได้   หากมีทางเลือก ที่ดีกว่าอย่าง เพื่อที่พวกเขาจะได้ถ่ายภาพสัตว์เหล่านั้นได้ เพราะอย่างที่เคยบอกแล้วว่า ในภาษาไทยนั้น เราไม่ใช้คำว่า "ถูก" กันอย่างพร่ำเพรื่อนักหรอกค่ะ ควรใช้เฉพาะแต่ในบริบทที่มี ความหมายด้านลบเท่านั้น เช่น ถูกตี ถูกรถชน ฯลฯ ดังนั้น เมื่อแปลอนุประโยคถัดไปอย่าง that causes a picture to be taken ผู้แปลจึงใช้หลักการเดียวกัน คือ กลับโครงสร้างจาก passive voice ให้เป็น active voice และเพิ่มความว่า ในทันที เข้าไป เพื่อสื่อความเข้าใจให้ชัดเจนยิ่งขึ้นค่ะ คำศัพท์ที่น่าสนใจ คือ trip ในที่นี้ เป็นคำกริยา หมายถึง to set off ค่ะ ย่อหน้าที่ 11 ในย่อหน้านี้ ผู้แปลยังคงต้องพยายามเอาชนะโครงสร้าง passive voice ในอนุประโยค The scents can also be used... และ ...they can be tagged ต่อไปค่ะ โดยปรับให้ พวกเขา มาเป็น ประธานของประโยคแทนและเป็นผู้กระทำกริยาเดิมตามต้นฉบับ คือ use และ tag ค่ะ จะเห็นว่า ในประโยคนี้ มี Reiss said ปรากฏอีกแล้ว ผู้แปลจึงเลือกใช้คำกลางๆ ว่า ไดอานากล่าว... ค่ะ ย่อหน้าที่ 12 ในย่อหน้านี้ผู้เขียนได้กล่าวถึงเกร็ดที่น่าสนใจไว้เป็นการปิดท้ายบทความ ผู้แปลจึงเลือกใช้ ไดอาน่า เผยว่า... แทน Reiss said เพราะคำว่า เผย จะสื่อถึงสิ่งที่คนทั่วไปไม่เคยรู้มาก่อน ข้อสังเกตอีก ประการหนึ่งในการแปลย่อหน้านี้ก็คือ ผู้แปลใช้น้ำเสียง (tone) ที่ค่อนข้างเป็นกันเอง ภาษาที่ใช้จะเบาๆ สบายๆ เพื่อสื่ออารมณ์ขันตามต้นฉบับโดยเฉพาะในประโยคสุดท้ายที่ว่า They'll take skunk urine extract any day. นั้น ผู้แปลจะเพิ่มคำอย่าง โปรดปราน ชนิดสูดดมได้ ไม่มีเบื่อ เลยเชียว เข้าไปด้วย เพื่อเน้นอารมณ์ขันที่ต้นฉบับแสดงไว้ในโครงสร้าง to take...any day นั่นเอง ผู้แปลทำงานแปลครั้งนี้ด้วยความสนุกสนานค่ะ เพราะเป็นเรื่องราวที่น่ารักเหลือเกิน ในการถ่ายทอด เรื่องนี้ (หรือเรื่องไหนๆ) เป็นภาษาไทย ความเข้าใจจะเป็นตัวตั้ง ภาษาเป็นตัวตาม และอารมณ์เป็น ตัวเสริมค่ะ ขอขอบคุณผู้อ่านที่ติดตามมาตลอดนะคะ จนกว่าจะพบกันใหม่ สวัสดีค่ะ    กฤตยา อกนิษฐ์ ์    This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Krittaya Akanisdha, Institute of Language and Culture for Rural Development, Mahidol University.   Back to our home page Read our other translate it columns here. | Comments to Ajaan Sunee at suneec@bangkokpost.co.th | | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2002 Last modified: March 24, 2003 |