Tuesday, May 6, 2003
"Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level.
FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS*
FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html
..............................................................
|
|
สวัสดีค่ะ
เมืองโบราณเวียงกุมกาม
แหล่งอารยธรรมล้านนาตั้งอยู่ริมแม่น้ำปิง (ปิงห่าง) อายุไม่ต่ำกว่า
700 ปี
ปัจจุบัน จัดอยู่ในเขตตำบลท่าวังตาล อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
ได้ร่วมจัดงานฉลองระลึกถึงความรุ่งเรืองในอดีตเมื่อกลางเดือนมกราคมจนถึงปลายเดือนมีนาคม
2546 สัปดาห์ที่แล้วคือตอนต้นเรื่องของบทเรียนแปลชุดนี้ เชิญติดตามตอนปลายเรื่องได้เลยค่ะ
Illuminating chapter of the past (2)
Festival
underway in Chiang Mai district to evoke glory of long
forgotten Lanna city
Story
and pictures by
SUTHON SUKPHISIT
- In
1984, while excavating Vihara Kan Thom at Wat Chang Kham,
a team from the Department of Fine Arts stumbled upon the
site of the lost city. As the restoration work proceeded,
the basements of forgotten temples, chedis and city walls
began to be uncovered.
-
The ancient settlement is still little known outside the
province, however, so last month the Tourism Authority of
Thailand teamed up with the Chiang Mai provincial authorities
and the people of Saraphi to launch a festival called "Wiang
Kum Kam, the Underground Empire".
- The
first event organised was a light-and-sound show entitled
"Enchanted Wiang Kum Kam". It was staged on January 18 and
19 in the ruins of historic Wat E-Kang, with Her Majesty
the Queen and HRH Crown Prince Maha Vajiralongkorn in attendance
on the second day.
- The
temple's medium-sized, newly restored chedi still bears
traces of ancient Lanna art so was considered the perfect
place for a minstrel to recite Lanna poetry to describe
the rise and fall of Wiang Kum Kam. The cast for the son
et lumi?re spectacular featured top TV stars decked out
in lavish period costumes. These, and the well-designed
lighting, helped the audience imagine what it must have
been like to live in King Mengrai's first capital. Later,
the clever use of lengths of white cloth waved from side
to side evoked the power of the Ping when it burst its banks
and ravaged the city. All in all, "Enchanted Wiang Kum Kum"
was one of the best light-and-sound presentations ever staged
at an archaeological site in the Kingdom.
- One
of the festival's aims is to make local people take pride
in their history and realise the importance of conserving
antiquities in the province.
|
ประกายเจิดจ้า
แห่งอดีต (๒)
งานฉลองมีขึ้นที่เชียงใหม่
เพื่อระลึกถึงความรุ่งโรจน์ของล้านนา
ที่ถูกลืมเลือนยาวนาน
เรื่องและภาพโดย
สุธน สุขพิสิฐี
- ค.ศ.1984
(พ.ศ.2527) ขณะที่มี
การขุดแต่งวิหารกานโถม ใน
บริเวณวัดช้างค้ำ คณะทำงานจาก
กรมศิลปากรได้บังเอิญพบที่ตั้งของ
นครร้างระหว่างที่กำลังดำเนินงาน
ซ่อมแซมปฏิสังขรณ์ได้พบฐานของ
วัดร้างหลายแห่ง รวมทั้งเจดีย์และ
กำแพงเมือง
- โบราณสถานนี้ยังไม่ค่อยเป็นที่รู้จัก
นอกเมืองเชียงใหม่ ดังนั้นเมื่อ
เดือนที่แล้ว (มีนาคม-ผู้แปล) การ
ท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยจึงร่วม
กับเทศบาลเชียงใหม่และชาว
อำเภอสารภีเปิดงานฉลองชื่อ
"เปิดประตูสู่เวียงกุมกาม นคร
โบราณใต้พิภพ"
- งานช่วงแรกที่จัดขึ้นเป็นการแสดง
แสงเสียงชื่อ "เวียงแก้ว ขวัญเกล้า
เวียงกุมกาม" ออกโรงแสดงวันที่
18-19 มกราคม บนซากสลักหักพัง
วัดอีก้าง ซึ่งมีความสำคัญทางด้าน
ประวัติศาสตร์ สมเด็จพระนางเจ้า
พระบรมราชินีนาถเสด็จมาทอด
พระเนตร พร้อมด้วยสมเด็จพระ
บรมโอรสาธิราช เมื่อวันที่ 19
มกราคม
- วัดอีก้างนี้มีขนาดไม่ใหญ่หรือเล็ก
จนเกินไป องค์เจดีย์ที่เพิ่งขุดแต่ง
แล้วเสร็จใหม่ๆ นั้น มีร่องรอยศิลปะ
ล้านนาเหมาะสมที่จะจัดเป็นเวที
ร้องรำลำนำเล่าเรื่องบรรยายความ
รุ่งโรจน์และการล่มสลายของ
เวียงกุมกาม การจัดตัวละครแสดง
แสงเสียงครั้งนี้ประกอบด้วยดารา
โทรทัศน์ยอดนิยมหลายคน แต่งกาย
ประดับถนิมพิมพาภรณ์สมสมัย ที่
กล่าวมานี้รวมกับการประกอบสีแสง
ที่ประณีต ช่วยให้ผู้ชมนึกถึงภาพ
ชีวิตในรัชสมัยพญาเม็งรายในเมือง
หลวงแห่งแรกนี้ นอกจากนี้ก็คือ
ความฉลาดที่ใช้ผ้าขาวผืนยาวๆ
กระพือสะบัดจากข้างหนึ่งไปยัง
อีกข้างหนึ่งเพื่อให้นึกถึงพลังแรง
ของแม่ปิงที่ไหลบ่าล้นฝั่งเข้ามา
กวาดล้างตัวเมือง สรุปได้ว่า
"เวียงแก้ว ขวัญเกล้า เวียงกุมกาม"
เป็นการแสดงแสงสีเสียงที่ดีที่สุด
ชุดหนึ่งตั้งแต่เคยมีมาตามโบราณ
สถานในราชอาณาจักรไทย
- จุดประสงค์ประการหนึ่งของงาน
ฉลองนี้ก็คือต้องการให้ประะชาชน
ในพื้นที่เกิดความภาคภูมิใจใน
เรื่องราวในอดีตของตนและตระหนัก
ในความสำคัญของการอนุรักษ์
โบราณสถานในจังหวัดของตนด้วย
|
|
ย่อหน้าที่
4-5
ใจความสำคัญของสองย่อหน้านี้กล่าวถึงการพบเวียงกุมกาม การปฏิสังขรณ์
และการเผยแพร่ความ
สำคัญของเวียงกุมกามด้วยการจัดงานแสดงแสงเสียง จุดสำคัญที่ควรคำนึงถึงของการแปลในสอง
ย่อหน้านี้คือชื่อเฉพาะของสถานที่ราชการและชื่อของงานแสดง
Department
of Fine Arts กรมศิลปากร
Tourism
Authority of Thailand การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ส่วน
Wiang
Kum Kam,the underground Empire นั้น ตอนแรกดิฉันแปลเอง
ตามที่รู้สึกว่า
น่าจะเหมาะสมและตรงความหมายตามตัวอักษร แต่ได้สืบทราบให้ได้ว่าทางการท่องเที่ยวฯ
เขาตั้งชื่อ
งานนี้จริงๆ ว่า "เปิดประตูสู่เวียงกุมกาม นครโบราณใต้พิภพ"
ซึ่งเป็นวิธีแปลที่ดี คือไม่ควร
แปลเอง ควรจะสืบหาชื่อจริงก่อนนะคะ
ในสองย่อหน้านี้มีศัพท์เกี่ยวกับการทำงานด้านโบราณคดี
2 คำ คือ excavating กับ restoration
คำ excavating คือการขุดค้นหาเมื่อยังไม่พบ หรือการขุดแต่ง
เมื่อพบแล้วก็ขุดไปแต่งไป ส่วนคำ
restoration นั้น ขุดค้นพบแล้วดำเนินการซ่อมแซมให้ดี
หรือให้เป็นไปตามรูปแบบศิลปะของ
โบราณสถาน lost city n. ตามตัวอักษร คือเมืองที่หายไป,ถูกลืม
ดิฉันเลือกให้คำแปลว่า นครร้าง
ที่มีความหมายว่าถูกลืมและถูกทอดทิ้งตามชะตากรรมของเมืองนี้ค่ะ
เช่นเดียวกับ forgotten
temples n. วัดร้าง ส่วน to be uncovered v.
เป็นรูป passive voice ซึ่งสามารถเลี่ยงการใช้
"ถูก" ได้เพื่อให้เป็นภาษาไทยที่ดี และ teamed up with
ใช้คำแปลว่า ร่วมกับ ก็พอแล้ว ไม่ต้อง
เขียนว่า รวมกลุ่ม ซึ่งไม่ใช่
ย่อหน้าที่
6
ใจความสำคัญของย่อหน้านี้แสดงให้เห็นความสำคัญของงานฉลองที่สมเด็จพระนางเจ้าพระบรม
ราชินีนาถเสด็จมาทอดพระเนตรกับสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ความหลากหลายของการใช้คำ
ที่หมายถึงตั้งชื่อที่เก็บได้ในบทความนี้คือ a festival
'called' กับ a light-and-sound
show 'entitled' ชื่อการแสดง "Enchanted Wiang Kum
Kam" ก็แปลตามชื่อจริง
เช่นเดียวกันค่ะ
ศัพท์เกี่ยวกับโบราณคดีมี ruins n. สิ่ง, ซากปรักหักพัง
historic Wat... ดิฉันแปลโดยเรียงร้อย
ถ้อยคำใหม่เป็นวลีว่า วัดซึ่งมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์
ทั้งนี้เพื่อเป็นการแปลความหมาย
เต็มของ historic ซึ่งไม่ใช่เพียง ทางประวัติศาสตร์
เฉยๆ ไงคะ
ย่อหน้าที่
7
ย่อหน้านี้คือความสำคัญที่สุดของบทความที่มุ่งหมายจะกล่าวถึงงานฉลองย้อนยุคสู่ความรุ่งเรืองใน
อดีตของเวียงกุมกาม ใจความของย่อหน้ากล่าวถึงสถานที่จัดงานที่มีความเหมาะสมยิ่ง
กล่าวถึง
เนื้อเรื่องของการแสดง ผู้แสดง การแต่งงาน แสงสีที่ตระการตา
ฉากที่งดงามและกำกับอย่างชาญ
ฉลาด โน้มน้าวจิตใจผู้อ่านให้เกิดความกระตือรือร้นที่จะไปชมงานนี้
medium-sized
adj. ขนาดปานกลางคือไม่เล็กไม่ใหญ่
bears
traces v. ปรากฎร่องรอย
minstrel
n. การแสดงร้องรำและดนตรี เป็นคำเก่าในภาษาอังกฤษที่หมายถึงนักร้องกวีสมัยกลาง
ที่เดินทางร่อนเร่ไปตามชุมชนเพื่อแสดงดนตรี ผู้เขียนบทความนี้ใช้คำ
minstrel ในที่นี้ได้อย่าง
สอดคล้องกับบรรยากาศเก่าแก่โบราณ ดังนั้นดิฉันจึงต้องรักษาคุณสมบัติของบรรยากาศไว้ให้ได้
ด้วยการใช้คำแปลว่า ร้องรำลำนำ
recite
v. เล่าเรื่องบรรยาย ดิฉันเล่นคำซ้ำคำคู่ค่ะ เพราะผู้เขียนก็เล่นด้วยคำ
describe เช่นกัน
the
rise and fall เป็นคำคู่ของคำตรงข้าม ความรุ่งโรจน์กับการล่มสลาย
ซึ่งเป็นอนิจจัง
ของชีวิต ไม่ว่าจะเป็นชีวิตคน ชีวิตของบ้านเมือง ฯลฯ
son
et lumiere n. เป็นคำภาษาฝรั่งเศสที่ผู้เขียนนำมาใช้อย่างเหมาะสมให้ความรู้ทางอ้อม
ว่างานแสดง light-and-sound นั้นมีต้นกำเนิดมาจากฝรั่งเศส
son คือเสียง lumiere คือแสง
คำภาษาอังกฤษเรียงสลับที่กับคำภาษาฝรั่งเศส
decked
out v. แต่งตัวประดับด้วยอาภรณ์
lavish
adj. หรูหราฟุ่มเฟือย เมื่อรวมคำต่างๆ เข้าด้วยกันจึงเป็นถ้อยคำที่มีระดับสูง
docked
out in lavish period costumes เพื่อให้การแปลอยู่ในระดับเดียวกับต้นฉบับ
ดิฉันจึงหา
คำระดับสูงมาเขียนว่า แต่งกายประดับถนิมพิมพาภรณ์สมสมัย
ค่ะ
all
in all adv. รวมความว่า สรุปได้ว่า
archaeological
site n. โบราณสถาน สถานที่ที่มีความสำคัญด้านโบราณคดี
ย่อหน้าที่
8
ใจความของย่อหน้านี้กล่าวถึงจุดประสงค์ข้อหนึ่งของการจัดงานซึ่งมีความสำคัญต่อการอนุรักษ์
วัฒนธรรมที่เป็นมรดกล้ำค่าของคนไทย
take
pride
v. เกิดความภาคภูมิใจ
realise
the importance v.ตระหนักในความสำคัญ
antiquities
n. สิ่งที่เก่าแก่โบราณ ทั้งอาคารสถานที่ วัฒนธรรมประเพณี คน
เผ่าชน ฯลฯ
เป็นอันว่าบทเรียนแปลชุดนี้คุณเพิ่ม
"คลังคำ" ของคุณด้วยศัพท์ทางวัฒนธรรมและโบราณคดี
หลายคำนะคะ
สวัสดีค่ะ
สิทธา พินิจภูวดล
|
This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Professor Dr Sidtha Pinitpouvadol, Doctorat (Lettres) d'Universit? de Paris (Sorbonne) in Comparative Literature, Cert. in Translation and Teaching of Translation, AUPELF. Dr Sidtha has taught translation for many years at Ramkhamhaeng University, and University of Kasetsart.
Back to our home page
Read our other translate it columns here.
| Comments to Ajaan Sunee
at 
suneec@bangkokpost.co.th |
| © The Post Publishing Public Co., Ltd.
All rights reserved 2002
Last modified: May 1, 2003 |
| |
