|
คำอธิบาย
การแปลกฎทองนี้ มีหลักการอย่างเดียวกับการแปลสโลแกน (slogan)
หรือคำขวัญที่เคยนำเสนอแล้ว
ในที่นี้ดิฉันขอสรุปหลักการสั้นๆ ของการแปลคำขวัญรวมทั้งสำนวนโวหาร
และภาษิตว่าต้องรักษา
ต้นฉบับโดยให้มีความงดงามประณีต กะทัดรัด และให้มีความหมายครบถ้วน
วิธีแปลมี 4 วิธีดังนี้คือ
1) แปลตรงตัว
2) แปลเทียบเคียง
3) แปลขยายความ และ
4) แปลโดยตีความ
แต่ละวิธีผู้แปลจะพิจารณานำมาใช้ตามความเหมาะสมของต้นฉบับ
หัวบท
ผู้เขียนบทความนี้ประสงค์จะสร้างบรรยากาศที่มีคุณค่ารับกับเรื่องของกฎทอง
จึงใช้ deliverth ซึ่ง
เป็นคำกริยาลงท้ายด้วย th ตามการเขียนภาษาอังกฤษแบบเก่า
หมายถึงนำส่งเสนอ คนขายพิซซ่า
นำพิซซ่ามาส่งเป็นเรื่องปกติ แต่ในที่นี้มีความหมายกว้างไกลกว่านี้เพราะคนขายพิซซ่าคนนี้ไม่ได้
นำส่งแต่เพียงพิซซ่าเท่านั้น แต่ยังเสนอให้กฎทองแห่งความสำเร็จด้วย
ดิฉันแปลตรงนี้ด้วยวิธีที่ 4 คือ
แปลโดยตีความค่ะ
โปรยหัวบท
ข้อความในโปรยหัวบททำหน้าที่ขยายความหัวบทที่เขียนสั้นๆ
แต่ความหมายกว้าง จะกว้างปานใด
โปรยหัวบทจะบอกขอบเขตว่าจำกัดที่คนขายพิซซ่าว่ามีช่วงชีวิตที่น่าสนใจอะไรบ้าง
สำหรับ Minor Group director นั้น คำ Minor Group
เป็นชื่อเฉพาะที่บางทีก็พอจะแปลได้เพื่อให้ผู้อ่านเกิด
ความเข้าใจบางส่วน ดิฉันแปลเฉพาะ Group กลุ่ม แต่ทับศัพท์
Minor ค่ะ ส่วนคำว่า tips n. คือ
ข้อแนะนำ
หัวข้อ
กล่าวถึงกฎหลักการทำงานที่ บิลล์ ไฮเนกเก้ รวบรวมไว้ 25 ข้อ
ซึ่งเป็นแต่ละบทของหนังสือที่เขา
เขียนขึ้นให้ชื่อว่า The Entrepreneur: 25 Golden Rules for
the Global Business Manager เหตุที่ใช้คำว่า golden
rules n. ก็เพื่อแสดงความหมายถึงคุณค่า เราคงเคยได้ยิน
คำกฎเหล็กซึ่งแสดงความเข้มแข็งเด็ดเดี่ยว ซึ่งไม่ใช่จุดเน้นของตรงนี้ค่ะ
กฎทองข้อ
1
ดิฉันใช้วิธีแปลสำนวนข้อเขียนสั้นๆ วิธีที่ 1) แปลตรงตัว ซึ่งเก็บความหมายได้ครบถ้วนค่ะ
vacuum
n. สุญญากาศ ความว่างเปล่า ช่องว่าง ถ้าเป็นเครื่องใช้หมายถึงเครื่องดูดฝุ่น
พหูพจน์ของ vacuum
คือ vacua
กฎทองข้อ
2-4
ข้อ 2 ความหมายตรงตัวจึงแปลด้วยวิธีที่ 1) แปลตรงตัวเช่นเดียวกับกฎทองข้อ
3 และ 4 คำศัพท์
ได้แก่
to be committed v. ได้รับมอบหมาย (หน้าที่ ความไว้วางใจ
การงาน ฯลฯ) ในที่นี้คือ ทำงาน
to have fun v. สนุกด้วย
work hard v. ขยันขันแข็ง ทำงานหนัก
play hard ผู้เขียนเล่นคำซ้ำ hard ในข้อนี้ แต่ภาษาไทยจะเล่นคำซ้ำไม่ได้เพราะไม่เข้ากับบริบท
ดิฉันจึงใช้คำว่า ให้เต็มที่ ซึ่งตรงกับความหมายของต้นฉบับ
กฎทองข้อ
5-6
การแปลทั้งสองข้อใช้วิธีที่
4) ตีความ โดยเฉพาะเมื่อแปลคำว่า brains หัวสมอง นั่นก็คือความคิด
สติปัญญา ตีความได้ว่าเป็นคำปรึกษานั่นเอง ส่วนข้อ 6 คำว่า goals
n. เป้าหมาย ตีความว่าเป็น
หลักชัย
กฎทองข้อ
7-8
สองข้อนี้ใช้วิธีแปลแบบที่
1) แปลตรงตัว แต่คำ sky n. ท้องฟ้า แปลโดยตีความว่า ท้องฟ้าเป็นจุด
สูงสุด
กฎทองข้อ
9
to
sell v. ขาย คำแปลตรงตัวแบบที่ 1) จะฟังดูห้วนสั้นและกำกวม
ดิฉันใช้คำทางธุรกิจว่าการตลาด
เป็นการแปลแบบที่ 3) แปลขยายความ เพื่อให้เกิดความชัดเจน
กฎทองข้อ
10-11
สองข้อนี้ใช้วิธีแปลแบบที่
1) ตรงตัว สำหรับข้อ 10 ถ้าจะเขียนคำแนะนำเชิงสั่ง ในภาษาไทยจะใช้คำ
ว่า "จง, ต้อง..., ให้ได้" ล้อมรอบคำกริยา ถ้าเป็นคำแนะนำเชิงเปรยๆ
ก็จะเขียนคำกริยาลงไปตรงๆ
หรือจะใช้คำว่า "ควร" หน้าคำกริยาที่เป็นคำสั่งก็ได้ดังข้อ
11 ส่วนคำว่า move on v. ถ้าจะให้ฟังดู
หนักแน่น และมีพลังก็จะใช้วิธีที่ 4) แปลแบบตีความว่า สู้ต่อ
แทนที่จะแปลตรงตัวว่า เร่งรีบทำต่อไป
ดังนั้นจะเห็นว่าการแปลกฎทองข้อ 11 ส่วนแรกใช้วิธีที่ 1) ส่วนหลังใช้วิธีที่
4) โดยพิจารณาบริบท
และความเข้าใจของผู้อ่าน
กฎทองข้อ
12
การเขียนของกฎข้อนี้เห็นได้ชัดว่าจะใช้แบบที่
1) ตรงตัวไม่ได้เลยเพราะมีวลีสั้นๆ ที่ต้องขยายความ
และตีความ
make the most of v. แปลตรงตัวว่า ทำอย่างดีที่สุด ซึ่งไม่เข้ากับวลีที่เขียนต่อด้วย
lucky breaks n. ในที่นี้ breaks หมายถึง โอกาส
ที่จะทำอย่างใดอย่างหนึ่งให้สำเร็จได้ เช่นที่
เราได้ยินกันบ่อยๆ ว่า "ทำความล้มเหลวให้เป็นโอกาส"
นอกจากนี้ยังต้องเรียงถ้อยคำในภาษาไทยให้สอดคล้องกับหลักภาษาไทยด้วย
ทั้งนี้คือการใช้
หลักการแปลทั่วไปในข้อที่ว่า "ผละจากภาษาต้นฉบับ" อย่างไรก็ตาม
มีนักแปลบางคนบอกดิฉันว่า
เขาไม่ค่อยชอบ "ผละจากภาษาต้นฉบับ" นัก เพราะภาษาต้นฉบับบางครั้งแม้ว่าจะฟังดูแปลกๆ
เข้าใจยากสำหรับผู้อ่านคนไทยแต่ก็มีเสน่ห์ไปอีกแบบหนึ่ง ก็น่ารับฟังนะคะ
อย่างไรก็ตาม อย่าลืมว่า
"มีกฎที่ไหน ก็มีข้อยกเว้นที่นั่น" ดังนั้นวิจารณญาณที่บ่มเพาะจนแก่กล้าของนักแปลจะตัดสินได้เองค่ะ
โปรดติดตามกฎทองอีก
13 ข้อของคุณไฮเนกเก้ ผู้ริเริ่มกิจการขายพิซซ่าจนประสบความสำเร็จ
เป็นที่ยอมรับทั่วโลก ตอนนี้ก็ริเริ่มการเขียนหนังสือซึ่งขายดีที่สุดอยู่ในตลาดหนังสือทุกวันนี้
สวัสดีค่ะ
|