| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, April 27, 2004 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ เพื่อน ผู้อ่าน วันนี้ ขอนำข่าวการต่อสู้ของผู้หญิงไทยคนหนึ่ง มาเป็นตัวอย่างการแปลของเรา ข่าวนี้น่าสนใจตรงที่ว่า นี่คือวีรกรรมอันยิ่งใหญ่ของหญิงไทยคนหนึ่ง ที่ได้รับทุกข์ทรมานตามลำพังคนเดียว เป็นเวลาถึง 10 ปี ...10 ปีที่เธอต้องถูกดูถูกเหยียดหยาม จากเจ้าหน้าที่ฝ่ายของเราเอง ซึ่งมีหน้าที่บำบัดทุกข์บำรุงสุข ให้เรา โดยรับเงินภาษีของเราเป็นเครื่องยังชีพของตน... แต่สังคมยังมีตาในที่สุด... เธอได้รับเกียรติยศ กลับคืนมา มีสำนวนและวลีหลายคำที่น่าสนใจ โดยเฉพาะคำนามวลีที่มี attributive adjective จะมีวิธีแปลอย่างไร ให้กลมกลืนเป็นประโยคภาษาไทยที่ดี เรามาดูด้วยกัน Battling mum gets rights award 1 Work of six women to be recognised Anjira Assavanonda A woman who has fought a 10-year battle with state authorities for the right to her house has been named an outstanding advocate for consumer protection rights. Rattana Sajathep is one of six women to receive awards from human rights organizations on Sunday at a ceremony marking International Women's Day on March 8. Pornpen Kongkachornkiat, of the working committee, said Ms Rattana was honoured for her courage and never give-up spirit in fighting to protect consumer rights. "She is a single mother who has incessantly fought against injustice in a battle which seemed endless and had been ignored by the authorities," said Ms Pornpen. Ms Rattana's problems started in 1994 when Bung Kum district charged her with illegally building a house on land designated for public use and ordered her to dismantle it. แม่นักต่อสู้ รับรางวัลสิทธิชน ๑ ผลงานของสตรี 6 คนได้รับยกย่อง อันจิรา อัศวนนท์ ผู้หญิงคนหนึ่ง ที่ได้ต่อสู้กับ เจ้าหน้าที่ของรัฐ ในสงคราม ยาวนานนับ 10 ปี เพื่อสิทธิ ครอบครองบ้านของเธอ ได้รับ เสนอชื่อเป็นผู้ส่งเสริมการ คุ้มครองสิทธิผู้บริโภคดีเด่น รัตนา สัจเทพ คือ สตรีหนึ่ง ใน 6 คน ที่ได้รับรางวัลจาก องค์กรในด้านสิทธิมนุษยชน ในงานเฉลิมฉลองวันสตรีสากล เมื่อวันเสาร์ที่ 8 มีนาคม ศกนี้ พรเพ็ญ ก่องขจรเกียรติ กรรมการในคณะทำงานนี้ ชี้แจงว่า นางรัตนา ได้รับ ยกย่องจากวีรกรรมกล้าหาญ และจิตใจไม่ย่อท้อยอมแพ้ ของเธอ ในการต่อสู้เพื่อ คุ้มครองสิทธิผู้บริโภค "เธอเป็นแม่ผู้โดดเดี่ยว ผู้ต่อสู้อย่างไม่หยุดยั้งกับ ความอยุติธรรม ในสงคราม ที่ดูไร้จุดจบ และโดนละเลย เมินเฉยจากเจ้าหน้าที่ของรัฐ" นางพรเพ็ญ กล่าว ปัญหาของนางรัตนาเริ่มขึ้น ในปี 2537 เมื่อเขตบึงกุ่ม ได้กล่าวหาเธอ ละเมิดกฎหมาย การปลูกสร้างอาคารบ้านเรือน โดยสร้างบ้านบนที่ดินที่กำหนด เป็นที่สาธารณประโยชน์ และ สั่งให้เธอรื้อถอนบ้านออกไป หัวข่าวใหญ่ หัวข่าวนี้แปลตรงคำ แต่ต้องระวังวลี Battling mum ซึ่งเป็น attr. adj. โดยมี battling ซึ่งมา จากคำ battle (n.) สงคราม, การต่อสู้, การสู้รบ เป็นคำวิเศษณ์ขยายคำ mum ต้องหาคำที่กระชับ มาใช้เฉพาะเป็นหัวข่าว ดิฉันจึงใช้ แม่นักต่อสู้ 5 rights award เป็นวลี attr. adj. เหมือนกัน โดยมี rights (n.)สิทธิ, สัจธรรม, ความยุติธรรม คำแรกนิยมใช้กัน เป็นวิเศษณ์ขยาย award (n.) รางวัล วลีนี้ดิฉันขอใช้ รางวัลสิทธิชน โดยเติม "ชน" เข้ามาด้วย จากคำเต็ม Human Rights สิทธิมนุยชน หัวข่าวย่อย 5work (n.) ผลงาน, งาน, บทบาท, พฤติการณ์ เลือกใช้ได้ทุกคำ 5 to be recognised เป็น วลีกรรมวาจก ต้องทำให้เป็นข้อความกรรตุวาจก โดยใช้ ได้รับ แทน คำ recognise (v.) มีคำแปล หลายคำ ต้องเลือกให้เหมาะกับบริบทข้อความ ในที่นี้ขอใช้ ยกย่อง ย่อหน้าที่ 1 ย่อหน้านี้ เป็นข้อความสรุปข่าวชิ้นนี้ กล่าวถึงการต่อสู้ของผู้หญิงคนหนึ่งเป็นเวลา a 10-year battle ซึ่งเป็นวลี attr. adj.หมายถึง สงครามยาวนานนับ 10 ปี ถ้าหากแปลตรงๆ คือ สงคราม 10 ปี ความ จะดูไม่สละสลวย 5 state authorities เป็นวลี attr. adj. เช่นกัน หมายถึงเจ้าหน้าที่ของรัฐ, ข้าราชการ, หน่วยงานของรัฐ ในบริบทนี้น่าจะหมายถึง เจ้าหน้าที่ของรัฐ ผู้ปฎิบัติงานอยู่ที่เขตบึงกุ่ม 5 the right to her house วลีนี้เกี่ยวข้องกับกฎหมาย คือ สิทธิครอบครองบ้านของเธอ 5 has been named เป็นวลีกรรมวาจก ต้องเลี่ยงไปใช้เป็น ได้รับเสนอชื่อ, แต่งตั้ง, ประกาศชื่อ เลือกใช้ได้ทุกคำ 5 an outstanding advocate เป็นวลี attr. adj. อีกเช่นกัน หมายถึง ผู้ส่ง เสริม ผู้สนับสนุน ผู้ริเริ่มดีเด่น 5 ข้อความย่อหน้านี้ ต้องมีการปรับเปลี่ยนตำแหน่งที่วางคำและข้อความบ้างเพื่อให้ข้อความสละสลวย ตามที่นิยมใช้ในภาษาไทยกัน ย่อหน้าที่ 2 ข้อความนี้ กล่าวถึงคุณรัตนา และรางวัลที่เธอได้รับ human rights organisations เป็นนาม วลี ที่เป็น attr. adj. เช่นเดียวกัน หมายถึง องค์กรในด้านสิทธิมนุษยธรรม (ต่างๆ) 5 a ceremony marking เป็นข้อความเชื่อมที่ละสันธานและคำกริยา to be ไป แปลความว่า งานเฉลิมฉลอง 5 mark (v.) เฉลิมฉลอง, เป็นสัญลักษณ์, กำหนดให้เป็น, เป็นเครื่องหมาย ฯลฯ เลือกใช้คำแรกเหมาะกับบริบทดี 5 International Women's Day เป็นนามวลี คือ วันสตรี สากล International (adj.) สากล, นานาชาติ, ระหว่างประเทศ, ระหว่างโลก 5 ข้อความย่อหน้านี้ขอปรับย้ายเอาวันเวลาจัดงานมาไว้ท้ายประโยครวมกัน จะดูดีกว่าแยกกันอยู่ เช่นความในภาษาอังกฤษ ย่อหน้าที่ 3 ย่อหน้านี้ กล่าวถึงเหตุผลที่เธอได้รับรางวัล 5 the working committee เป็นนามวลี ที่มี attr. adj. หมายถึง คณะทำงาน (ของคณะกรรมการใหญ่) 5 was honoured เป็น passive form ต้องเปลี่ยนเป็นประโยคกรรตุวาจก เพราะมีเนื้อหาไปในด้านดี ขอใช้ข้อความว่า นางรัตนาได้รับ ยกย่อง หรือ เกียรติ หรือ สรรเสริญ หรือนับถือ ใช้ได้ทุกคำ เลือกเอาค่ะ 5 courage (n.) ความ กล้าหาญ, ความห้าวหาญ, วีรกรรม ดิฉันขอผนวกคำแรกและคำสุดท้ายเข้าด้วยกัน เพื่อให้เกิดคำ ที่มีสีสันขึ้น 5 never give-up spirit เป็นนามวลี ที่มี attr. adj. อีกแล้ว หมายถึง จิตใจไม่ย่อท้อ ยอมแพ้ give-up (phr.v.) เลิก, ละทิ้ง, หยุด, จำนน, ยอมแพ้ เลือกใช้ได้ทุกคำ 5 a single mother เป็นนามวลีที่หมายถึง แม่ผู้โดดเดี่ยว single (adj.) โดดเดี่ยว, ลำพัง, เดียวดาย คำนี้ เป็น key word ที่ให้ความรู้สึกสะเทือนใจ ต้องเลือกระดับคำที่มีสีสันด้านวรรณศิลป์มาใช้บ้าง incessantly (adv.) ต่อเนื่อง, ไม่ยอมหยุด, ติดต่อกันไป, ไม่หยุดยั้ง ดิฉันขอเลือกคำหลังใช้ 5 injustice (n.) ความอยุติธรรม, ความไม่เป็นธรรม, ความไม่ชอบธรรม ใช้ได้ทุกคำ เลือกตาม ใจชอบ 5 endless (adj.) ไร้จุดจบ, ไม่จบสิ้น, ไม่ยุติ, ยาวนาน, เยิ่นเย้อ คำนี้เป็นคำสร้างสีสัน ต้องเลือกใช้ให้ดี 5 had been ignored เป็นวลีกรรมวาจก ที่มีเนื้อความด้านลบก็จริง แต่ดิฉัน ยังคงชอบใช้ข้อความกรรตุวาจกอยู่ จึงใช้เป็น ละเลยเมินเฉย, ไม่สนใจใยดี, ทอดทิ้ง ย่อหน้าที่ 4 ข้อความนี้อธิบายปัญหาของเธอ มีข้อสังเกตเรื่องการใช้ปีศักราชในการแปล คือ ข่าวแปลเป็นไทย มักนิยมใช้ปีพุทธศักราช นักแปลจึงต้องแปลงปีจากคริสต์ศักราช เป็นพุทธศักราช โดยใช้ วีธีบวก 543 เข้าไป 5 charged (v.) มีหลายความหมายมาก ในบริบทนี้ คือ กล่าวหา, ฟ้องร้อง, ดำเนิน คดี 5 illegally (adv.) ละเมิดกฎหมาย, ผิดกฎหมาย, ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ใช้คำแรกดูเหมาะสม กว่าคำอื่นนะคะ 5 land designated เป็นวลี หมายถึง ที่ดินที่กำหนดเป็น public use (attr. adj. phr.) สาธารณประโยชน์ ข้อความตอนนี้ ต้องมีการปรับเปลี่ยนและเพิ่มข้อความ เพื่อให้ข้อความชัดเจนขึ้น 5 dismantle (v.) รื้อ, ถอน, ทำลาย ดิฉันขอรวม 2 คำแรกเข้าด้วยกัน ย่อหน้าที่ 15 5วลี emotional benefits จะแปลตรงตัวว่าผลกำไรทางอารมณ์ ก็ได้ความตรงค่ะ แต่ไม่สวย คำว่า representation (n) ตัวแทน สิ่งแทน ส่วนขีด (dash) — เป็นการขยายความ ซึ่งเรา อาจแปลว่า นั่นคือ ว่า คือ ฯลฯ แล้วแต่ใช้ในบริบทใดค่ะ แล้วพบกันฉบับอังคารหน้า เธอจะต่อสู้อย่างไร จินตนา ใบกาซูยี ์ This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Acharn Chintana Bhaigasuyee, MA is Reading and Language Arts from Florida State University, Tallahassee, Florida, USA. Acharn Chintana had been the Director of Book Translation Institute, Department of Curriculum and Instruction Development, Ministry of Education for many years. Back to our home page Read our other translate it columns here. | Comments to Ajaan Sunee at suneec@bangkokpost.co.th | | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2004 Last modified: April 26, 2004 |