| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, December 28, 2004 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะท่านผู้อ่าน บ่อยครั้งที่เราได้ยินข่าวต่างประเทศที่แปลเป็นภาษาไทยแล้วมีสำนวนผสมเป็นนมเป็นเนย อย่างเช่น ดำเนินความพยายาม ยกเลิกความพยายาม ทำการเจรจาต่อรอง สาเหตุใหญ่มาจากการแปลตรงตัว โดยไม่ได้ขัดเกลาภาษา วันนี้เราจะมาดูกันว่าหากจะหลีกเลี่ยงภาษาเช่นนั้นจะทำได้อย่างไรค่ะ Bid for cloning treaty ditched UN decision ‘a blow to President Bush’ UNITED NATIONS, ASSOCIATED PRESS Both sides in the human cloning debate claimed victory after the United Nations shelved competing proposals to ban the procedure and agreed to meet again in February to try to heal deep divides on the issue. The compromise on Friday means that the UN General Assembly will abandon efforts to seek a worldwide treaty. Members could not decide between draft proposals either to ban all human cloning, or to ban reproductive cloning and allow some for stem cell and other research. Instead, the sides will meet again in February to negotiate a declaration that would provide guidance to nations trying to determine their stance on cloning and embryonic stem cell research. “We’re just happy that we got this agreement, and we hope we’ll make progress,” said Belgian diplomat Marc Pecsteen whose country led efforts for a partial ban. “We haven’t finished the business. We’ll see after February what the situation is.” The decision was a blow to US President George W. Bush, who had gone before the UN General Assembly in September urging the world to back a total ban that had been presented by Costa Rica But US State Department spokesman Adam Ereli said the US was still pleased. “It’s our long standing position that all human cloning is wrong, and we are proud of our efforts to prevent human cloning”, he said. “So the fact that there isn’t any action by the UN to endorse cloning is a moderate success.” การเจรจาเรื่องสนธิสัญญา การโคลนต้องยกเลิกไปก่อน มติของยูเอ็น“ทำให้ ประธานาธิบดีบุชผิดหวังอย่างแรง” องค์การสหประชาชาติ แอสโซซิเอตเต็ท เพรส หลังจากที่องค์การสหประชาชาติ มีมติเลื่อนการพิจารณาข้อเสนอ ที่ขัดแย้งกันเรื่องห้ามการโคลน มนุษย์ และตกลงว่าจะประชุมกัน อีกครั้งในเดือนกุมภาพันธ์เพื่อ หาทางประนีประนอมความคิด ทั้งสองฝ่ายต่างก็อ้างว่ามตินี้นับ เป็นชัยชนะของตน การประนีประนอมเมื่อวันศุกร์ เช่นนี้แสดงว่าที่ประชุมสมัชชา ใหญ่ขององค์การสหประชาชาติ ไม่ได้พยายามหาทางร่างสนธิ สัญญาฉบับเดียวที่จะใช้กับ ทั่วโลกอีกต่อไปแล้ว เนื่องจาก บรรดาสมาชิกตัดสินใจไม่ได้ว่า จะรับร่างใดดีระหว่างข้อเสนอ ที่ห้ามไม่ให้มีการโคลนมนุษย์ ทุกรูปแบบ กับที่ห้ามเฉพาะ การโคลนมนุษย์เพื่อการสืบ เผ่าพันธุ์แต่ไม่ห้ามการโคลน เพื่อสร้างเซลล์ต้นกำเนิด และเพื่องานวิจัยอื่นๆ ทั้งสองฝ่ายจะประชุมเจรจา ต่อรอง กันอีกครั้งในเดือนกุมภาพันธ์เพื่อ ออกประกาศเป็นแนวทางสำหรับ ชาติต่างๆ ที่กำลังพยายามกำหนด จุดยืนของตนในเรื่องของการโคลน และการทำวิจัยเซลล์ต้นกำเนิดจาก ตัวอ่อน มาร์ค แพคสตีน นักการทูตชาว เบลเยี่ยมกล่าวว่า “เราพอใจมาก ที่ข้อตกลงออกมาอย่างนี้ และก็ หวังว่าเราจะคืบหน้าไปได้อีก” เบลเยี่ยมเป็นประเทศผู้นำกลุ่ม ที่เสนอการห้ามการโคลนเฉพาะ อย่าง “เรื่องนี้ยังไม่ยุติครับ เรา จะดูว่าสถานการณ์จะออกหัวหรือ ก้อยก็ต้องหลังเดือนกุมภาพันธ์นี้” แต่มตินี้ทำให้ประธานาธิบดี จอร์ช ดับบลิว. บุช แห่งสหรัฐอเมริกา ผิดหวังอย่างแรง บุชเคยไปปรากฏ ตัวต่อหน้าที่ประชุมใหญ่สมัชชา สหประชาชาติเพื่อเรียกร้องให้โลก สนับสนุนการห้ามการโคลนทุก รูปแบบ ซึ่งประเทศคอสตาริกา เป็นผู้เสนอ แต่ นายแอดัม อีเรลี โฆษก กระทรวงการต่างประเทศของสหรัฐฯ กลับกล่าวว่าสหรัฐฯยังคงพอใจใน มตินี้ เขาว่า “เรายืนหยัดมานานแล้ว ว่าการโคลนมนุษย์เป็นสิ่งผิด และ เราภูมิใจที่ได้พยายามป้องกันการ โคลนมนุษย์ ฉะนั้นการที่ยังไม่มีปฏิ กิริยาใดๆ จากทางยูเอ็นที่สนับสนุน การโคลน ก็นับว่าเป็นความสำเร็จ ในระดับปานกลางอย่างหนึ่งแล้ว” หัวข่าว เป็นการพาดหัวข่าวที่แยบยลดีนะคะ เพราะหากคนที่ไม่ได้ตามเรื่องนี้มาตั้งแต่ต้นอ่านประโยคเดียว ยังไม่เข้าใจ แต่ถ้าอ่านบรรทัดที่สองก็จะกระจ่างทันทีเพราะเห็นที่มาที่ไปของเรื่องและสรุปเนื้อความ ของข่าวได้ครบถ้วน การแปลก็ทำได้ตรงๆ เพียงแต่ต้องเลือกคำให้เหมาะค่ะ bid (v) ประกวดราคา การต่อรอง แต่ในบริบทนี้ควรใช้การเจรจาต่อรอง หรือให้สั้นๆ คือการเจรจา cloning (n) การโคลน หรือการเพาะไม่ผสมพันธุ์ treaty (n) สนธิสัญญา (ระหว่างประเทศ) หรือข้อตกลง (ระหว่างบุคคล) ditched (v) เลิก ทิ้ง หัวข่าวรองนั้นมีคำว่า decision ที่ไม่ควรแปลตรงๆ ว่าการตัดสินใจ แต่ใช้ว่า มติ จะเหมาะกับ บริบทมากกว่า a blow (n) การตีอย่างแรง การกระทบกระเทือนทางใจ ดิฉันขอใช้ว่าผิดหวังอย่าง แรงซึ่งก็คือความหมายหลังนั่นเอง ย่อหน้าที่ 1 5 การสลับที่อนุประโยคขยายที่ขึ้นต้นด้วย after the United Nations... ขึ้นก่อนอนุประโยค หลักว่า Both sides นั้นเป็นเสรีภาพเล็กๆ น้อยๆ ของผู้แปลค่ะ คือไม่มีอะไรผิดอะไรถูก แต่เมื่อ นำอนุประโยคใดขึ้นมาแล้วดิฉันจะทำให้คำบางคำในอนุประโยคที่เอาขึ้นมานำให้ชัดเจนขึ้น เช่น แทนที่จะแปล to ban the procedure (n) ว่าเป็นการห้ามกระบวนการ ตรงตามความหมาย ของคำ ดิฉันก็จะเปลี่ยนเป็นห้ามการโคลนมนุษย์ คำว่า to shelve (v) หมายถึง ตัดสินใจไม่ ทำต่อชั่วคราว หรือเลื่อนไป to heal (v) ทำให้หายจากโรคหรือความทุกข์ยากลำบากซึ่งในที่นี้คือ ความขัดแย้ง แต่ในบริบท to heal deep divides on the issue นี้ถ้าแปลตรงๆ ว่า รักษา ความขัดแย้งที่มีอยู่ลึกในเรื่องนี้ ก็จะฟังพิกลค่ะ ดิฉันพยายามหาคำแปลที่เหมาะกับบริบทซึ่งได้ว่า ประนีประนอมความคิดเห็นที่แตกต่างกันอย่างสุดขั้ว ย่อหน้าที่ 2 5 ถ้าแปลอย่างซื่อกับวลีว่า to abandon effort ก็จะได้ว่า ละทิ้งความพยายาม ที่เราอาจเคย ได้ยินจากการอ่านข่าวต่างประเทศกันมาบ้างแล้ว วลีนี้แปลแบบไทยๆ ก็น่าจะเป็น ไม่ได้พยายาม... อีกต่อไป ส่วนวลี to seek a worldwide treaty นั้นต้องแปลคำว่า a ซึ่งปกติเรามักจะละไว้ ในฐานที่เข้าใจ แต่จะต้องแปลเมื่อสื่อความหมายสำคัญ อย่างเช่นในบริบทนี้ a สื่อความหมาย สำคัญว่าเป็นสนธิสัญญาฉบับหนึ่ง (ซึ่งอาจจะมีอีกหลายฉบับตามมา) ที่จะนำไปใช้กับทั่วโลกค่ะStem cell ก็คือเซลล์ชนิดหนึ่งในร่างกายของสิ่งมีชีวิตที่สามารถเปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์เฉพาะ ชนิดต่างๆ และอาจกลายเป็นเนื้อเยื่อหรืออวัยวะส่วนใดส่วนหนึ่ง เช่นสามารถพัฒนาไปเป็นเนื้อเยื่อ ของรก เยื่อหุ้มรก หรือแม้แต่ทารกเองก็ได้ ย่อหน้าที่ 3 5 คำว่า instead ที่เชื่อมย่อหน้า 2 กับ 3 นั้นดิฉันไม่ได้แปล เนื่องจากเห็นว่าเนื้อความได้ความ ชัดเจนอยู่แล้ว และถ้าแปลเช่นว่า แทนที่จะเป็นเช่นนั้น ก็จะเยิ่นเย้อและไม่กลมกลืนกับบริบท ส่วน วลี will meet again to negotiate นั้นระหว่างสำนวนแปลว่า จะประชุมกันอีกครั้งเพื่อเจรจา ต่อรอง กับ จะประชุมเจรจาต่อรองกันอีกครั้ง ดิฉันขอเลือกสำนวนหลังเพราะเห็นว่ากระชับกว่าการมี วลีขยาย เพื่อ ต่อท้าย Stance (n) ท่วงท่าการยืน, ทัศนคติต่อเรื่องใดเรื่องหนึ่งหรือจุดยืน ย่อหน้าที่ 4 5ในบริบทนี้คำว่า just เป็นภาษาพูดหมายถึง อย่างแท้จริง อย่างเต็มที่ just happy ดิฉันจึง แปลว่าพอใจมาก แต่คงไม่เหมาะถ้าจะแปล we got this agreement ว่า เราได้รับข้อตกลงนี้ we’ll make progress ก็จะฟังแปร่งมากถ้าแปลว่าเราจะทำให้ก้าวหน้าขึ้น ลองดูนะคะว่าควร แปลอย่างไรดี ย่อหน้าที่ 5 5 ย่อหน้านี้ดิฉันทำอนุประโยค who had gone ให้เป็นประโยคใหม่เพื่อให้ได้ประโยคที่ สั้นลง ซึ่งจะทำให้อ่านเข้าใจง่ายกว่าประโยคยาวๆ ค่ะ ย่อหน้าที่ 6 กระทรวงของประเทศสหรัฐอเมริกาเขาไม่ได้ใช้คำว่า ministry เหมือนของเรา แต่ใช้ว่า department เช่น State Department ก็คือกระทรวงการต่างประเทศ Internal Department คือกระทรวงมหาดไทย Financial Department คือกระทรวงการคลัง เป็นต้น วลีว่า we are proud of our efforts ที่แปลตรงตัวว่าเราภูมิใจในความพยายาม ของเรา สำนวนไทยๆ น่าจะว่า เราภูมิใจที่ได้พยายาม.... ดิฉันไม่ได้แปลวลี the fact that ก็ด้วยเหตุผลเดียวกับที่ไม่ได้แปล instead คำว่า a ใน a moderate success นี้ก็มีนัยสำคัญที่จำเป็นต้องแปลอีกค่ะ เพราะสื่อความหมายว่าความ สำเร็จนั้นมีหลายขั้น และนี่เป็นเพียงขั้นเดียว จนกว่าจะพบกันใหม่ สวัสดีค่ะ      เกษมศรี วงศ์เลิศวิทย์ This lesson is prepared by Asso.Prof. Kasemsri Vonglertvidhya, a former lecturer in English and Linguistics at Western Language Department, Srinakarinwirot University (Bangkhen Campus). She is now Director of English Language Training Program, Faculty of Education, SWU, and a freelance translator. Back to our home page Read our other translate it columns here. | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2004 Last modified: December 23, 2004 |