| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, January 20, 2004 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะเพื่อนรักนักแปล อังคารนี้ ขอนำเสนอตัวอย่างการแปลด้านการศึกษา (อีกแล้ว) อย่าเพิ่งเบื่อนะคะ เพราะ ข่าวนี้มีคำศัพท์ด้านการศึกษา และคำวิสามานยนาม — ชื่อสถาบันการศึกษา และหน่วย ราชการของไทยอยู่หลายคำ น่าสนใจทั้งนั้น พวกเรานักแปลต้องไม่พลาดอยู่แล้ว... ชัวร์เลย Rajamangala schools upgraded Become science and technology varsities Sirikul Bunnag The Education Council yesterday agreed to upgrade Rajamangala institutes into science and technology universities, to produce more science — based graduates and expand learning opportunity for students upcountry. The 35 Rajamangala institute campuses nationwide will become part of Rajamangala University, specialising in science and technology, and split into nine branches. Once upgraded, the new universities would not be permitted to “branch out” later by opening humanities or social science courses. They will have to stick to sciences. The universities would enroll vocational students wishing to complete bachelor’s degrees, council executive Kritnapong Kiratikorn said. The upgraded institutes, together with Pathumwan Institute of Technology, will no longer come under the Office of the Vocational Education Commission, and instead be governed by the Office of the Higher Education Commission. At present Rajamangala campuses accommodate 92,000 students of engineering, agricultural science and management. They produce teachers in technical sciences and engineers. 7. The new restructuring would also increase science-based manpower and expand learning opportunities in the provinces, said Mr Kritnapong, who is rector of King Mongkut’s University of Technology, Thon Buri. 8. Yesterday’s decision will bring the total number of science and technology universities to 15. 9. There are five science-exclusive institutes at present: three King Mongkut’s Institutes of Technology at Lat Krabang, North Bangkok and Thon Buri; Suranaree University and Maejo University. สถาบันราชมงคล ยกระดับ เป็นมหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี สิริกุล บุนนาค เมื่อวานนี้ สภาการศึกษา เห็นชอบให้ยกระดับสถาบัน เทคโนโลยีราชมงคล เป็น มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี เพื่อผลิต บัณฑิตด้านวิทยาศาสตร์ ให้มากขึ้น และขยายโอกาส ทางการศึกษาให้แก่นักเรียน ในชนบท สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล ทั้ง 35 วิทยาเขตทั่วประเทศ จะเป็นส่วนของมหาวิทยาลัย ราชมงคล ที่มุ่งเน้นเฉพาะ ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยแยกออกเป็น 9 สาขาวิชา เมื่อยกระดับแล้ว ต่อไปภายหน้า มหาวิทยาลัยแห่งใหม่เหล่านี้ จะไม่ได้รับอนุมัติให้ ‘ตั้งสาขา’ เปิดรายวิชามนุษยศาสตร์ หรือ สังคมศาสตร์ ต้องยึดแต่แนว วิทยาศาสตร์ไว้ มหาวิทยาลัยเหล่านี้จะรับ สมัครนักเรียนอาชีวศึกษา ที่ประสงค์จะศึกษาต่อจน จบระดับปริญญาตรี นาย กฤษณพงษ์ กีรติกุล กรรม การบริหารสภาการศึกษา ชี้แจง สถาบันที่ยกระดับนี้ รวมทั้ง สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน จะไม่สังกัดสำนักงานคณะ กรรมการการอาชีวศึกษา อีกต่อไป แต่จะขึ้นอยู่กับ สำนักงานคณะกรรมการ การอุดมศึกษา ในปัจจุบัน วิทยาเขตราช มงคลมีนักศึกษาอยู่จำนวน 92,000 คน ศึกษาด้าน วิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ การเกษตร และการบริหาร การจัดการ ได้และยังผลิต ครูอาจารย์ด้านวิชาการสอน วิทยาศาสตร์และวิศวะด้วย การปรับโครงสร้างใหม่นี้ ยังเป็นการเพิ่มแรงงานด้าน วิทยาศาสตร์ให้ทวีขึ้น และ การขยายโอกาสทางการ ศึกษาในต่างจังหวัดอีกด้วย นายกฤษณพงษ์ อธิการบดี มหาวิทยาลัย เทคโนโลยี พระจอมเกล้าธนบุรี ชี้แจงต่อ มติที่ประชุมเมื่อวาน ทำให้ มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี มีจำนวน ทั้งหมด 15 แห่ง ปัจจุบันมีสถาบันเฉพาะ ด้านวิทยาศาสตร์ชั้นนำอยู่ 5 แห่ง คือ สถาบันเทคโนโลยี พระจอมเกล้า 3 แห่ง ที่ลาด กระบัง พระนครเหนือ และ ธนบุรี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี สุรนารี และมหาวิทยาลัยแม่โจ้ พาดหัวข่าว schools (n.) มีหลายความหมาย ในบริบทนี้เป็นสถานศึกษา คือ โรงเรียน, วิทยาลัย (ในสังกัด มหาวิทยาลัย) แต่ราชมงคลมีสถานะเป็นสถาบัน จึงต้องใช้คำนี้• upgraded (v.) ยกระดับ (งาน) เลื่อนชั้น, ปรับปรุง ขอเลือกคำแรก และแม้มีรูปเป็น passive แต่ภาษาไทยไม่นิยมใส่ “ถูก” ลงไป หัวข่าวรอง varsities(n.) เป็น Br.E. หมายถึงมหาวิทยาลัยแบบเก่า เช่น Oxford หรือ Cambridge ส่วน science and technology (n.) วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ย่อหน้าที่ 1 The Education Council คือ สภาการศึกษา มีชื่อเต็มว่า สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา council (n.) มีหลายคำแปล เช่น สภา (บริหาร), คณะกรรมการ, คณะมนตรี • Rajamangala institutes ชื่อภาษาไทยที่ถูกต้อง คือ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล • science – based graduates (n.) บัณฑิตด้านวิทยาศาสตร์ • expand (v.) ขยาย, กาง, เปิด, พัฒนา, แผ่, เพิ่ม คำแรกนิยมใช้ในวงการศึกษากันมาก• learning opportunity (n.) โอกาสทางการศึกษา วลีนี้ มาจากวงการศึกษาต่างประเทศ โดยเฉพาะยูเนสโก ชอบใช้มาก ความหมายที่แท้จริงจึงลึกกว้าง ขวางมาก จนแทบไม่รู้ว่า คืออะไรแน่ แต่นิยมพูดและเขียนกันเสียจริง ๆ ย่อหน้าที่ 2 campuses (n.) คำนี้ราชการใช้ว่า วิทยาเขต • nationwide (adj.) ทั่วประเทศ, ทั้งชาติ คำนี้ ใช้ในวงสื่อหนังสือพิมพ์และวิทยุมากทีเดียว • become part of วลีนี้จะใช้ว่า จะเป็นส่วนของ หรือ จะอยู่ในส่วน ได้ทั้งคู่ • specialising (v.) เชี่ยวชาญ, มุ่งเน้น เฉพาะ, มีขอบเขตเฉพาะด้าน ใช้ได้ทั้งหมด • branches (n.) บริบทนี้ต้องใช้ สาขาวิชา แน่ๆ • ย่อหน้านี้มีประโยคเดียว แปลไป ตามรูปประโยคได้เลย เพียงแต่ดิฉันขอย้ายประธานของประโยค วิทยาเขต มาเป็นลักษณนามเสีย เพื่อไม่ให้ยืดเยื้อ และใส่คำเชื่อม ‘ที่โดย’ เข้ามาช่วยให้ประโยคราบรื่นขึ้น ย่อหน้าที่ 3 Once (adv.) เมื่อ...แล้ว, เมื่อไรที่....แล้ว • would not be permitted วลีนี้เป็น passive form แต่ในประโยคภาษาไทยต้องหลีกเลี่ยง จึงขอใช้ว่า จะไม่ได้รับอนุมัติ • ‘branch out’ (phr.v.) ตั้ง, แยก, ขยายสาขาวิชา ใช้ได้หมด • later (adv.) ต่อไปภายหน้า ขอย้ายไปอยู่ด้านหน้า • humanities (n.) มนุษยศาสตร์ เป็นสาขาวิชาหนึ่ง • social science (n.) สังคมศาสตร์ เป็นอีกสาขาวิชาหนึ่ง • stick (v.) มีหลายความหมาย เลือกให้ตรงกับเนื้อความ เช่น ยึดแนว, ยึดมั่น, รักษาแนว, ยืนหยัด ย่อหน้าที่ 4 enrol (l) (v.) รับสมัคร, ลงทะเบียน, รับเข้าเรียน และอื่นๆ คำแรกดูเข้ากับเนื้อหาดี • vocational students (n.) นักเรียน/ นักศึกษาอาชีวศึกษา • complete (v.) เรียนจบ, จบ/สำเร็จการศึกษา ใช้ได้ทุกคำ เลือกเอา • bachelor’s degrees (n.) ระดับปริญญาตรี • council executive (n.) กรรมการบริหารสภาการศึกษา • ย่อหน้านี้แปลไปตามรูปประโยค โดยใส่คำเชื่อม ‘ที่’ เข้าไปให้ดูสละสลวย ย่อหน้าที่ 5 • Pathumwan Institute of Technology คือ สถาบันเทคโนโลยีปทุมวัน • no longer come under แปลรวมกันไป คือ ไม่อยู่ภายใต้...อีกต่อไป • the Office of the Vocation- al Education Commission คือ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา • commission (n.) คณะกรรมการ, คณะกรรมาธิการ, คณะมนตรี และอื่นๆ ต้องเลือกให้ตรงบริบท • be governed (v.) บริหาร, ควบคุม, ปกครอง, ดูแล คำหลังตรงกับบริบทและลักษณะการบริหาร ของไทยเป็นที่สุด อีกทั้งยังเลี่ยงรูปประโยคที่เป็นกรรมวาจกที่ไม่นิยมใช้ในภาษาไทยอีกด้วย• the Office of the Higher Education Commission คือ สำนักงานคณะกรรมการการอุดม ศึกษา ย่อหน้าที่ 6ุ accommodate (v.) รับ, จุ, บรรจุ, และอื่นๆ คำแรกตรงกับเนื้อความดี • agricultural science (n.) วิทยาศาสตร์การเกษตร เป็นสาขาวิชาหนึ่งของเกษตรศาสตร์ • teachers in technical sciences and engineers คือ ครูอาจารย์ด้านวิชาการสอนวิทยาศาสตร์และวิศวะ • ประโยคแรกมีปรับข้อความขอย้าย เอา จำนวน มาไว้ด้านหลัง ส่วนประโยคหลัง ตัดประธาน They ออกไปเพราะเยิ่นเย้อ และใช้คำเชื่อม ‘และ’ แทน ย่อหน้าที่ 7 restructuring (n.) การปรับโครงสร้าง, การปฎิรูปโครงสร้าง, การก่อตั้งขึ้น, การจัดองค์กรใหม่ ใช้ได้ทั้งหมด • science – based manpower (n.) แรงงาน, กำลังงานด้านวิทยาศาสตร์ • rector (n.) อธิการบดี, อธิการ (ของโบสถ์/วิทยาลัย/โรงเรียน) เจ้าคณะเขต (ศาสนา), ครูใหญ่, ผู้อำนวยการ, ผู้รับผิดชอบ คำแรกเป็นตำแหน่งราชการของไทย • King Mongkut’s Univer- sity of Technology, Thon Buri คือ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี • ขอให้ สังเกตการเขียนชื่อ ภาษาอังกฤษกับชื่อภาษาไทย เพราะมหาวิทยาลัยนี้มี 3 แห่ง ใช้ชื่อเดียวกัน แต่ ตามหลังด้วยสถานที่ตั้ง ซึ่งแตกต่างกันไป • ย่อหน้านี้มีประโยคเดียว แต่มีทั้งประโยคอเนกรรถ ประโยค (ประโยคที่มี 2 ประโยครวมกันโดยมีคำเชื่อม) และอนุประโยค แปลตรงตามโครงสร้าง แต่ดิฉันปรับรูปกริยา increase ให้เป็นรูป อาการนาม ที่มีคำ ‘การ’ เข้าไป เพื่อให้รูปประโยค ดูเป็นทางการขึ้น ส่วนอนุประโยค who is rector ไม่ต้องแปล ‘ผู้ซึ่ง’ ใส่เข้าไป เพราะดูเยิ่นเย้อ ย่อหน้าที่ 8-9 decision (n.) มติ, ผล, ข้อตกลง, ข้อชี้ขาด ใช้ได้ทั้งสิ้น แต่เนื่องจากเป็นผลมาจากการประชุม เรานิยมใช้ มติ  มากกว่า • total number (n.) จำนวนทั้งหมด • เมื่อแปลประโยคแรก ต้อง ปรับให้เป็นประโยคภาษาไทยที่นิยมว่าดีกันด้วยค่ะ • exclusive (adj.) เฉพาะด้าน, ชั้นนำ, ชั้นสูง, ทันสมัย และอื่น ๆ ดิฉันขอผนวกคำแปลพวกนี้ให้เข้ากับบริบทคำ science-exclusive insti- tutes ซึ่งหมายถึง สถาบันเฉพาะด้านวิทยาศาสตร์ชั้นนำ จนกว่าจะพบกันใหม่ สวัสดีค่ะ      This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Acharn Chintana Bhaigasuyee, MA is Reading and Language Arts from Florida State University, Tallahassee, Florida, USA. Acharn Chintana had been the Director of Book Translation Institute, Department of Curriculum and Instruction Development, Ministry of Education for many years. Back to our home page Read our other translate it columns here. | Comments to Ajaan Sunee at suneec@bangkokpost.co.th | | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2004 Last modified: January 19, 2004 |