| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, July 13, 2004 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ ผู้ทำงานแปลทุกท่านทราบดีว่าการแปลให้ตรงตามภาษาในต้นฉบับทุกประการนั้น ไม่มีทางที่จะ ได้ภาษาแปลที่สละสลวยค่ะ การเกลาภาษาจึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่ต้องทำ และเป็นขั้นตอนที่กิน เวลามาก เพราะต้องปรับเปลี่ยนทั้งระดับโครงสร้างและระดับคำหลายครั้งหลายคราจนกระทั่ง เป็นที่พอใจ โดยยึดหลักว่าต้องคงความหมายและอารมณ์ตรงตามต้นฉบับไว้ให้ได้ครบถ้วนค่ะ การแปลไม่ว่าในภาษาใดก็ตามจึงเป็นงานที่ไม่อาจทำได้ในเวลาอันรวดเร็วหากต้องการผลที่ดีเลิศ วันนี้ดิฉันจึงขอนำตัวอย่างการเกลาบทแปลมาให้ท่านผู้อ่านเห็น เรามาดูแต่ละย่อหน้ากันนะคะ Canada’s tug-of-whale suspended for now Vancouver, British Columbia- Efforts to capture and relocate a lost killer whale on Canada’s Pacific Coast were suspended temporarily on Friday following objections from native Indians who say the animal may be the spirit of a dead chief and who want it to stay where it is. The tug-of-love between scientists and a native group over the whale created a circus-like scene this week in Nootka Sound, an ocean inlet on western Vancouver Island, where the animal has lived alone since 2001 after it became separated from its family pod. The Mowachaht-Muchalaht Indians thwarted efforts to capture the whale, nickname Luna by scientists and called Tsu ‘Xiit (sook-eat) by the natives. They used canoes and traditional singers to lure the curious animal away from the boat officials were using to try to lure it into a capture pen. Marilyn Joyce of the Department of Fisheries said after meeting with the band’s leaders that the capture effort had been put on hold until at least early next week to allow the Indians to spend more time with the animal. – Reuters ศึกชิงปลาวาฬ ต้องพักรบชั่วคราว แวนคูเวอร์ –บริติชโคลัมเบีย เมื่อวันศุกร์ ณ บริเวณชายฝั่ง มหาสมุทรแปซิฟิกของแคนาดา ความพยายามที่จะจับปลาวาฬ เพชฌฆาตหลงฝูงตัวหนึ่งเพื่อ นำไปปล่อยยังที่แห่งใหม่มีอัน ต้องชะงักชั่วคราวเพราะเสียง คัดค้านจากชาวอินเดียนแดง พื้นเมืองที่บอกว่า ปลาวาฬ ตัวนี้อาจเป็นดวงวิญญาณ ของหัวหน้าเผ่าคนหนึ่ง จึง ไม่ต้องการให้เคลื่อนย้าย มันไปไหน ศึกชักเย่อเพราะรักเพื่อแย่ง ชิงปลาวาฬในสัปดาห์นี้ได้ กลายเป็นมหกรรมสนุกสนาน น่าลุ้น ระหว่างนักวิทยาศาสตร์ กับชาวพื้นเมืองกลุ่มหนึ่ง เหตุ เกิดที่ นูทกา ซาวนด์ ซึ่งเป็น อ่าวเล็กๆติดกับมหาสมุทร อยู่ทางฝั่งตะวันตกของเกาะ แวนคูเวอร์ ปลาวาฬตัวนี้อยู่ ที่นี่ตัวเดียวมาตั้งแต่พลัด พรากจากฝูงญาติพี่น้องของ มันเมื่อปี 2001 ชาวอินเดียนแดงพื้นเมือง เผ่าโมวาชาฮ์ต- มูชาลาฮ์ต ขัดขวางเจ้าหน้าที่ที่พยายาม จะจับปลาวาฬตัวนี้ พวกเขา ใช้เรือแคนูและให้คนร้อง เพลงพื้นเมืองล่อไม่ให้ ปลาวาฬที่อยากรู้อยากเห็น เข้าไปใกล้เรือที่เจ้าหน้าที่ ใช้ล่อหลอกต้อนให้ปลาเข้า ไปในบริเวณที่ปิดล้อม เจ้า วาฬตัวนี้มีชื่อเล่นที่นัก วิทยาศาสตร์ ตั้งให้ว่า ลูนา แต่ชื่อที่ชาวพื้นเมืองเรียก คือ ซูก - อีท หลังจากพบปะกับหัวหน้า กลุ่มผู้ขัดขวางแล้ว มาริลิน จอยซ์ เจ้าหน้าที่จากกรม ประมงแถลงว่า จะหยุด การจับปลาวาฬตัวนี้ชั่วคราว อย่างน้อยจนถึงต้นสัปดาห์หน้า เพื่อให้ชาวอินเดียนแดงกลุ่ม นี้มีเวลาอยู่กับปลาวาฬมากขึ้น –รอยเตอร์ส หัวข่าว tug- of- whale เป็นคำที่เลียนมาจาก tug-of-war ซึ่งแปลว่า ชักเย่อ เมื่ออ่านจนจบเรื่องก็จะ รู้สึกว่าเขาใช้คำ tug-of whale ได้อย่างเหมาะสมดีมาก สื่อความหมายเชิงอุปมาอุปมัยถึงการ แย่งชิงปลาวาฬ ซึ่งแม้จะไม่ได้ใช้เชือกดึงกันไปดึงกันมาอย่างชักเย่อจริงๆ แต่ก็เป็นการยื้อปลา ด้วยวิธีหลอกล่อต่างๆ ดังที่เราเห็นในย่อหน้าที่สาม ส่วน suspended (v.) ในที่นี้หมายถึงการ พักงานชั่วคราว แต่เนื่องจากเป็นการพักการแย่งชิงปลาวาฬ ดิฉันจึงใช้ว่า พักรบ แทน ส่วนคำว่า “ต้อง" นั้นมาจากอารมณ์ของเรื่องค่ะ ที่ให้ความรู้สึกว่าฝ่ายนักวิทยาศาสตร์จำใจต้องหยุดพัก เรื่องนี้ไว้ก่อนเพราะการคัดค้านของชนเผ่าพื้นเมือง ย่อหน้าที่ 1 หากอ่านเทียบกันระหว่างข้อความในต้นฉบับกับข้อความแปล สิ่งแรกที่ท่านผู้อ่านเห็นคือการ วางลำดับโครงสร้างประโยคที่ต่างกัน แต่หากเทียบความหมายจะเห็นว่ามีอยู่ครบถ้วน ทั้งนี้ เพราะโครงสร้างภาษาอังกฤษกับภาษาไทยนั้นมีหลายส่วนที่ต่างกัน หากเราถ่ายทอดความหมาย โดยยึดโครงสร้างเดิมไว้ผลที่ได้คือภาษาแปลที่ไม่สละสลวย หรืออย่างที่หลายท่านเปรียบว่า มีกลิ่นนมกลิ่นเนยนั่นเอง ขอยกตัวอย่างนะคะ เช่น Efforts to capture and relocate a lost killer whale on Canada’s Pacific Coast were suspended temporarily on Friday... ประโยคนี้ประธานคือ efforts ส่วนกริยาคือ were suspended นอกนั้นเป็นส่วนขยาย อย่าง วลี to capture (จับ) และ (to) relocate (นำไปไว้ในที่ใหม่) เป็นวลีขยายสองวลีที่เชื่อมด้วย and ได้อย่างเหมาะสม เพราะเป็นโครงสร้างคู่ขนานกัน (หมายถึงเป็นโครงสร้างที่มีรูปและ หน้าที่เดียวกัน) โครงสร้างคู่ขนานนี้เป็นลักษณะที่สำคัญและจำเป็นอย่างหนึ่งในภาษาอังกฤษ แต่ภาษาไทยเราไม่ใช่เรื่องจำเป็น ฉะนั้นถ้าจะแปลตรงตามโครงสร้างภาษาอังกฤษว่า ความพยายามที่จะจับและนำไปไว้.หม่ ของปลาวาฬหลงฝูงตัวหนึ่ง ก็จะฟังแปร่งไป หากแยกการ จับกับการนำไปออกจากกันจะเป็น โครงสร้างที่ดีในภาษาไทยค่ะ นอกจากนี้โครงสร้าง ... who say the animal may be the spirit of a dead chief and who want it to stay where it is. ก็เป็นโครงสร้างคู่ขนานอีกคู่หนึ่ง คือเป็นสอง อนุประโยคขยายที่เชื่อมด้วย and ( who say... กับ who want...) ทั้งสองขยาย native Indians แต่หากเราแปลโดยยึดโครงสร้างเดิมว่า การคัดค้านจากชนเผ่าอินเดียนแดงพื้นเมืองผู้ที่กล่าวว่าปลาวาฬนี้อาจเป็นดวงวิญญาณของหัวหน้า เผ่าที่ตายไปแล้ว และเป็นผู้ที่ต้องการให้ปลาอยู่ในที่ๆ มันอยู่ขณะนี้ นอกจากจะไม่ใช่โครงสร้างภาษาไทยที่ถูกต้องแล้ว ยังอาจสร้างความเข้าใจผิดแก่ผู้อ่านว่าคนที่ ต้องการให้ปลาอยู่คือหัวหน้าเผ่าที่ตายไปแล้วด้วยค่ะ ย่อหน้าที่ 2 ในย่อหน้านี้เป็นตัวอย่างการแปลที่ปรับแต่งโครงสร้างที่ทำหน้าที่ขยายค่ะ tug-of-love เป็น การแผลงคำว่า tug-of-war มาใช้ในความหมายอุปมาอุปมัยว่าเป็นศึกชักเย่อเพราะรัก(ปลาวาฬ) ระหว่างนักวิทยาศาสตร์ผู้หวังดีกับชนเผ่าพื้นเมืองผู้ปกป้องดวงวิญญาณของหัวหน้าเผ่า ย่อหน้านี้มีเพียงประโยคเดียว แต่โครงสร้างภาษาอังกฤษอนุญาตให้มีส่วนขยายเรียงต่อกันได้ยาว ซึ่งถ้าดิฉันจะใช้เครื่องหมาย / ตัดวลีที่ทำหน้าที่ต่างๆก็จะเป็นอย่างนี้ค่ะ The tug-of-love / between scientists and a native group / over the whale / created / a circus-like scene / this week / in Nootka Sound, / an ocean inlet / on western Vancouver Island,/ where the animal has lived alone since 2001 / after it became separated /from its family pod. ที่พิมพ์ตัวเอียงคือประธาน กริยา กรรมของอนุประโยคหลัก โดยมีวลีที่ทำหน้าที่ขยายส่วนต่างๆ ของประธาน กริยา กรรมของอนุประโยคหลักนี้ 7 วลี และ 2 อนุประโยครองที่นำด้วย where... และ after... หากจะแปลตรงตามลำดับการขยายในโครงสร้างต้นฉบับ ว่า “ศึกชักเย่อเพราะรัก/ระหว่างนักวิทยาศาสตร์กับกลุ่มชาวพื้นเมือง/ เรื่องของปลาวาฬตัวนี้ /ได้สร้าง/ภาพ/ ที่สนุกสนานเหมือนละครสัตว์/ เมื่อสัปดาห์นี้/ ในนูทกา ซาวนด์ / ซึ่งเป็นอ่าวเล็กๆในมหาสมุทร/ ทางฝั่งตะวันตกของเกาะแวนคูเวอร์ / ที่ซึ่งสัตว์ตัวนี้อาศัยอยู่ตัวเดียวมาตั้งแต่ปี 2001/ หลังจากที่มันแตกจากกลุ่มของครอบครัว” ผู้อ่านก็เข้าใจความหมายได้ดี แต่จะอ่านได้สบายตามากกว่าถ้าเราแบ่งข้อความขยายให้สั้นลง โดยทำเป็นประโยคใหม่ให้บ้าง และที่สำคัญคือความเป็นโครงสร้างภาษาอังกฤษจะหายไปด้วยค่ะ ย่อหน้าที่ 3 ส่วนขยายที่เป็นชื่อปลาวาฬ คือ .nickname Luna by scientists and call Tsu’Xiit (sook-eat) by the native ซึ่งขยาย whale นั้น ดิฉันก็ปรับแยกออกมาไว้เป็นอีกประโยคค่ะ เหตุผลก็เพื่อความสละสลวยนั่นเอง ส่วนศัพท์น่าสนใจมีอยู่สองสามคำ ได้แก่ thwarts (v) ขัดขวางการกระทำหรือสิ่งที่อีกฝ่ายคาด หวังว่าจะสำเร็จ lure (v) ล่อหลอกให้ทำอะไรสักอย่าง pen (n) คอกสำหรับเด็กเล็กนั่งเล่น แต่ใน ที่นี่ใช้คอกคงไม่เหมาะกับสัตว์ใหญ่อย่างปลาวาฬ ดิฉันจึงใช้ว่าบริเวณที่ปิดล้อมแทนค่ะ ย่อหน้าที่ 4 ส่วนขยาย after meeting with the band’s leaders ซึ่งอยู่กลางประโยคทำหน้าที่ข ยายกริยา said จะคงตำแหน่งของส่วนขยายไว้ที่เดิม หรือปรับแต่งใหม่โดยนำออกมาไว้ตอนต้น ประโยคก็ได้ค่ะ จนกว่าจะพบกันใหม่ สวัสดีค่ะ      This lesson is prepared by Asso.Prof. Kasemsri Vonglertvidhya, a former lecturer in English and Linguistics at Western Language Department, Srinakarinwirot University (Bangkhen Campus). She is now Director of English Language Training Program, Faculty of Education, SWU, and a freelance translator. Back to our home page Read our other translate it columns here. | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2004 Last modified: July 12, 2004 |