Tuesday, July 27, 2004
"Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level.
FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS*
FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html
..............................................................
|
|
สวัสดีค่ะ
ฉบับนี้
ขอนำข่าววิทยาศาสตร์ด้านดาราศาสตร์ มาเป็นตัวอย่างบทแปล ให้เห็นลักษณะวิธีแปลด้าน
วิทยาศาสตร์ ที่ต้องการความถูกต้องตรงตามศาสตร์วิชา ทั้งการใช้ ศัพท์เฉพาะ
(terminology) ที่มี
การบัญญัติศัพท์โดยราชบัณฑิตยสถานเรียบร้อยแล้ว และการใช้รูปประโยคที่อ่านเข้าใจความหมาย
ได้ชัดเจน สั้นตรงไปตรงมา แต่สละสลวย ในรูปภาษาไทยที่น่าอ่าน
มีอีกเหตุผลหนึ่ง
ที่นำเสนอบทแปลด้านวิทยาศาสตร์ คือ ขณะนี้ราชบัณฑิตยสถานได้จัดพิมพ์
ศัพท์วิทยาศาสตร์ อังกฤษ ไทย ไทย อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน
พิมพ์ครั้งที่ 3 (แก้ไขเพิ่มเติม)
พ.ศ.2546 ออกมาเผยแพร่ ให้พวกเรา ชาวนักแปล ได้ใช้กันแล้ว ดิฉันเลยถือโอกาสนี้ประเดิมใช้เป็น
ครั้งแรกด้วย และขอตีกลองบอกกล่าวท่านผู้อ่าน ผองเพื่อนนักแปลให้ทราบทั่วกัน
จะได้ไม่ตกขบวน
รถไฟ จริงมั้ย...จริงมั้ย
| SPACE/PLANETOID
DETECTION |
ข่าวอวกาศ/การตรวจพบดาวเคราะห์เล็ก |
 |
Coldest,
most distant object ever located (2)
Washington,
Reuters
- Sedna
is one of the reddest objects in the solar system, after Mars,
and takes 10,500 years to travel its highly elliptical path
around the sun.
- Mr
Brown and the other astronomers detected Sedna on Nov 14 during
a survey of the outer solar system. As they peered into space,
they saw stationary stars and other cosmic bodies, and then
a slowly moving object that turned out to be Sedna.
- "Anything
that moves very slowly across the sky, we know it's something
in the solar system: a satellite, a planet, an asteroid,"
Mr Brown said at a news conference. "But this is the most
slowly moving object we've ever seen moving across the sky,
and we knew it must be something very far away."
- As
distant and cold as Sedna is now, its orbit around the sun
takes it more than 10 times further, to a distance of 135
- billion kilometres.
- Sedna
appears to revolve once every 40 days, a slow revolution that
suggests it might have a moon slowing its twirl, Mr Brown
said.
|
วัตถุไกลลิบสุด
เย็นเฉียบสุด
เท่าที่เคยค้นพบมา (๒)
ข่าวรอยเตอรส์ วอชิงตัน
- เซดน่า
เป็นวัตถุสีแดงจัดที่สุด
ดวงหนึ่งในระบบสุริยะ รอง
จากดาวอังคาร และต้องใช้
เวลาโคจรเป็นวงรีแหลมไป
รอบดวงอาทิตย์ถึง 10,500 ปี
- นายบราวน์และนักดาราศาสตร์
ท่านอื่นๆ ได้ตรวจพบเซดน่า
เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน ใน
ระหว่างการสำรวจระบบสุริยะ
ส่วนนอก ขณะที่พวกนักดารา
ศาสตร์ได้ส่องกล้องไปยังอวกาศ
พวกเขาได้มองเห็นกลุ่มดาว
และหมู่เทหวัตถุจักรวาลอื่นๆ
ที่นิ่งคงที่ และแล้วมีวัตถุหนึ่ง
เคลื่อนที่ช้าๆ ซึ่งก็คือเซดน่า
นั่นเอง
-
"อะไรก็ตามที่เคลื่อนที่ช้าๆ
ผ่านท้องฟ้าไป เรารู้ว่าต้อง
เป็นสิ่งที่อยู่ในระบบสุริยะ
อย่างแน่นอน ซึ่งได้แก่
ดาวบริวาร ดาวเคราะห์
ดาวเคราะห์น้อย" นายบราวน์
กล่าวในการแถลงข่าว "แต่นี่
เป็นวัตถุที่เคลื่อนผ่านท้องฟ้า
ไปได้ช้าที่สุดเท่าที่เราเคย
เห็นมา และเรารู้ว่านี่ต้องเป็น
สิ่งที่อยู่ห่างไกลมากทีเดียว"
- สำหรับสิ่งที่อยู่ห่างไกลลิบ
และเย็นเฉียบอย่างเซดน่านั้น
จะมีวงโคจรรอบดวงอาทิตย์
ไกลกว่าปกติถึง 10 เท่า ซึ่ง
เป็นระยะทางถึง 135 ล้าน
ล้านกิโลเมตร
- เซดน่า
หมุนรอบตัวเองใน
ทุกๆ 40 วัน รอบหมุนที่ยาว
นานบ่งบอกเป็นนัยว่า อาจมี
ดวงจันทร์หนึ่งดวง ทำให้การ
หมุนรอบตัวเองของเซดนา
ช้าลงก็ได้ นายบราวน์ชี้แจง
|
|
ย่อหน้าที่
4
ย่อหน้านี้ บอกลักษณะของวัตถุเหมือนดาวเคราะห์ดวงใหม่นี้
และระยะเวลาที่ใช้ในการเดินทางไปถึง
5 after Mars วลีนี้หมายถึง
ต่อจาก, ถัดจาก, รองจาก, Mars คือ ดาวอังคาร 5
its highly
elliptical path นามวลีข้อความนี้หมาย วงโคจรที่เป็นรูปวงรีแหลม(จัด)
5 highly (adv.) มาก,
จัด, เต็มที่ (เหมือน very) elliptical (adj.) วงรี, รูปรี
คำแรกใช้ในคณิตศาสตร์ คำหลังใช้ใน
พฤกษศาสตร์ คงต้องใช้คำแรกนะคะ, path (n.) วิถี, วิถีทาง,
วิถีโคจร
ย่อหน้าที่
5.
ข้อความในย่อหน้านี้
ผู้ให้ข่าวบอกรายละเอียดการค้นพบวัตถุเหมือนดาวเคราะห์ดวงนี้ 5
outer
(adj.) ภายนอก, ด้านนอก, ส่วนนอก ดิฉันเลือกใช้คำหลังเพราะเข้ากับบริบทดี
5 peered (v. )
จ้องมอง, จับจ้อง จับตา เลือกใช้ได้ทุกคำค่ะ 5
stationary (adj.) นิ่ง, คงที่ หากจะเลือกใช้
คำหนึ่งคำใดตาม
ศัพท์วิทยาศาสตร์
ของราชบัณฑิตย์ ความจะดูห้วนๆ สั้นๆ ไม่ชัดเจน ดิฉันจึงผนวกใช้คำแปลทั้ง
2
คำเข้าด้วยกันเป็น "นิ่งคงที่"
5 stationary stars คือ
กลุ่มดาวที่นิ่งคงที่ 5 cosmic
bodies
(attri.) หมายถึง หมู่เทหวัตถุจักรวาล 5
cosmic (adj.) มาจากคำ cosmos (n.) จักรวาล,
body (n.) เทห์, เทหวัตถุ, วัตถุ, ตัว, องค์ ดิฉันเลือกใช้คำ
"เทหวัตถุ" เพราะไม่ต้องการใช้คำซ้ำกับ
object (-) วัตถุ ที่ใช้ไปแล้ว 5
turned out (กริยาวลี/phr.v.) กลับกลาย, กลายเป็น, พิสูจน์ว่า
เป็น ใช้ได้ทุกคำเลือกเอาค่ะ 5
ดิฉันได้เติมคำเข้าไปบ้างเพื่อให้ข้อความสละสลวยขึ้น
ย่อหน้าที่
6
ความในย่อหน้านี้ ยังคงเป็นรายละเอียดของวัตถุคล้ายดาวเคราะห์ดวงที่เพิ่งค้นพบ
ผู้ให้ข่าวเชื่อแน่ว่า
เป็นวัตถุในระบบสุริยะ 5 across
the sky วลีนี้ หมายถึง ไปตามท้องฟ้า, ผ่านท้องฟ้า, พาดผ่าน
ท้องฟ้า เลือกใช้ได้ทุกคำ 5
a satellite (n.) ดาวบริวาร, ดาวเทียม ต้องใช้คำแรกแน่นอน
เพราะระยะห่างไกลเช่นนี้ไม่มีดาวเทียมแน่แท้ 5
a planet (n.) ดาวเคราะห์ 5
an asteroid
(n.) ดาวเคราะห์น้อย 5 a
news conference (attri.) การแถลงข่าว, การให้สัมภาษณ์ข่าว
เลือกใช้คำใดก็ได้
ย่อหน้าที่
7
ย่อหน้านี้ บรรยายระยะเวลาและระยะทางโคจรรอบดวงอาทิตย์ของดาวเคราะห์เล็ก
ที่เพิ่งค้นพบ
ใหม่นี้ 5 As distant and
cold as Sedna is now ประโยคนี้เป็นข้อความเปรียบเทียบ
ตามรูปประโยคภาษาอังกฤษ แต่ไม่จำเป็นต้องแปลเป็นข้อความเปรียบเทียบ
ใช้ประโยคตรง ๆ คือ
"สิ่งที่อยู่ห่างไกลลิบและเย็นเฉียบ
ซึ่งบัดนี้ คือ เซดน่า" 5 its
orbit (n.) วงโคจร, ทางโคจร
(ของมัน) 5 ประโยคนี้ดิฉันเติมกริยา
"มี" เข้าไปด้วย5 further
(adv.) ไกลกว่า, มากกว่า
5 to a distance of 135 - billion kilometres
หมายถึง เป็นระยะทาง 135 พันล้าน
กิโลเมตร การใช้มาตราหน่วยนับใดๆ ก็ตาม เมื่อเลือกใช้ตามระบบใดแล้ว
ต้องใช้ระบบนั้นไปตลอด
จนจบเรื่อง
ย่อหน้าที่
8
ข้อความตอนนี้ บอกรายละเอียดการหมุนรอบตัวเอง
และอาจมีดวงจันทร์เป็นดาวบริวารหนึ่งดวง
อยู่ด้วย 5 revolve (v.)
หมุนรอบตัวเอง โคจรรอบตัวเอง 5
once (adv.) ครั้งหนึ่ง, ต่อ 1 ครั้ง
แต่ดิฉันไม่ได้ใส่คำแปลนี้เข้าไป เพราะข้อความชัดเจนอยู่แล้ว ไม่ควรใส่คำแปลซ้ำลงไปอีก
5 revolution (n.) มาจาก revolve หมายถึง
การหมุนรอบ, รอบหมุน ดิฉันเลือกใช้คำหลัง
เพราะความกระชับกว่า 5 suggests
(v.) คำนี้ยกมาเป็นตัวอย่างว่า ต้องหาคำแปลที่ตรงกับ
บริบท บทแปลจึงจะมีความหมายถูกต้อง คำนี้ควรใช้ "บ่งบอกเป็นนัย,
ให้ข้อคิดว่า, ทำให้คิดว่า"
ใช้ได้ทั้ง 3 คำ 5 twirl
(n.) สิ่งที่หมุน, สิ่งเคลื่อนที่เป็นวง, โคจร ในที่นี้หมายถึงการหมุนรอบตัวเอง
พบกันคราวหน้า สวัสดีค่ะ
จินตนา ใบกาซูยี
|
This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Acharn Chintana Bhaigasuyee, MA is Reading and Language Arts from Florida State University, Tallahassee, Florida, USA. Acharn Chintana had been the Director of Book Translation Institute, Department of Curriculum and Instruction Development, Ministry of Education for many years.
Back to our home page
Read our other translate it columns here.
| © The Post Publishing Public Co., Ltd.
All rights reserved 2004
Last modified: July 26, 2004 |
| | 
