| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab |
| teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home


Tuesday, June 8, 2004

"Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level.

FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS*

FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html

..............................................................


สวัสดีค่ะ เพื่อนนักแปล
คราวนี้ ขอนำเรื่องราวสิ่งที่เป็นนามธรรม เกี่ยวกับความรู้สึกนึกคิด ในด้านคุณธรรมที่จับต้องไม่ได้
มานำเสนอเป็นตัวอย่างแปล ไม่ใช่เรื่องศาสนา แต่เป็นความรู้สึกนึกคิด ปรัชญา ความหมายของ
วัฒนธรรม ตามความเชื่อความคิดของดาราฝรั่งผู้หนึ่ง น่าสนใจทั้งเนื้อหาสาระ แนวคิดของเธอ และ
ประโยชน์ในด้านการแปล โดยเฉพาะการแปล คำ วลี และประโยคที่เป็นนามธรรม จะแปลอย่างไร
ให้ผู้อ่านทั่วไป อ่านเข้าใจ และดำรงสาระตรงตามต้นฉบับได้

เรามาแปลด้วยกันเถิด

newsmakers

Krissie na Klongtoey

Fight from the heart

The Bionic Woman Lindsay Wagner attends World Youth Peace Summit in Bangkok

  1. Lindsay Wagner, Hollywood celebrity of the Bionic Woman fame, was in Bangkok last week with her two children, Alex Kingi, 17, and Dorian Kingi, 21, to attend the World Youth Peace Summit - Asia Pacific.

  2. In contrast to her superhero image, the actress has a keen interest in spirituality and has written books about holistic health.

  3. In her conversation with Mae Chee Sansanee Sathirasut, she explained that her definition of peace is remaining centred and to experience tranquility in the face of any circumstances.

  4. "It is feeling compassion instead of anger. It is being able to experience something joyful without becoming attached to it. It is to be able to experience the ever present spontaneity of life.

คนในข่าว

คริสซี ณ คลองเตย     

สงครามจากใจคน

ลินเซย์ วากเนอร์ สาวไบโอนิกวูแมน
ร่วมประชุมสุดยอดสันติภาพ
เยาวชนโลกที่กรุงเทพ

  1. ลินเซย์ วากเนอร์ ดารา
    ฮอลลีวูดสาวชื่อดัง จาก
    ภาพยนตร์ทีวีลือชื่อเรื่อง
    ไบโอนิก วูแมน ปรากฏตัวใน
    กรุงเทพเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา
    พร้อมลูกเธอ 2 คน อเล็กซ์
    คินจิ อายุ 17 ปี และดอเรียน
    คินจิ อายุ 21 ปี เพื่อเข้าร่วม
    การประชุมสุดยอดสันติภาพ
    เยาวชนโลก ในระดับภูมิภาค
    เอเชียและแปซิฟิก

  2. ตรงข้ามกับภาพลักษณ์
    นางเอกสาวผู้เก่งกาจเหนือ
    ผู้อื่นใด นักแสดงหญิงผู้นี้
    สนใจอย่างลึกซึ้งในเรื่องจิต
    และยังเขียนหนังสือในด้าน
    สุขภาพแบบองค์รวมเอาไว้
    หลายเล่ม

  3. ในขณะสนทนากับแม่ชี
    ศันสนีย์ เสถียรสุต เธอได้
    อธิบายสันติภาพ ตามคำ
    นิยามของเธอว่า คือ การ
    ดำรงเป็นกลาง และรู้สึกสงบ
    เมื่อต้องเผชิญหน้าต่อสถาน
    การณ์ใดๆ ก็ตาม

  4. "คือ ความรู้สึกสงสารเห็น
    อกเห็นใจ แทนความโกรธ
    เกรี้ยวแค้นเคือง คือ สามารถ
    รู้สึกได้ถึงบางสิ่งบางอย่าง
    ที่ปิติสุขได้ โดยไม่ติดอยู่ใน
    สิ่งนั้น และคือ สามารถทน
    รับต่อสิ่งใดๆ ที่บังเกิดแก่
    ชีวิตในปรัยยุบันนี้ได้โดยตลอด

Lindsay Wagner who rose to fame as a TV actress.

ลินเซย์ วากเนอร์
ผู้โด่งดังจากการ
เป็นดาราทีวี

คำบรรยายภาพ

ต้องแปลให้สั้น กระชับ ตรงความ และอธิบายภาพ
ด้วย จึงเป็นเรื่องที่ต้องคิดใคร่ครวญก่อนแปล

ทั้งที่ไม่มีคำยากมาก นอกจากคำ fame (n.)
ชื่อเสียง, ชื่อดัง, โด่งดัง, ลือชื่อ ดิฉันใช้วิธีแปล
จับความ และเขียนใหม่ให้เป็นคำบรรยายภาพ


หัวเรื่อง
5 newsmakers (n.) เป็นคำประสม ระหว่างคำ news + makers ซึ่งน่าจะหมายถึงคน
ทำข่าว แต่คำนี้มีความหมายไกลออกไปหน่อย หมายถึง เหตุการณ์หรือบุคคลที่เป็นข่าวขึ้นมา
ซึ่งมีความหมายแตกต่างจากคำประสมทำนองเดียวกันอย่าง filmmakers, bookmakers

หัวข่าวใหญ่

5 หัวข่าวนี้ ต้องคิดหนักเช่นเดียวกัน ความหมายคำไม่ยาก แต่แปลให้ตรงเป้า สะดุดใจ เป็น
หัวข้อข่าวใหญ่ได้ยาก โดยเฉพาะคำ Fight (n.) สงคราม, ต่อสู้, สู้รบ, รบพุ่งชิงชัย ต้องเลือก
คำให้ตรงความหมายแท้จริง ดิฉันขอเลือก สงคราม เพราะเป็นการต่อสู้ทางจิตใจ ถือเป็น
สงครามแท้จริง

5 heart (n.) ดวงใจ, จิตใจ, หัวใจ, ใจ ดิฉันเลือกคำสุดท้าย เพราะสั้นตรงความดี แต่ขอเติม
คน เข้าไปด้วย เพราะเรื่อง วัฒนธรรม เกี่ยวข้องกับใจคนโดยตรง

หัวข้อข่าวย่อย
5The Bionic Woman วลีนี้เป็นชื่อชุดหนังทีวีเรื่อง The Bionic Woman ดิฉันรู้ได้อย่างไรว่า
เป็นหนังทีวี เพราะเรื่องนี้ไม่ได้เข้าฉายตามโรง และลินเซย์ วากเนอร์เอง เป็นดาราทีวี จึงใช้วิธี
เดาโดยใช้เหตุและผลประกอบตามนี้ 5 ชื่อหนังทีวี ภาพยนตร์เรื่องตามโรง ชื่อหนังสือ ชื่อบทความ
ไม่นิยมแปลกัน ให้เขียนทับศัพท์ โดยอาจเพิ่มคำ/ ข้อความบางอย่างให้ชัดเจน เช่นในที่นี้ ขอเติม
คำว่า สาว เข้าไปให้ชัดเจนขื้น 5 attends (v.) มีหลายความหมาย ในบริบทนี้ใช้ (เข้า)ร่วมประชุม
ตรงที่สุด 5 Summit (n.)การประชุมสุดยอด, การประชุมระดับสูงสุด นิยมใช้คำแรกในวงข่าว
มากกว่า 5 World Youth Peace Summit คือ การประชุมสุดยอดสันติภาพเยาวชนโลก

ย่อหน้าที่ 1
5 ย่อหน้านี้ กล่าวถึงดาราสาวเข้าร่วมประชุมพร้อมลูก 2 คน ทั้งย่อหน้ามีประโยคเดียว แต่ประกอบ
ด้วยหลายอนุประโยค แปลตรงตัว ไม่ต้องปรับเปลี่ยนมากนัก5 celebrity (n.) ผู้โด่งดัง, ดาว
สังคม, ดาราชื่อดัง ดิฉันเลือกใช้คำหลัง คำนี้พบบ่อยๆ ในคอลัมน์ข่าวสังคมไฮโซ แต่ใช้ว่า เซเล็บ
บ้าง ย่อมาจากคำเต็มคำนี้ล่ะ 5 her two children วลีนี้ยากในการเลือกใช้คำ ดูไม่ยากใช่
ใหมคะ... คือ เด็กๆ, บุตร, ลูก แต่จะเป็นคำใดเล่า ?... เด็ก 2 คนเป็นลูกของลินเซย์หรือ ...ทำไม
คนละนามสกุล... เป็นลูกบุญธรรม หรือลูกจริง ปริศนานี้นักแปลต้องขบคิดแก้ให้ได้ ที่สุดดิฉัน
ตัดสินใจเลือกใช้ ลูกเธอ 2 คน พูดเป็นกลางๆ เอาไว้ ปลอดภัยกว่า จริงมั้ย...จริงมั้ย 5 Asia
Pacific
นามวลีชื่อเฉพาะด้านภูมิศาสตร์นี้ เมื่อประกอบอยู่กับ “การประชุม” ต้องใช้ข้อความแปล
ว่า การประชุมในระดับภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก

ย่อหน้าที่ 2
5 ความในย่อหน้านี้ กล่าวถึงความสนใจศึกษาในด้านจิตใจ ซึ่งดูขัดแย้งกับบุคลิกห้าวหาญเก่งกล้า
ไร้เทียมทาน ที่เธอสวมบทบาทเป็นนางเอกในเรื่อง ไบโอนิก วูแมน 5 in contrast to เป็น
สำนวน หมายถึง ตรงกันข้าม, ขัดแย้งกัน, แตกต่างจาก เลือกใช้คำใดก็ได้ 5 superhero
image
(attri.) ภาพลักษณ์นางเอกสาวผู้เก่งกาจเหนือผู้อื่นใด 5 superhero (n.) นางเอกผู้
เก่งกาจเหนือผู้อื่นใด อันที่จริง hero หมายถึง พระเอก, ตัวเอก แต่ในที่นี้บทบาทตัวละครนี้
เก่งกล้าปานประหนึ่งพระเอก 5 image (n.) ภาพลักษณ์ เป็นศัพท์บัญญัติการศึกษา ทั้งรูปคำ
น้ำเสียงคำ และความหมายคำ ดูดี...ไพเราะ และเหมาะสมนะคะ 5 actress (n.) ผู้แสดงหญิง,
นักแสดงหญิง, ดาราหญิง จะเลือกใช้คำใดได้ทั้งสิ้น 5 keen (adj.) ในบริบทนี้คงต้องใช้คำว่า
ลึกซึ้ง, มุ่งมาด, แรงกล้า, มุ่งมั่น เลือกใช้ได้ทุกคำ 5 spirituality (n.) คำนี้เป็นศัพท์ด้านปรัชญา
ใน พจนานุกรมศัพท์ปรัชญาอังกฤษ – ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน(แก้ไขเพิ่มเติม) เขียนไว้แค่ 2
คำ คือ spirit – จิต และ spiritualism - เจตนิยม ในด้านจริยศาสตร์ หมายถึง ทรรศนะที่ถือว่าคุณค่า
ทางจิตใจสูงกว่าคุณค่าทางวัตถุ ความหมายนี้ตรงกับบริบทนี้ แต่ถ้าดิฉันใช้ “เจตนิยม” เพื่อนนักแปล
หลายคนคงโห่ฮา… บอกไม่รู้เรื่องแน่ ดิฉันจึงย้อนกลับไปหาคำดั้งเดิม คือ spirit - จิต ซึ่งเป็นคำง่ายๆ
เข้าใจกันดีอยู่แล้ว จึงตกลงใจเลือกใช้คำนี้แทนคำศัพท์บัญญัติ ส่วน spirituality (n.) ใน
พจนานุกรมทั่วไป หมายถึง ลักษณะจิต, ลักษณะวิญญาณ หรือ เรื่องราวเกี่ยวกับสำนักศาสนา หาก
ใช้คำแปลเหล่านั้น ความหมายจะเพี้ยนไป 5 holistic health (attri.) หมายถึง สุขภาพใน/
แบบองค์รวม holistic (adj.) องค์รวม คำนี้เป็นศัพท์วิชาการ นิยมใช้ในปัจจุบันมาก เช่น holistic
medicine, holistic approach of teaching

ย่อหน้าที่ 3
ในย่อหน้านี้ กล่าวถึงแนวคิดความหมาย สันติภาพของดาราสาวผู้นี้ 5 definition (n.) คำนิยาม,
คำจำกัดความ ดิฉันชอบใช้คำแรกมากกว่า เพราะเคยชินคำนี้ตั้งแต่สมัยเรียนหนังสือในวัยเด็ก
ไม่รู้ความหมายของศัพท์คำนี้หรอกค่ะ แต่รู้ว่าหมายถึงอะไร แล้วก็ท่องความนั้นตามครูสั่ง

5 remaining centred หมายถึง การดำรงเป็นกลาง remaining (ger.) การดำรง,
การรักษา, การยึดถือ, ใช้ได้ทุกคำ 5 to experience (v.) คำนี้หากเป็นคำนาม แปลได้สบาย
มาก แต่พอเป็นกริยา เอาละซิ...จะหาคำได้ตรงบริบทนี้ได้อย่างไร ท้ายสุดจึงขอเลือกใช้ว่า “รู้สึก /
รับรู้สึกได้”5 tranquility (n.) ความสงบ, ความสงบสุข แต่หากใช้คำนี้เต็มคำ ข้อความดู
ยืดเยื้อแน่จึงต้องตัด “ความ” ออกไปให้กระชับเป็น “รู้สึกสงบ” ฟังดูสละสลวยดีขึ้นนะคะ

5 in the face เป็นสำนวน หมายถึง เผชิญหน้าต่อ, ประสบกับ, รับมือกับ เลือกใช้ได้ตามใจชอบ

ย่อหน้าที่ 4
5ย่อหน้านี้ กล่าวถึงสิ่งที่เธอรู้สึกในด้านสันติภาพ คำศัพท์และรูปประโยคดูไม่ยาก แต่ความหมาย
เป็นนามธรรมมาก หากแปลตามรูปศัพท์และความหมาย ผู้อ่านอาจไม่เข้าใจได้ จึงต้องคิด
ใคร่ครวญหาคำและข้อความ ให้ตรงกับแนวคิดด้านศาสนาของไทยเราด้วย เพื่อให้เข้าใจตรงกัน
5 It is feeling รูปประโยคขึ้นต้นด้วยข้อความเช่นนี้ หากแปลตรงตัว ข้อความไม่เป็น
ประโยคภาษาไทยที่ดีแน่ ดิฉันจึงตัดคำแปล “It” ออกไป แล้วขึ้นต้นประโยคด้วย “คือ” ประกอบกับ
ข้อความนี้เป็นคำพูด มีเครื่องหมายคำพูดเปิด – ปิดอยู่ ทำให้ง่ายขึ้นกับการใช้ “คือ” ขึ้นต้นประโยค
5 compassion (n.) ความเห็นอกเห็นใจ, ความสงสาร, ความเห็นใจ ขอผนวกใช้ให้เข้ากับ
คำแปล feeling เป็น ความรู้สึกสงสารเห็นอกเห็นใจ 5 anger (n.) ความโกรธ แต่เพื่อให้ระดับคำ
เทียบเท่ากับความรู้สึกอีกด้าน จึงต้องเติมสร้อยคำเข้าไปให้เป็น “ความโกรธเกรี้ยวแค้นเคือง”
5 something joyful หมายถึง บางสิ่งบางอย่างที่ปิติสุขได้ joyful (adj.) ปิติสุข, เบิกบานใจ,
อิ่มเอิบใจ เลือกใช้ได้ทุกคำ 5 becoming attached หมายถึง เป็นส่วนหนึ่ง, อยู่ใน, เป็นส่วน
ประกอบ ใช้คำหนึ่งคำใดก็ได้ ไม่ผิดกติกา

5 experience ในบริบทนี้ ขอใช้คำแปลว่า “ทนรับ” แทนคำที่เคยใช้ในย่อหน้าก่อน เพราะดู
เหมาะสมกับความหมายในข้อความนี้มากกว่า 5 ever present หมายถึง โดยตลอดในขณะนี้
หรือในปัจจุบันนี้ หรือในปรัยยุบันนี้ ขอเลือกใช้คำหลัง 5 spontaneity of life เป็นนามวลี
หมายถึง สิ่งที่บังเกิดแก่ชีวิต 5 ประโยคหลังนี้ต้องดัดแปลงโยกย้ายข้อความ เพื่อให้ข้อความ
สละสลวยเข้าใจง่าย

พบกันตอนจบฉบับหน้าค่ะ    
จินตนา ใบกาซูยี


  • This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Acharn Chintana Bhaigasuyee, MA is Reading and Language Arts from Florida State University, Tallahassee, Florida, USA. Acharn Chintana had been the Director of Book Translation Institute, Department of Curriculum and Instruction Development, Ministry of Education for many years.

    Back to our home page

    Read our other translate it columns here.

    | © The Post Publishing Public Co., Ltd.
    All rights reserved 2004

    Last modified: June 7, 2004
    |