| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, March 2, 2004 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ เมื่อวันก่อนเห็นโฆษณาในหนังสือพิมพ์ฉบับหนึ่งประกาศรับผู้สื่อข่าวกีฬา คุณสมบัติข้อหนึ่งก็คือแปลข่าว กีฬาได้ ทำให้ดิฉันนึกถึงข่าวกีฬาชิ้นหนึ่งที่ตัดเก็บไว้ด้วยเหตุผลว่าชื่นชอบนักกีฬาคนนี้ฝีมือเยี่ยม และ ชื่อเก๋ นั่นคือ ซีเนดีน ซีดาน การแปลข่าวกีฬาจำเป็นที่ผู้แปลต้องทราบภูมิหลังในเรื่องที่แปลอยู่บ้าง แต่ก็ ไม่เหลือบ่ากว่าแรงที่จะหาข้อมูลเพราะมีผู้สนใจกีฬาอยู่มาก นอกจากนั้นก็ต้องระวังการเฟ้นหาคำหรือ สำนวนให้เหมาะกับข่าวกีฬาค่ะ มาดูแต่ละย่อหน้ากันนะคะ Zidane is Fifa’s Player of The Year Comfortably beats Henry and Ronaldo Basel, Switzerland, AFP Real Madrid’s silky skilled French midfield star Zinedine Zidane has once again won the vote of the world’s international coaches for the title of best player in the world. World soccer’s governing body Fifa quizzed the 142 national team bosses and the 31-year-old outscored his French compatriot Thierry Henry by a very comfortable margin. His Real Madrid team-mate Ronaldo, another three-time winner, finished third place. Zedane was voted best player by 35 coaches against 21 for Henry and 26 for Ronaldo. Zidane was named the World Player of the Year award in 1988 and 2000 when he was instrumental in France’s triumphs in the 1998 World Cup and Euro 2000. He missed all but one of France’s three group games in the 2002 World Cup through injury as France limped out without scoring a single goal but he has been back to his sublime best this year, guiding Real to their 28th Spanish title. He joined Real Madrid for a world record 75 million euros (US$90 million) from Juventus in 2001 and he proved his worth by scoring the winning goal in the 2002 Champion League final for Madrid to become the champions of Europe for a record ninth time. ซีดานเป็นนักเตะ ยอดเยี่ยมแห่งปีของฟีฟา ชนะอองรีและโรนัลโดอย่างลอยลำ เบเซิล สวิตเซอร์แลนด์ เอเอฟพี ซีเนดีน ซีดาน ดาวซัลโวกองกลาง เชื้อชาติฝรั่งเศสผู้มีลีลาเตะพลิ้ว งดงามของทีมรีลมาดริด คว้า ชัยชนะจากการลงคะแนนเสียง ของบรรดาโคชระดับโลกให้เป็น นักเตะยอดเยี่ยมแห่งปีของโลก อีกวาระหนึ่ง จากการที่สมาคมฟีฟาซึ่งเป็น องค์กรที่ดูแลจัดการการแข่งขัน ฟุตบอลโลกสอบถามผู้จัดการ ทีมชาติจำนวน 142 คน ปรากฏ ว่าหนุ่มนักเตะวัยสามสิบเอ็ดผู้นี้ ได้รับคะแนนเฉือนเทียรี่ อองรี เพื่อนร่วมชาติชาวฝรั่งเศสไป อย่างสบายๆ ส่วนโรนัลโดเพื่อนร่วมทีมซึ่ง เคยได้รับเลือกให้เป็นนักแตะ ยอดเยี่ยมแห่งปีมาแล้ว 3 ครั้ง อีกคนหนึ่งนั้น เข้ามาเป็นที่สาม ซีดานได้รับคะแนนเสียงให้ เป็นนักเตะยอดเยี่ยมแห่งปี จากโคชระดับโลก 35 คน ในขณะที่อองรีได้ 21 และ โรนัลโดได้ 26 เมื่อปี 1988 และ ปี 2000 ซีดานเคยได้ตำแหน่งนี้มาแล้ว เมื่อเขาเป็นผู้คว้าชัยมาให้ ทีมฝรั่งเศสในการแข่งขัน เวิร์ดคัพ ปี 1998 และยูโรคัพ ปี 2000 แต่ในเวิร์ดคัพปี 2002 เนื่อง จากอาการบาดเจ็บเป็นเหตุ เขาจึงลงเตะให้กับทีมชาติ ฝรั่งเศสได้เพียงแค่นัดเดียว จากทั้งหมดสามนัดที่ต้อง แข่งขันกันในสาย และใน ขณะเดียวกันฝรั่งเศสก็ตก รอบไปอย่างไม่เป็นท่าโดย ทำประตูไม่ได้แม้แต่ประตู เดียว แต่ปีนี้เขากลับมายอด เยี่ยมอีกครั้งโดยนำทีม รีลมาดริด คว้าตำแหน่ง ชนะเลิศฟุตบอลสเปนลีก ได้เป็นครั้งที่ 28 เมื่อปี 2001 ทีมรีลมาดริด ซื้อตัวซีดานมาจากทีมยูเวนตุส ด้วยราคาที่สูงเป็นประวัติการณ์ คือ 75 ล้านเหรียญยูโร (90 ล้านเหรียญสหรัฐ) ซึ่งซีดานก็ได้ พิสูจน์ความสมราคาของเขา ด้วยการคว้าประตูชัยให้กับทีม มาดริดในการแข่งขันนัดชิง ชนะเลิศในแชมเปียนลีกปี 2002 ส่งให้ทีมมาดริดเป็นทีมชนะเลิศ ของยุโรปเป็นครั้งที่เก้าเป็น ประวัติการณ์ หัวข่าว รู้สึกว่าน้อยครั้งที่หัวข่าวภาษาอังกฤษจะตั้งได้ซื่อๆ ตรงๆ เช่นนี้ ผู้แปลก็เลยไม่ต้องคิดมาก สำหรับหัวข่าวรองก็หาคำแปลของ comfortably beats ที่เหมาะหน่อย คือแทนที่จะแปลว่า ได้ชัยชนะอย่างอบอุ่น ก็แปลเสียว่า ชนะอย่างขาดลอย ดีกว่าค่ะ ย่อหน้าที่ 1 5 Real Madrid’s silky skilled French midfield star Zinedine Zedane นี่เป็นนามวลีที่ยาวเอาเรื่องนะคะ วิธีการแปลง่ายๆ ก็คือแปลจากคำนามสำคัญ (noun head) ขึ้น มาก่อนค่ะซึ่งบังเอิญในวลีนี้เป็นคำสุดท้าย แล้วค่อยนำมาเรียงเป็นภาษาไทยที่คิดว่าสละสลวยที่สุด บางครั้งอาจต้องสลับที่คำขยายในภาษาไทยบ้างก็ได้ วลี world’s international coaches นั้นดิฉันเลือกแปลสั้นๆ ว่า โคชระดับโลก แทนการแปลตรงตัวว่าผู้ฝึกสอนระดับนานาชาติของโลก เพราะเป็นวลีที่สั้นกระชับดี และไม่ได้ทำให้เข้าใจผิดเพี้ยนไป นอกจากนั้นคำว่า โคช เป็นคำที่ ใช้กันจนเป็นคำสามัญในภาษาไทยแล้ว ย่อหน้าที่ 2 5 World soccer’s governing body Fifa ก็เป็นตัวอย่างนามวลีที่ยาวเหมือนกัน ดิฉัน เลือกที่จะแปลว่า สมาคมฟีฟา ซึ่งเป็นองค์กร(body)ที่ดูแลจัดการการแข่งขันฟุตบอลโลก ย่อหน้า นี้มีการปรับเปลี่ยนตำแหน่งของโครงสร้างประโยคบ้างเพื่อความสละสลวย แต่เนื้อหายังต้องครบถ้วน ถูกต้องเหมือนต้นฉบับค่ะ 5 Outscored (v) ได้คะแนนมากกว่า คำว่า out- เป็นอุปสรรค (prefix) มี ความหมายว่า เหนือกว่า เช่น outwit (เอาชนะเพราะฉลาดกว่า) outgrow (มีขนาดโตกว่า) outnumber (มีจำนวนมากกว่า) outlast (คงทนถาวรกว่า) อีกความหมายหนึ่งคือ ออก หรือนอก เช่น outcome (ผลที่ออกมา) outflow (ทางที่น้ำไหลออกมา) outgoing (บุคลิกที่เป็นมิตร เป็นคน เปิดเผย) 5 Margin (n) ในที่นี้หมายถึง คะแนนที่ต่างกัน ย่อหน้าที่ 3 การใช้นามวลีขยายนามวลีนั้นในภาษาอังกฤษทำได้สบายค่ะ แล้วก็เก๋ด้วย อย่างเช่น His Real Madrid team-mate Ronaldo, another three-time winner, แต่ในภาษาไทย ต้องแปลงให้เป็นอนุประโยคดังที่เห็นค่ะ ย่อหน้าที่ 4 5 against เป็นบุพบทที่ต้องแปลไปตามบริบท เช่นเมื่อใช้ในบริบทแสดงความแตกต่างของ ผลการแข่งขัน อย่างในบริบทนี้เราก็ใช้ว่า ในขณะที่ ในบริบทอื่นเช่น We had to row against the tide. ต้องแปลว่า เราต้องพายเรือทวนกระแสน้ำ They had insurance against fire. เขามี ประกันอัคคีภัย หรือในบางบริบทไม่ต้องแปล เช่น He leaned against the post. เขายืนพิงเสา เป็นต้น ย่อหน้าที่ 5 5 instrumental (n) หมายถึงเป็นคนที่มีบทบาทสำคัญ อย่างเช่นซีดานเป็นคนทำให้ทีมได้รับ ชัยชนะ ส่วน was named แทนที่จะแปลตรงๆ ว่า เคยถูกเลือกให้เป็น ก็ขอใช้ เคยได้รับ ตำแหน่งนี้ เพราะแม้อย่างแรกจะสั้น แต่เป็นภาษาไทยแบบลวกๆ ค่ะ ย่อหน้าที่ 6 ในย่อหน้านี้มี all but one คือพลาดการลงแข่งทั้งหมด(ทุกนัด) ยกเว้นเพียงนัดเดียว แต่แปล สั้นๆ ว่า ได้เพียงแค่นัดเดียว ก็ได้ เพื่อผู้อ่านจะได้ไม่สับสนเพราะคำแปลที่ยาวเกินไป three group games คำว่า group ในที่นี้คือการแบ่งสายในการแข่งขันรอบแรก (ในบอลโลก การแข่งรอบแรกปกติจะมี 4 ทีมในแต่ละสาย แต่ละทีมต้องแข่งแบบพบกันหมด ก็เท่ากับแข่งกัน สามครั้งกว่าจะเข้ารอบต่อไป) game ในที่นี้คือ นัด (เตะ) เมื่อคิดหาคำแปลก็ได้ตรงๆ ว่า ทั้งหมดสามนัดที่ต้องแข่งขันกันในสาย 5 limped out (v) ถ้าแปลตรงตัวก็จะต้องบอกว่า ฝรั่งเศสกระโผลกกระเผลกออกไปจาก การแข่งขัน ซึ่งเป็นการใช้ภาษาที่ให้ภาพพจน์ดีมากๆ แต่สำหรับข่าวกีฬาใช้ว่า ตกรอบไปอย่าง หมดท่า ก็สื่อได้ดีค่ะ 5sublime (adj) หมายถึงดีมาก ยอดเยี่ยมมาก 5 Spanish title คือการแข่งขันฟุตบอลชิงแชมป์สโมสรของสเปน ย่อหน้าที่ 7 5 a world record แปลให้ตรงตัวก็ว่า สถิติโลก แต่เมื่อมาใช้ว่า ราคาสถิติโลก  ฟังดูพิกลค่ะ สำหรับในบริบทของการทำอะไรก็ตามที่ไม่เคยทำมาก่อน เช่นซื้อด้วยจำนวนเงินที่มากที่สุดเท่าที่ เคยมีมา ภาษาไทยก็มีคำดีๆ ให้ใช้อยู่คำหนึ่ง คือ เป็นประวัติการณ์ สำหรับคำว่า record ยังมี ใช้อยู่อีกที่หนึ่งในวลีสุดท้ายของเรื่องค่ะ 5 prove his worth พิสูจน์ความคุ้มค่า(ของราคาที่ซื้อมา) ภาษาไทยเรามีคำที่กระชับและใช้ กันเสมอว่า สมราคา จนกว่าจะพบกันใหม่ สวัสดีค่ะ      เกษมศรี วงศ์เลิศวิทย์ This lesson is prepared by Asso.Prof. Kasemsri Vonglertvidhya, a former lecturer in English and Linguistics at Western Language Department, Srinakarinwirot University (Bangkhen Campus). She is now Director of English Language Training Program, Faculty of Education, SWU, and a freelance translator. Back to our home page Read our other translate it columns here. | Comments to Ajaan Sunee at suneec@bangkokpost.co.th | | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2004 Last modified: March 1, 2004 |