Tuesday, May 11, 2004
"Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level.
FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS*
FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html
..............................................................
|
|
สวัสดีค่ะ
วันนี้ดิฉันอ่านพบคำวิจารณ์ภาพยนตร์ที่เขียนอย่างสั้นๆ
โดย "ก้อง ฤทธิ์ดี" ภาพยนตร์ที่นำมาวิจารณ์
กำลังฮือฮามาตั้งแต่ต้นปี 2547 สื่อหนังสือพิมพ์ และสื่อโทรทัศน์กล่าวขวัญถึงอย่างหนาหู
ดังนั้นจึงเป็น
โอกาสดีสำหรับศึกษาคำวิจารณ์ภาพยนตร์ที่เขียนเพียงสั้นๆ แต่หนักและแปลยาก
อีกทั้งยังมีการเปรียบ
เทียบโยงใยถึงนักดนตรีคลาสสิกระดับโลก และนักแสดงภาพยนตร์ที่โด่งดัง
นักแปลจะสังเกตการเขียน
และการใช้ถ้อยคำในแวดวงดนตรี ซึ่ง "คลังคำ" ของท่านจะเพิ่มพูนขึ้นไปอีกหลายคำ
ไปดูบทเรียนกันเถอะค่ะ
Movies
Quick
takes
**************
Kong
Rithdee
The
Overture***
Starring Anuchit Sapanpong, Adul Dulyarat
Directed by Ithisoonthorn Vichailuck
In Thai with English subtitles
- A
sonorous song from the past, The overture unspools lush melody
as it walks us through the life of a cocky court musician
who sets his instrument - a wooden, Thai-style xylophone (ranad)
- ablaze with a virtuosic sleight of hand. Writer/director
Ithisoonthorn Vichailuck sanctifies his second feature with
tight pacing, stately visuals and a sombre mood that testifies
to his intention to pay homage to traditional Thai music and
its masters - instead of just seducing us with gorgeous nostalgia.
-
Anuchit Sapanpong plays Sorn, a gifted ranad-player, who invents
a new, Stravinsky-sounding cadenza and proceeds to a face-off
with his fearsome adversary, a Darth Vader-like maestro, in
a climactic musical duel. What softens the impact, though,
is ignorance of Sorn as a person - rather than as a musician
- and the script intermittently gives in to feeble melodramatic
tugs.
- Yet
in all this is a respectable piece of local film-making, a
promising opening to the year. The music alone - the vibrant
ranad solo in particular - is worth checking out.
|
ภาพยนตร์
ถ่ายภาพเร็ว
**************
ก้ อ ง
ฤ ท ธ ิ์ดี
โหมโรง***
นำแสดงโดย อนุชิต สพันธุ์พงษ์ และ
อดุลย์ ดุลยรัตน์
กำกับการแสดงโดย อิทธิสุนทร วิชัยลักษณ์
เสียงภาษาไทยพร้อมคำบรรยายภาษาอังกฤษ
- ภาพยนตร์เพลงเสียงกังวาน
หวานสะท้อนอดีต ฉายถึงการ
ประโคมดนตรี พร้อมพาให้
เราเดินเข้าสู่ชีวิตของนักดนตรี
แห่งราชสำนักผู้ทระนงและ
ท้าทาย เขากระหน่ำตีระนาดไม้
อย่างเร่าร้อนจนแทบจะลุก
เป็นไฟ ด้วยมือที่คล่องแคล่ว
แม่นยำ อิทธิสุนทร วิชัยลักษณ์
ผู้เขียน/ผู้กำกับ ได้ทำให้
ภาพยนตร์เรื่องที่สองของเขา
เป็นที่ยอมรับ ด้วยการเดินเรื่อง
ในจังหวะที่กระชับหนักแน่น
ทำให้เห็นทัศนภาพที่ยิ่งใหญ่
โอ่อ่า สง่างาม และให้อารมณ์
เคร่งขรึม ซึ่งยืนยันถึงเจตนา
รมณ์ที่จะแสดงคารวะต่อครู
เพลงไทย มิได้เพียงโน้มน้าว
ผู้ดูให้ระลึกถึงภาพบรรยากาศ
เก่าๆ ที่งามหรูเท่านั้น
- อนุชิต
สพันธุ์พงษ์ แสดงเป็น
ศร นักระนาดผู้มีพรสวรรค์
ศรได้ประพันธ์เพลงที่โชว์ฝีมือ
เดี่ยวแบบใหม่ขึ้นมาเพลงหนึ่ง
มีลักษณะเยี่ยงเพลงของสตรา
วินสกี้ และเดินเรื่องต่อจนเกิด
การประชันเพลงอันสุดแสน
ตื่นเต้นเร้าใจกับคู่แข่งที่น่า
เกรงขาม ซึ่งเป็นนักเพลงแบบ
ดาร์ทเวเดอร์ (ดาราภาพยนตร์
ที่ปราบไม่ลง) สิ่งที่ทำให้
ภาพยนต์เรื่องนี้ดูอ่อนไป ก็คือ
การที่เราไม่รู้จักตัวตนแท้จริง
ของศร รู้แต่เพียงว่าเขาเป็นนัก
ดนตรีเท่านั้น และบทภาพยนตร์
ที่ไม่ต่อเนื่องนี้เป็นส่วนที่ทำให้
หนังเรื่องนี้เบาไป
- รวมความว่าภาพยนตร์เรื่องนี้
สร้างโดยคนไทยที่ต้องขอคารวะ
เปิดตัวในตอนต้นปี มีอนาคต
ไปได้ดี ได้ฟังเพียงดนตรีอย่าง
เดียว โดยเฉพาะการเดี่ยว
ระนาดเอกที่มีเสียงก้องกังวาน
ก็คุ้มค่าน่าจะไปชมแล้ว
|
|
หัวเรื่อง
บทความสั้นๆ
นี้จะอยู่ในหัวเรื่อง Movies ภาพยนตร์ บทความใช้ชื่อว่า
quick takes เขียนโดย
ก้อง ฤทธิ์ดี ทั้งบทความและชื่อแปลยากมาก จึงต้องใช้การแปลแบบตีความ
เพื่อให้สามารถสื่อ
ความหมายได้ดีกับผู้อ่าน 5
quick takes n. หมายถึงการถ่ายภาพยนตร์ ช่วงสั้นๆ เร็วๆ
takes ในที่นี้ คือการถ่ายภาพยนตร์ หรือ ถ่ายภาพ ดิฉันตัดสินใจเขียนคำแปลว่า
ถ่ายภาพเร็ว ซึ่งหมายถึงการเล่าเรื่องและวิจารณ์ภาพยนตร์อย่างสั้นๆ
นั่นเอง คุณก้อง ฤทธิ์ดีซึ่งเป็นผู้วิจารณ์และ
ประเมินค่าภาพยนตร์เรื่องโหมโรงนี้ ได้ให้คะแนนดาว 3 ดวง ซึ่งจัดอยู่ในขั้นดี
ระดับคะแนนดีที่สุด
จะให้ดาว 5 ดวง ส่วนระดับต่ำสุดจะไม่ให้ดาวเลย 5
starring มาจาก star ดารา ในที่นี้ คือ
ดารานำ ตัวเอกแสดงนำ 5 directed
สำหรับภาพยนตร์ คือ กำกับการแสดง 5
subtitles
คำบรรยายภาพสั้นๆ
ย่อหน้าที่
1
ใจความสำคัญของย่อหน้านี้ คือ ลักษณะโดยรวมของภาพยนตร์เรื่องโหมโรง
ที่ให้ความไพเราะ
ของดนตรีไทย ผสมผสานกับชีวิตนักดนตรีและวัฒนธรรมของนักดนตรีไทย
ที่ยกย่องเคารพครู
เพลง นอกจากนี้ ภาพยนตร์เรื่องนี้ยังสามารถโน้มน้าวผู้ดูให้สนใจดนตรีไทยด้วย
ผู้แปลจะสามารถ
เก็บถ้อยคำสำนวนเกี่ยวกับแวดวงดนตรีเข้า "คลังคำ" ได้มาก เช่น
5 sonorous adj. กังวาน
ดังสนั่น 5 lush melody
n. ทำนองเพลงที่ไพเราะ lush ตามตัวหมายความว่า มากมาย
อุดมสมบูรณ์ โอ่อ่า โอฬาร 5
court musician n. นักดนตรีแห่งราชสำนัก 5
Thai-style
xylophone (ranad) ไซโลโฟนแบบไทย (ระนาด) เป็นต้น ศัพท์อื่นที่จำเป็นต้องทำความ
เข้าใจก่อนแปลคือ 5 unspools
v. ตามตัวหมายถึงการคลี่ม้วน คลี่หลอดด้าย ในที่นี้ หมายถึง
ม้วนฟิล์มภาพยนตร์ อาจจะหมายถึง กรอฟิล์มไปข้างหน้าหรือกรอกลับ
ถ้าจะแปลให้ผู้อ่านเข้าใจ
ง่ายๆ ก็ต้องแปลแบบตีความว่า ฉาย เท่านั้นเอง 5
cocky adj. ทระนง เชื่อมั่นสูง ชอบท้าทาย
5 sets his instrument...ablaze กลุ่มคำ ทำให้เครื่องดนตรีลุกไหม้,
เร่าร้อน ตีความว่า
เขาตีระนาดได้เชี่ยวชาญ เร่าร้อน จนแทบจะลุกเป็นไฟ ablaze
คือ ลุกเป็นไฟ มีสีสัน มีชีวิตชีวา
5 virtuosic adj. ซื่อสัตย์
มีคุณธรรม เก่งกล้าสามารถ 5
sleight of hand กลุ่มคำ
ความพลิกแพลงของมือ ความคล่องแคล่วของมือ (มือ คือการกระทำ, การเล่นดนตรี
ในที่นี้คือ
การตีระนาด) 5 sanctifies
v. ตามตัวอักษรคำนี้ หมายความว่า ทำให้ถูกต้องตามลัทธิศาสนา
ตีความได้ว่า เชิดชู ทำให้ดูขลัง น่าเชื่อถือ ถูกต้อง ยอมรับได้
5 his second feature
n. คำ
feature มีความหมายมากมาย ในที่นี้หมายถึงภาพยนตร์ 5
tight pacing n. จังหวะที่แน่น
การเดินเรื่องที่กระชับ เพื่อให้ฟังดูไพเราะ ดิฉันเขียนคำแปลผสมผสานกันว่า
การเดินเรื่องใน
จังหวะที่กระชับหนักแน่น คิดว่าได้เก็บความไว้ครบถ้วนแล้ว 5
stately visuals ดิฉันแปล
โดยรักษาบรรยากาศของการเขียนที่มีระดับว่า ทัศนภาพที่ยิ่งใหญ่
โอ่อ่า สง่างาม การซ้อนคำ
ในภาษาไทย ให้ความรู้สึกที่หนักแน่น จริงจัง ดิฉันซ้อนคำ ยิ่งใหญ่,
โอ่อ่า, สง่างาม สำหรับ stately ค่ะ ส่วน visuals
ซึ่งเป็นพหูพจน์ เน้นความหลากหลาย ความสำคัญ ดิฉันซ้อนคำ ทัศน
= เห็น ภาพ = การเห็น เพื่อความหนักแน่นจริงจังเช่นกัน 5
sombre adj. เป็นรูปคำในภาษาอังกฤษแบบ
อเมริกัน ถ้าเป็นแบบอังกฤษหรือ British English เขียน somber
แปลว่า เศร้า เคร่ง ขรึม sombre อารมณ์เคร่งขรึม โดยเลือกจากคำแปลที่คิดไว้หลายแบบ
คือ อารมณ์โศกเศร้า หม่น
หมอง บรรยากาศเคร่งเครียด เพราะคิดว่าเป็นคำแปลที่กระชับเหมาะสมที่สุด
5 testifies v.
เป็นพยาน, ยืนยัน 5 to pay
homage to v. แสดงความเคารพ คารวะ สำนวนนี้ถ้าใช้กับ
บุคคลหรือครู ในที่นี้ก็ย่อมใช้ได้ แต่ถ้าจะใช้กับ ดนตรี ฟังดูไม่เหมาะ
ดังนั้น ดิฉันจึงใช้คำแปลว่า
ยกย่องเชิดชู ข้อความสุดท้ายของย่อหน้านี้ ถ้าแปลแบบตรงตัวจะไม่สื่อเลย
ดังนั้นจึงแปลแบบ
ตีความ และเรียบเรียง เขียนใหม่โดยรักษาความหมายไว้อย่างครบถ้วน
5 seducing v. โน้มน้าว
5 gorgeous nostalgia n.
การรำลึกถึงอดีตที่หรูหรา งดงาม
ย่อหน้าที่
2
ขอทบทวนหลักการแปลสักสองขั้นนะคะ
ขั้นแรกอ่านให้ตลอด ขั้นที่สอง ทำความเข้าใจและเก็บ
ใจความสำคัญ เมื่ออ่านข้อความที่จะแปลตั้งแต่ต้นจนจบแล้ว ผู้แปลก็จะเก็บใจความสำคัญ
เพื่อ
ป้องกันการแปลผิด หรือนอกเรื่อง ใจความสำคัญของย่อหน้านี้ กล่าวถึงผู้แสดงนำ
และวิจารณ์
การเขียนบทภาพยนตร์ 5 a gifted
ranad-player n. กลุ่มคำซึ่งต้องเริ่มแปลจาก
คำสุดท้ายของกลุ่มซึ่งเป็นคำสำคัญ 5
Stravinsky-sounding cadenza กลุ่มคำนี้แปล
ยากมาก เพราะผู้แปลต้องค้นหาความรู้รอบตัวมาประกอบการแปล ซึ่งจะแปลตรงตัวตามถ้อยคำ
ไม่ได้เลย เมื่อผู้แปลเจอข้อเขียนยากๆ พอหายหนักใจแล้วก็ค่อยๆ
แกะไปทีละคำนะคะ ในทีนี้ก็
แกะ Stravinsky ออกมาก่อน ค้นหาความรู้ในพจนานุกรมดีๆ และสารานุกรม
ดิฉันขอย่อความ
มาฝากผู้แปลดังนี้ ชื่อเต็ม Igor Stravinsky (1882-1971)
เป็นนักดนตรีชาวรัสเซีย มีชื่อเสียง
จากการแต่งดนตรีสำหรับบัลเล่ย์ เขาเป็นนักแต่งเพลงที่ชอบแหวกแนวหาความอิสระ
ไม่เดินตาม
รอยคลาสสิก เพลงที่เขาแต่ง The Rite of Spring แตกต่างจากเพลงเดิมๆ
เป็นอันมาก
ดังนั้น เมื่อนำออกแสดงครั้งแรกก็เกิดการประท้วงคัดค้าน จากประวัติของสตราวินสกี้ดังกล่าว
จึงตีความได้ว่า เพลงระนาดที่ศรประพันธ์ขึ้น "เยี่ยงเพลงของสตราวินสกี้"
คงเกิดการประท้วง
คัดค้านเช่นกัน 5 cadenza
n. ศัพท์ในแวดวงดนตรี หมายถึง ส่วน, ท่อนเพลง ที่ยากที่สุด
ในดนตรีที่ผู้เล่นเดี่ยว ต้องการแสดงความสามารถ 5
a face-off n. การเผชิญหน้า การประชัน
ขันแข่ง 5 fearsome adversary
n. คู่แข่งที่น่ากลัวน่าเกรงขาม 5
a Darth Vader-like
maestro กลุ่มคำที่แปลยากและต้องการค้นหาความรู้ เราเริ่มด้วยการค้นหา
Darth Vader
ก่อน นักดูหนังเกี่ยวกับสงครามอวกาศจะรู้จักพระเอกดาร์ทเวเดอร์คนนี้
เพราะแสดงเก่ง เฉียบขาด
เป็นจริงเป็นจัง ไม่แพ้ใคร 5
maestro n. คำนี้มีเสียงอ่านแปลกๆ ว่า ไม-สโตร เป็นคำในแวดวง
ดนตรีเช่นกัน หมายถึงผู้ประพันธ์เพลง ครูเพลง ผู้นำวงดนตรี ที่มีชื่อเสียง
ดิฉันเลือกใช้คำ นักเพลง
ในที่นี้เพราะฟังดูเป็นไทยๆ ดี 5
duel n. การแข่งขัน musical duel ใช้คำแปลว่า ประชันเพลง
ฟังดูเป็นไทยๆ ดี เพื่อให้สื่อความหมายได้ชัดเจน ดิฉันเขียนบทแปลโดยสลับการเรียงประโยคใหม่
ทั้งนี้คิดว่าเก็บความไว้ได้ครบถ้วนแล้วค่ะ 5
Intermittently adv. เดินๆ หยุดๆ ไม่ต่อเนื่อง
ขัดจังหวะ 5 feeble adj
อ่อนแอ, เบาบาง melodramatic adj หมายถึงหนังประเภทหนึ่ง
หนักไปทางอารมณ์ tugs n การดึง, การฉุด, การชักลาก
ย่อหน้าที่
3
ย่อหน้านี้เป็นสรุปการวิจารณ์ว่า
ภาพยนตร์เรื่องโหมโรงนี้จัดอยู่ในขั้นดี น่าชื่นชม โดยเฉพาะเป็น
ภาพยนตร์ไทยที่ฉายระหว่างช่วงต้นปีใหม่ ดนตรีในภาพยนตร์นี้มีคุณค่ายิ่ง
5 piece n. บทละคร
บทภาพยนตร์ 5 promising
adj. ซึ่งมีอนาคตดี มีความหวัง 5
local film-making n.
local ในที่นี้หมายถึงประเทศไทย local film-making
จะแปลตรงตัวว่าการถ่ายทำภาพยนตร์
ไทย หรือ จะแปลว่าภาพยนตร์เรื่องนี้สร้างโดยคนไทยก็ได้ เพื่อให้การเขียนประโยคมีความกลมกลืน
5 the vibrant ranad solo
กลุ่มคำนี้ได้เรียงร้อยถ้อยคำเสียใหม่ เพื่อให้ฟังดูเป็นไทยๆ ค่ะ
vibrant adj. ถ้าใช้กับดนตรี น่าจะเป็นที่มีเสียงก้องกังวาน
นอกจากนี้ ยังแปลว่ามีชีวิตชีวา ตื่นเต้น
อีกด้วย 5 a checking out
n. การออกจากบ้าน ออกจากที่พักหรือโรงแรม ในที่นี้ คือออก
จากบ้านไปชมภาพยนตร์เรื่องโหมโรง การทำงานแบบศรหรือสตราวินสกี้
เป็นการไม่ยอมจำกัด
ตัวเองไว้ในสภาพแวดล้อมเดิมๆ ซึ่งนั่นก็คือ ก้าวแรกไปสู่ความสำเร็จ
เป็นก้าวที่เจ็บปวด
อับอายขายหน้า แต่ก้าวต่อไปคือความสำเร็จที่ยั่งยืน บางครั้งก็เป็นอมตะ
สวัสดีค่ะ
สิทธา พินิจภูวดล
|
This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Professor Dr Sidtha Pinitpouvadol, Doctorat (Lettres) d'Universit? de Paris (Sorbonne) in Comparative Literature, Cert. in Translation and Teaching of Translation, AUPELF. Dr Sidtha has taught translation for many years at Ramkhamhaeng University, and University of Kasetsart.
Back to our home page
Read our other translate it columns here.
| Comments to Ajaan Sunee
at 
suneec@bangkokpost.co.th |
| © The Post Publishing Public Co., Ltd.
All rights reserved 2004
Last modified: May 10, 2004 |
| | 
