| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, November 16, 2004 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ วันนี้ตัวอย่างงานแปลออกจะยาว แต่เป็นเรื่องที่น่าอ่านค่ะ และจุดที่น่าสนใจสำหรับการแปลของวันนี้ คือเรื่องของส่วนขยาย ดิฉันชอบวิธีนำส่วนขยายออกมาทำเป็นประโยคใหม่หากทำได้ อย่างไรก็ตามมีหลายโอกาสที่งานแปล ถูกจำกัดด้วยเนื้อที่หน้ากระดาษ ทำให้ต้องแปลอย่างกระชับด้วยการวางส่วนขยายต่อๆ กัน เคล็ดที่ดิฉัน ท่องไว้เสมอคือพยายามวางส่วนขยายให้อยู่ใกล้ส่วนที่ถูกขยายให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้ เพื่อไม่ให้ เนื้อความเขวไปหรือตีความได้สองนัย มาดูกันแต่ละย่อหน้านะคะ Japanese terrified of bigger, bolder bears Shari, Japan — "Bear Injured 3 in Kimono Shops,” screamed one headline. "Five Elderly People Injured in Bear Attacks in Three Prefectures,” read another.” Japan to Conduct Emergency Survey on Rash of Bear Attacks.” Kyodo News wrote, citing a government tally of one person killed and over 90 injured by bears since April. Over the last decade, sighting of Ursus arctos, or brown bears, have jumped 10-fold, rising to 488 last year from 41 in 1993. By October 21, the number of sightings for 2004 had reached 442. Hunting was banned in the park in 1982, giving birth to “a generation of bears that does not fear people”. Today, this 302 sq km park on the northern tip of Japan’s northernmost main island, Hokkaido, has one of the world’s densest bear populations, about one per square mile. Every October, as the autumn air turns maples, Japanese oaks and Sakhalin spruce into patchworks of orange, yellow and green, thousands of tourists flock to the area on direct fall foliage flights from Tokyo. In July, an international group of inspectors looking into a Unesco nomination rounded a trail bend to discover two brown bears snoozing on a hillside. Noisemakers and rubber bullets failed to faze them. A few weeks earlier, a female bear made a halfhearted charge at a group of tourists walking around Lake Niko. As a result, the authorities closed some of the park’s most popular footpaths for most of the summer. However, with tourism representing an economic lifeline to this corner of Hokkaido, official are discussing a quintessentially Japanese solution: building an elevated footpath designed to allow tourists to walk through bear country without risking a scratch. ชาวญี่ปุ่นตื่นตระหนก กับหมีที่ตัวโตขึ้นและ กล้าขึ้น เมืองชาริ ประเทศญี่ปุ่น — มีข่าว พาดหัวตัวโตๆ ว่า "หมีทำร้ายคน 3 คนในร้านกิโมโน” อีกหัวข่าว หนึ่งเขียนว่า”ผู้สูงอายุ 5 คนถูก หมีทำร้ายบาดเจ็บในสามจังหวัด” ส่วนหนังสือพิมพ์เกียวโดะ นิวส์  พาดหัวว่า "ญี่ปุ่นจะหาสาเหตุที่ หมีทำร้ายคนหลายครั้งอย่างเร่ง ด่วน” และอ้างตัวเลขสถิติของ ทางการว่าตั้งแต่เดือนเมษายน เป็นต้นมามีผู้เสียชีวิตแล้ว 1 ราย และบาดเจ็บกว่า 90 รายจากการ ทำร้ายของหมี ในช่วงสิบปีหลังนี้มีคนเห็นหมี สีน้ำตาลหรือที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ ว่า Ursus arctos  เพิ่มขึ้นเป็น สิบเท่า คือจากที่เห็น 41 ครั้ง เมื่อปี 1993 เป็น 488 ครั้งเมื่อ ปีที่แล้ว และสำหรับปี 2004 นี้ นับถึงวันที่ 21 ตุลาคม มีผู้เห็น รวม 442 ครั้งแล้ว ในปี 1982 มีการห้ามล่าหมีใน อุทยานแห่งนี้ ทำให้เกิด”หมีรุ่น ใหม่ที่ไม่กลัวคน” ปัจจุบันนี้ อุทยานที่มีพื้นที่ 302 ตาราง กิโลเมตร ซึ่งตั้งอยู่ปลายด้าน เหนือสุดของเกาะฮ็อกไกโด อันเป็นเกาะใหญ่ที่อยู่เหนือสุด ของประเทศญี่ปุ่นแห่งนี้ มี ประชากรหมีหนาแน่นที่สุด แห่งหนึ่งของโลก คือประมาณ หนึ่งตัวต่อหนึ่งตารางไมล์ ทุกเดือนตุลาคม ในขณะที่ ภูมิอากาศในฤดูใบไม้ร่วง เปลี่ยนต้นเมเปิล ต้นโอ๊คญี่ปุ่น และต้นสนสะคาลินให้กลาย เป็นหย่อมสีส้ม เหลือง และ เขียวนั้น จะมีนักท่องเที่ยวพา กันมาชุมนุมที่นี่หลายพันคน โดยเดินทางมาจากกรุงโตเกียว ด้วยเที่ยวบินตรงเพื่อชมใบไม้ ในฤดูนี้โดยเฉพาะ เมื่อเดือน กรกฎาคม มีกลุ่มผู้ตรวจสอบ จากต่างประเทศมาตรวจสอบ พื้นที่แห่งหนึ่งที่ได้รับการเสนอ ชื่อกับทางยูเนสโก ขณะกำลัง เดินเลี้ยวมุมโค้งตามเส้นทาง เดินที่คดเคี้ยวก็จ๊ะเอ๋เข้ากับ หมีสีน้ำตาลสองตัวที่กำลังงีบ หลับอยู่ตรงข้างเนินเขา แต่แม้ จะใช้เครื่องมือที่ส่งเสียงดังหรือ ลูกกระสุนยางมันไม่ตกใจหนีไป ก่อนหน้านั้นสองสามสัปดาห์ หมีตัวเมียตัวหนึ่งปรี่เข้าใส่ กลุ่มนักท่องเที่ยวด้วยท่าทีที่ ไม่ได้ตั้งใจจะทำร้าย ในขณะ ที่นักท่องเที่ยวกลุ่มนั้นกำลัง เดินอยู่แถวทะเลสาบนิโกะ เป็นเหตุให้ทางการต้องปิด เส้นทางเดินยอดนิยมของ นักท่องเที่ยวในบางเส้นทาง เกือบตลอดหน้าร้อนนั้น อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการ ท่องเที่ยวเป็นเส้นเลือดที่หล่อ เลี้ยงเศรษฐกิจของดินแดน ตรงมุมนี้ของเกาะฮ็อกไกโด ทางการจึงกำลังถกกันถึงวิธี แก้ปัญหา ซึ่งเป็นตัวอย่างของ การแก้ปัญหาแบบญี่ปุ่นแท้ๆ นั่นคือการสร้างทางเดินแบบ ลอยฟ้าเพื่อให้นักท่องเที่ยว ได้เดินผ่านถิ่นของหมีไปได้ โดยไม่ต้องเสี่ยงกับรอยขีดข่วน แม้แต่นิดเดียว หัวข่าว โครงสร้างไม่มีอะไรซับซ้อน จึงแปลได้ตรงๆ ส่วนคำว่า bolder (adj) แม้จะมีความหมายว่า กล้าหาญ, ทะลึ่ง แต่เมื่อใช้กับหมีก็หมายถึงไม่กลัวคนมากขึ้น ซึ่งยาวไปสำหรับการพาดหัวข่าว จึงเหลือเพียง กล้าขึ้น ค่ะ ย่อหน้าที่ 1 5 scream (v) แปลว่า กรีดร้อง แต่ในที่นี้นำมาใช้กับการเขียนพาดหัวข่าว ทำให้นึกถึงภาพตัว อักษรตัวเข้มที่มีขนาดโตๆ ที่ใช้เพื่อแสดงอารมณ์ว่าเป็นเรื่องน่าตื่นตระหนก การเขียนตัวอักษร ให้มีเสียงได้เช่นนี้เป็นเรื่องที่ผู้วาดและผู้อ่านการ์ตูนทราบกันดีทีเดียวค่ะ ส่วนที่ใช้คำว่า read นั้น จะแปลตรงตัวตามต้นฉบับก็ไม่เหมาะกับภาษาไทย ดิฉันจึงใช้ว่า เขียน แทน ส่วนขยาย citing a government tally of one person killed... ดิฉันนำมาขึ้นเป็น ประโยคใหม่ว่า และ(หนังสือพิมพ์) ได้อ้างตัวเลขสถิติ... สำหรับกริยาวลี ตั้งแต่เดือนเมษาเป็น ต้นมานั้นเรานิยมไว้หน้าข้อความ แต่ถึงจะไว้หลังก็ไม่ผิดความ ย่อหน้าที่ 2 5sighting เป็นกริยาที่ทำหน้าที่เหมือนคำนาม หรือที่เราเรียกว่า gerund ถ้าจะแปลซื่อๆ ว่า การเห็นเพิ่มขึ้น ก็ไม่ผิดความแต่ไม่สละสลวยค่ะ 10-fold (adv) ปัจจัย –fold นี้ อยู่หลังจำนวน เลขใดก็หมายถึงเพิ่มขึ้นเท่านั้นเท่า ช่วงวลีตั้งแต่ ...rising to 488 last year กับ from 41 in 1993 ดิฉันได้จับข้อความสลับที่กัน ซึ่งจะทำให้ได้ข้อความที่สละสลวยและเข้าใจได้ง่ายกว่า แปลตรงตามโครงสร้างเดิมว่า ...เพิ่มขึ้น 10 เท่าตัว คือเพิ่มเป็น 488 ครั้งเมื่อปีที่แล้วจาก 41 ครั้งเมื่อปี 1993 ย่อหน้าที่ 3 5ประโยคที่สองซึ่งมีใจความสำคัญอยู่แค่ This... park... has one of the world’s densest bear populations, ... นอกนั้นเป็นส่วนขยาย ดิฉันลองแปลตามโครงสร้างเดิม ก็นับว่าใช้ได้ดี ยกเว้นต้องสลับที่เกาะฮ็อกไกโดขึ้นมาก่อนการบรรยายลักษณะของเกาะค่ะ ย่อหน้าที่ 4 5 ประโยคแรกมีโครงสร้างหลักว่า ...thousands of tourists flock to the area... ส่วน ขยายช่วงหน้าของโครงสร้างหลักนี้สามารถแปลโดยเก็บโครงสร้างเดิมไว้ได้ แต่ส่วนขยายช่วงหลัง นั้น ดิฉันจำเป็นต้องเปลี่ยนให้เป็นอนุประโยคว่า โดยเดินทางมาจากกรุงโตเกียว... Direct fall foliage flights นั้นต้องแปลจากคำนามสำคัญก่อนคือ flight (n. เที่ยวบิน) ส่วนคำ ขยายทั้งสาม คือ direct (adj ตรง) fall (n. ฤดูใบไม้ร่วง) foliage (n.ใบไม้ กิ่งไม้) ทั้งสามต่าง ขยาย flight ในภาษาไทยเราจะวางคำขยายเรียงกันเกินสองคำชนิดเป็นลูกระนาดเช่นนี้โดยไม่มี ส่วนที่เชื่อมไม่ได้ค่ะ เมื่อแปลจึงต้องใช้เป็นวลีแทนคำ จึงได้ว่า ด้วยเที่ยวบินตรง เพื่อชมใบไม้ ในฤดูนี้โดยเฉพาะ ค่ะ Look into (v) ตรวจสอบ a Unesco nomination หมายถึงการเสนอสถานที่เพื่อให้ขึ้น ทะเบียนเป็นสถานที่ควรอนุรักษ์และให้ได้รับการสนับสนุนจากยูเนสโก faze (v) ทำให้ตื่นตกใจ ทำอะไรไม่ถูก ย่อหน้าที่ 5 5 halfhearted (adj) อย่างไม่กระตือรือร้น ไม่ค่อยอยากทำ เมื่อขยาย charge (n) ซึ่งในที่นี้ หมายถึงพุ่งเข้าใส่ ก็คงต้องหาคำที่เหมาะกับกริยาของหมี ดิฉันจึงใช้ว่า ปรี่เข้าใส่อย่างไม่ถึงกับ ตั้งใจทำร้าย around เป็นคำบุพบทที่มีผู้มักแปลว่ารอบๆ ความหมายที่เหมาะควรเป็นแถวๆ นั้น หรือในบริเวณนั้นค่ะ ย่อหน้าที่ 6 halfhearted (adj) อย่างไม่กระตือรือร้น ไม่ค่อยอยากทำ เมื่อขยาย charge (n) ซึ่งในที่นี้ หมายถึงพุ่งเข้าใส่ ก็คงต้องหาคำที่เหมาะกับกริยาของหมี ดิฉันจึงใช้ว่า ปรี่เข้าใส่อย่างไม่ถึง กับตั้งใจทำร้าย around เป็นคำบุพบทที่มีผู้มักแปลว่ารอบๆ ความหมายที่เหมาะควรเป็นแถวๆ นั้น หรือในบริเวณนั้นค่ะ ย่อหน้าที่ 7 5ย่อหน้านี้แปลได้ตามลำดับของโครงสร้างภาษาต้นฉบับ จะมีก็แต่คำว่า quintessentially (adv) ที่หมายถึงเป็นตัวอย่างที่ดีที่สุด นั้นจำเป็นต้องนำมาทำเป็นอนุประโยคว่า ซึ่งเป็นตัวอย่าง ของการแก้ปัญหาแบบญี่ปุ่นแท้ๆ ซึ่งดิฉันก็คิดว่าเป็นการจบเรื่องอย่างมีอารมณ์ขันดีทีเดียวค่ะ เพราะผู้เขียนคงอยากบอกเราว่าญี่ปุ่นนั้นชอบแก้ปัญหาแบบคนมีสตางค์นั่นเอง สวัสดีค่ะ      เกษมศรี วงศ์เลิศวิทย์ This lesson is prepared by Asso.Prof. Kasemsri Vonglertvidhya, a former lecturer in English and Linguistics at Western Language Department, Srinakarinwirot University (Bangkhen Campus). She is now Director of English Language Training Program, Faculty of Education, SWU, and a freelance translator. Back to our home page Read our other translate it columns here. | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2004 Last modified: November 15, 2004 |