| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, October 19, 2004 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีแฟนนักแปล ฉบับนี้ขอนำเสนองานแปลข่าวด้านสิ่งแวดล้อมอีกเพราะเนื้อหาสาระข่าวน่าสนใจ มีการค้นพบหอยกาบ น้ำจืดพันธุ์ใหม่ในบริเวณที่คาดคิดว่ากำลังมีปัญหาสิ่งแวดล้อมเพราะสิ่งประดิษฐ์ของมนุษย์เข้าไป ทำให้สภาพแวดล้อมธรรมชาติเปลี่ยนไปส่วนในแง่มุมการแปลมีข้อคิดในด้าน การแปลชื่อเฉพาะด้าน วิทยาศาสตร์ซึ่งมาจากภาษาละตินมาฝากเพื่อนนักแปลกัน ขอเชิญติดตามการแปลด้วยกันเถิด New kind of mussels found in riverbed Discovery made while studying dam impact Piyaporn Wongruang Fisheries researchers have stumbled on what they claim to be a new species of unionid mussels. Chromosome tests have confirmed their genetic uniqueness. Gridsada Deein, leader of a survey team for the Khwae Noi Dam project in Phitsanulok province, said the mussels were found on the Khwae Noi riverbed some 10km from the dam site when they were conducting a survey on aquatic life for the project’s environmental impact assessment study in late April. The group believes the mussels come form the solennaia family of molluscs. The first species of solennaia mussels was discovered in the country more than 40 years ago. Thailand has more than 30 mussel species. Thirteen alone can be found in the Khwae Noi river. Mr. Gridsada said the new species only had 37 pairs of chromosomes, one less than the other unionid species. He said the discovery reflected the complexity of the river’s eco-system around the dam site as the mussels live in specific habitats like layered rocks on the riverbed. “Mussels usually act as filter feeders who help clean up the river. We don’t know what would happen to the river’s eco-system if the mussels were gone. But for now it’s unlikely that that will happen as the mussels are found downstream, away form the construction site, ” he said. The Khwae Noi Dam will become the country’s second largest dam when completed. After its completion, it would have the capacity to store more than 800 million cubic metres of water and submerge at least threee tambons in Phitsanulok province. Its construction began in a rush last year along with the study of its EIA. The group will look into its environmental impact for a period of 10 years to prepare solutions to problems that could follow. ค้นพบหอยกาบพันธุ์ใหม่ ที่ก้นแม่น้ำ การค้นพบเกิดขึ้นระหว่างการศึกษา ผลกระทบเขื่อน ปิยพร วงศ์เรือง นักวิจัยการประมงบังเอิญค้นพบ หอยกาบที่อ้างว่าเป็นหอยกาบคู่ ที่ติดกันชนิดใหม่การตรวจสอบ โครโมโซมหอยพวกนี้ ยืนยัน เอกภูมิทางพันธุกรรมของพวกมัน นายกฤษฎา ดีอิน หัวหน้าคณะ สำรวจโครงการเขื่อนแควน้อย ที่จังหวัดพิษณุโลก แถลงข่าวว่า หอยกาบพวกนี้ค้นพบที่ก้นแม่น้ำ แควน้อย ห่างจากที่ตั้งตัวเขื่อน ประมาณ 10 กิโลเมตร ใน ระหว่างที่นักวิจัยกำลังสำรวจ ชีวิตสัตว์น้ำ ตามโครงการศึกษา วิจัยประเมินผลกระทบด้านสิ่ง แวดล้อม เมื่อเดือนเมษายน ที่ผ่านมา คณะสำรวจเชื่อว่า หอยกาบ พวกนี้อยู่ในวงศ์ solennaia ของสัตว์พวกหอย ในประเทศ ไทยค้นพบหอยกาบวงศ์ solennaia ชนิดแรกมานาน กว่า 40 ปีแล้ว ประเทศไทยมีหอยกาบมาก กว่า 30 ชนิด ในแม่น้ำแควน้อย พบถึง 13 ชนิดทีเดียว นายกฤษฎาชี้แจงว่า หอยกาบ ชนิดใหม่นี้มีโครโมโซม 37 คู่ น้อยกว่าโครโมโซมของหอยกาบ ชนิดอื่นๆ หนึ่งโครโมโซม หัวหน้าคณะอธิบายว่า การ ค้นพบนี้สะท้อนให้เห็นถึงความ ซับซ้อนของระบบนิเวศในแม่น้ำ รอบๆ ที่ตั้งเขื่อน เนื่องด้วย หอยกาบพวกนี้อาศัยอยู่ในแหล่ง ที่อยู่เฉพาะแห่ง เช่น ที่หินชั้น ก้นแม่น้ำ นายกฤษฎายังอธิบายต่อ “ปรกติ หอยกาบทำหน้าที่เหมือนเป็นตัว ดูดกรอง ที่ช่วยทำความสะอาด แม่น้ำ เราไม่ทราบว่าจะเกิด อะไรขึ้นกับระบบนิเวศแม่น้ำ ถ้าหากหอยกาบพวกนี้หายไป แต่เดี๋ยวนี้คงจะไม่เป็นเช่นนั้นแล้ว เพราะหอยกาบพวกนี้ ยังคงพบ ได้ทางใต้ลำน้ำ ห่างออกไปจาก บริเวณที่ก่อสร้างเขื่อน เมื่อสร้างเสร็จ เขื่อนแควน้อย จะเป็นเขื่อนใหญ่ที่สุดลำดับสอง ของประเทศไทย มีความสามารถ เก็บกักน้ำได้มากกว่า 800 ล้าน ลูกบาศก์เมตร และมีพื้นที่จมน้ำ อย่างน้อย 3 ตำบลในจังหวัด พิษณุโลก การก่อสร้างเขื่อนได้ เริ่มต้นขึ้นอย่างเร่งด่วน เมื่อ ปลายปีที่แล้วพร้อมๆ กับการ ศึกษาวิจัยอีไอเอของโครงการ คณะวิจัยจะสำรวจผลกระทบ ด้านสิ่งแวดล้อมเป็นระยะเวลา 10 ปี เพื่อเตรียมหาข้อแก้ไข ปัญหาต่างๆ ที่อาจตามมา BOONNARONG BHUDHIPANYA     A woman shows a pair of bivalve molluscs believed to belong to a new species of unionid mussels. The mussels have been found in the Kwae Noi river in Phitsanulok province. สตรีผู้หนึ่งชูหายกาบคู่ คู่หนึ่งที่เชื่อว่าเป็น หอยกาบคู่ที่ติดกัน ชนิดใหม่ หอยกาบชนิดนี้ ค้นพบในแม่น้ำแควน้อย จังหวัดพิษณุโลก คำบรรยายภาพ ใช้ข้อความให้สั้นกะทัดรัด เข้ากับภาพที่สุดª bivalve molluses (n.) คือหอย กาบคู่, bi- เป็น prefix เติม หน้าคำหมายถึงคู่, สองซ้ำ mollusks (n.) สัตว์จำพวก หอยอาจใช้ว่า หอยในไฟลัม mollusca ก็ได้ แต่ผู้อ่าน ซึ่งเป็นคนทั่วไปจะไม่เข้าใจ เพราะเป็นคำชื่อวิทยาศาสตร์ จึงต้องหาคำไทยซึ่งเป็นคำแปล ของศัพท์ mussels (n.) หอยกาบมาใช้แล้วเติม คู่ ลงไป ª species (n.) ศั พท์วิทยาศาสตร์ฉบับราช บัณฑิตย์ (5 th ed.) ใช้ว่า ชนิด,สปีชีส์ผู้แปลควรเลือก ใช้ให้เหมาะกับผู้อ่านถ้าเป็นข่าวควรใช้ ชนิดแต่ถ้าเป็นหนังสือเรียนหรือตำราหรือความรู้ควรใช้ สปีชีส์ จะ ได้ความหมายเฉพาะเจาะจงลงไปดีกว่า ª unionid mussels (n.) หอยกาบคู่ unionid มาจาก union โดยมี suffix -id ซึ่งหมายถึงสิ่ง ที่ติดกัน, เป็นของคู่กันคำนี้จึงอาจใช้ว่า‘หอยเปลือกคู่ติดกัน’ ก็ได้แต่คำไทยมีใช้ว่า ‘หอยกาบ’อยู่แล้ว ดิฉันจึงขอดัดแปลงเป็น‘หอยกาบคู่ที่ติดกัน’ เพื่อรักษารูปคำศัพท์เดิมเอาไว้บ้าง หัวข่าวใหญ่ - หัวข่าวย่อย ดิฉันย้ายตำแหน่งกริยามาไว้หน้าประโยคเพื่อเรียกความสนใจจากผู้อ่านซึ่งเป็นหลักการอย่างหนึ่งใน การเขียนหัวข่าว ª riverbed (n.) คือพื้นแม่น้ำ, ก้นแม่น้ำท้องแม่น้ำ หัวข่าวย่อยคือส่วนขยายความหัวข่าวใหญ่ดังนั้นจึงควรแปลไปตามข้อความเพียงแต่ทำให้ประโยค กระชับขึ้น ª dam impact (attr.) ผลกระทบของเขื่อน, ผลกระทบเขื่อน ย่อหน้าที่ 1 เป็นข้อความสรุปข่าวว่าทีมนักสำรวจค้นพบหอยกาบชนิดใหม่โดยพิสูจน์โครโมโซม ª have stumbled on เป็นวลีหมายถึงค้นพบโดยบังเอิญ, บังเอิญค้นพบคำหลังดีกว่านะคะ ª chromosome tests (attr.) คือการตรวจสอบโครโมโซมใช้ทับศัพท์ไปเลย (เพราะแปลก็ ไม่รู้เรื่อง!) ª genetic uniqueness วลีนี้หมายถึงความเป็นหนึ่งเดียวกันทางพันธุกรรมแต่ ยาวเหยียดต้องหาคำใหม่ ศัพท์บัญญัติการศึกษา ของกระทรวงศึกษาธิการใช้คำ “เอกภูมิ” สำหรับ uniqueness ดิฉันของผนวกเป็น เอกภูมิทางพันธุกรรม ย่อหน้าที่ 2-3-4-5 กล่าวถึงรายละเอียดการค้นพบหอยกาบพันธุ์ใหม่ ª aquatic life หมายถึงชีวิตในน้ำ aquatic (adj.) น้ำ, มีในน้ำ, เกิดในน้ำ ª environmental impact assessment study (attr.) วลีนี้คือการศึกษาวิจัยประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมซึ่งมีความสำคัญต่อการสร้างโครงการ ใหญ่ๆประเภทอภิมหาโครงการมากโครงการศึกษาวิจัยจึงมักเรียกกันสั้นๆว่า EIA เวลาแปล ต้องเขียนทับศัพท์เป็นอีไอเอนะคะ ª solennaia family เป็นชื่อเฉพาะทางวิทยาศาสตร์ของ สัตว์และพืชซึ่งมาจากภาษาละตินหลักการแปลจะใช้ทับศัพท์โดยแปลคำหลัง family/species ตามคำบัญญัติในที่นี้ family คือวงศ์ส่วน solennaia เขียนเป็นภาษาอังกฤษไปเลยดิฉันใช้ หลักการนี้ตามวิธีเขียนของพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานพ.ศ.2542 ดังนั้นคำเขียนจึงขอ ใช้เป็น วงศ์ solennaia ª ทั้ง 3 ย่อหน้านี้เมื่อเวลาแปลต้องปรับโยกย้ายข้อความบ้างเพื่อให้ เป็นประโยคที่สละสลวยส่วนสรรพนาม they ในย่อหน้า 2 ดิฉันขอเปลี่ยนไปใช้ตัวบุคคลแทน ย่อหน้าที่ 6 กล่าวถึงการค้นพบหอยพันธุ์ใหม่แสดงปรากฎการณ์ของธรรมชาติใกล้เขื่อน (สิ่งประดิษฐ์ของ มนุษย์) ª He เป็นสรรพนามอยู่หน้าประโยคควรหลีกเลี่ยงการแปลว่า ‘เขา’ จะทำให้ข้อความ ดูดีขึ้น ª reflected (v.) สะท้อน, ฉาย, แสดงถึงนิยมใช้คำแรกกันมากกว่า ª eco system (attr.) ระบบนิเวศน์ ª specific habitats คือแหล่งที่อยู่/ถิ่นที่อยู่เฉพาะแห่ง ª layered rocks คือหินชั้น ย่อหน้าที่ 7 กล่าวถึงหน้าที่ของหอยกาบพวกนี้ที่มีต่อระบบนิเวศ หากหายไปจะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้ ª filter feeders (attr.) ตัวดูดกรอง filter (n.) เครื่องกรอง, วัสดุกรอง feeders (n.) ผู้เลี้ยง, ผู้ป้อนอาหาร, บุคคล/สัตว์ที่กินอาหารได้มาก/รวดเร็ว ª unlikely (adj.) ไม่แน่ว่า จะ...เสมอ, อาจจะไม่เป็นเช่นนั้นคำนี้เป็นคำสำคัญมากต้องหาคำแปลให้ดีมิฉะนั้นความหมาย ของข้อความจะผิดไป ª downstream (n.) ตามลำน้ำ, ตามกระแสน้ำ, ทางใต้ลำน้ำ ª construction site (attr.) บริเวณ/สถานที่ที่ก่อสร้างเขื่อน ย่อหน้าที่ 8-9 กล่าวถึงเขื่อนที่สร้างและระยะเวลาการศึกษาวิจัยผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ª ข้อความ its completion ในประโยคที่ 2 ของย่อหน้า 8 ดิฉันขอตัดออกเพราะซ้ำกับข้อความในประโยค แรกไม่จำเป็นต้องแปลซ้ำอีก ª capacity (n.) สมรรถวิสัย, ความสามารถควรใช้คำหลังจะ เหมาะกับผู้อ่านที่เป็นบุคคลทั่วไป ª cubic metres (attr.) ลูกบาศก์เมตรบางคนอาจ ทับศัพท์ว่าคิวบิกเมตรก็ได้ ª submerge (v.) จมน้ำ, น้ำท่วมอยู่ใต้น้ำแต่ดิฉันของเพิ่มคำ พื้นที่เข้าไปด้วยเพื่อให้เป็นคำนามข้อความจะดูสละสลวยขึ้น ª solution (n.) ข้อแก้ไข, คำตอบ, คำอธิบายสองคำแรกน่าจะตรงกับบริบทนะคะ พบกันใหม่คราวหน้าค่ะ This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Acharn Chintana Bhaigasuyee, MA is Reading and Language Arts from Florida State University, Tallahassee, Florida, USA. Acharn Chintana had been the Director of Book Translation Institute, Department of Curriculum and Instruction Development, Ministry of Education for many years. Back to our home page Read our other translate it columns here. | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2004 Last modified: October 18, 2004 |