| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, September 7, 2004 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ คราวนี้ ขอนำข่าวด้านวิทยาศาสตร์ ที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม มาเป็นตัวอย่างบทแปล ให้พวกเราได้เห็นกัน สาระข่าวน่าสนใจตรงที่ว่า มนุษย์เราต้องอยู่กับสภาพแวดล้อม มนุษย์เป็นผู้กระทำต่อธรรมชาติ และในทางกลับกัน ธรรมชาติเป็นผู้กระทำต่อมนุษย์ด้วย ...ชนิดตาต่อตา ฟันต่อฟัน คุณทำฉันแรงเท่าใด ฉันทำตอบแรงเท่านั้น ข่าวนี้คือประจักษ์ พยาน...ภูเขาทั้งลูก มนุษย์ยังไปแหย่ได้ แม้จะเป็นไปเพื่อประโยชน์ด้านการศึกษาวิจัยก็ ตามเถิด ผลที่ตามมา อาจคาดไม่ถึงก็ได้ ในด้านการแปลนั้น มีข้อสังเกตด้านการทับศัพท์ชื่อบุคคล ชื่อสถานที่เป็นภาษาญี่ปุ่น แฟนๆ อาจไม่คุ้นชินกับการทับศัพท์สระเสียงสั้นของภาษาญี่ปุ่น โดยเฉพาะเสียงสระ a ของญี่ปุ่น ซึ่งเทียบกับสระ ะ ของภาษาไทย ดิฉันใช้ หลักเกณฑ์การทับศัพท์(ภาษาญี่ปุ่น)ฉบับราชบัณ ฑิตยสถาน จึงทำให้ดูแปลกตาไปบ้าง แต่ขอรับรองว่าเป็นไปตามมาตรฐาน ไม่ทำตามอัตตา ตนเอง เรามาเริ่มแปลด้วยกันนะคะ Scientists to rock Mt Fuji Tokyo, AP Scientists are planning to detonate a series of explosions this week below Japan’s most famous volcano, Mount Fuji, to help predict future eruptions. Five underground blasts, each of 500kg of explosives, will be set off on Thursday, triggering mini earthquakes that will allow scientists to get a better idea of volcanic activity occurring beneath the cone-shaped peak, Kyodo News agency reported. Officials in Fujinomiya, a city at the base of the mountain, were aware of the plan and believed it did not pose a safety problem, said Masakazu Takada, spokesman for the city’s disaster prevention department. “The data will help future disaster prevention efforts,” he said. Waves from the artificially induced quakes will help map out the volcano’s underground structure, including pressure points of congealed magma and likely paths that magma would flow if an eruption were to occur. A team of 60 university researchers have been conducting similar tests on other volcanoes throughout the country since 1994 but this is the first time they will take on Mount Fuji. นักวิทยาศาสตร์ วางระเบิดภูเขาฟูจิ ข่าว เอพี โตเกียว สัปดาห์นี้ นักวิทยาศาสตร์วาง แผนจุดชนวนระเบิดเป็นชุด ต่อเนื่องกันไป ที่เบื้องใต้ ภูเขาไฟฟูจิ อันมีชื่อเสียง ที่สุดของญี่ปุ่น เพื่อช่วยทำนาย การระเบิดภูเขาไฟในอนาคต สำนักข่าวเกียวโดะรายงานว่า จะจุดลูกระเบิดใต้พื้นดิน 5 ลูก แต่ละลูกบรรจุดินระเบิดหนัก 500 กิโลกรัม ขึ้นในวันพฤหัสบดี เพื่อกระตุ้นให้เกิดแผ่นดินไหว ขนาดเล็กขึ้น ซึ่งจะทำให้นัก วิทยาศาสตร์เกิดแนวคิด ลักษณะการเคลื่อนไหวคุกรุ่น ของภูเขาไฟที่เกิดขึ้นข้างใต้ ยอดเขารูปกรวยนี้ได้ดีขึ้น มะซะกะซุ ทะกะดะ โฆษก กรมป้องกันอุบัติภัยประจำ เมืองฟูจิโนะมิยะ เมืองที่อยู่ ติดเชิงเขาแถลงข่าวว่า เจ้าหน้าที่ในเมืองได้รับรู้ถึง แผนการนี้แล้ว และเชื่อมั่นว่า ไม่ก่อให้เกิดปัญหาด้านความ ปลอดภัยใดๆ “ข้อมูลที่ได้มาจะเป็นประโยชน์ ต่อความพยายามหาทางป้องกัน ภัยพิบัติในอนาคต” โฆษกชี้แจง คลื่นจากแรงสั่นสะเทือนที่ทำ เทียมขึ้นนี้ จะช่วยให้วางแผน กำหนดโครงสร้างใต้ดินของ ภูเขาไฟได้ รวมทั้งจุดแรงดัน ที่หินเหลวลาวาจับแข็งตัว และ เส้นทางที่เป็นไปได้ที่หินเหลว ลาวาจะไหลลงมา ถ้าเกิด ภูเขาไฟระเบิดขึ้น คณะนักวิจัยจากมหาวิทยาลัย จำนวน 60 คน ได้ดำเนินการ ทดสอบที่คล้ายคลึงกันนี้ ที่ ภูเขาไฟลูกอื่นๆ ทั่วประเทศ มาตั้งแต่ ค.ศ.1994 แต่ครั้งนี้ เป็นการทดลองครั้งแรกที่ ภูเขาฟูจิ หัวข่าว หัวข่าวนี้ดูไม่ยาก แต่หาคำและข้อความที่สั้น สื่อ และสวย (ขออนุญาตใช้คำของ ดร.สิทธา ที่เคารพ รักของดิฉันค่ะ) ได้ยาก เพราะความหมายของ to rock คือ แกว่ง, โยก, สั่นสะเทือน หากนำมาใช้ ดู ไม่ใช่ภาษาไทย หรือเป็นข้อความที่ยาวไป ต้องหันไปดูที่เนื้อหาข่าว จึงได้คำว่า “วางระเบิด” มา แทน และทำให้หัวข่าวน่าสนใจมากยิ่งขึ้น...อยากรู้ว่า ทำไมนักวิทยาศาสตร์ต้องระเบิดภูเขาฟูจิ! Mt คำย่อของ Mount (n.) ภูเขา, ยอดเขา ย่อหน้าที่ 1 5 ย่อหน้าแรก คือ สรุปข่าวนี้บอกเล่าว่า ใครทำอะไร เมื่อไร ที่ไหน ทำอย่างไร และเพื่อเหตุผลใด 5 detonate (v.) ปะทุ, ระเบิด, จุดชนวน, เกิดระเบิด ขอเลือกใช้จุดชนวนดีกว่า 5 a series of explosions หมายถึง ระเบิดเป็นชุดต่อเนื่องกันไป 5 predict (v.) ทำนาย, พยากรณ์, บอกกล่าว ระดับคำมีความแตกต่างกัน ต้องพิจารณาให้เหมาะสมกับบริบทความด้วย คำแรกดู เหมาะสมดีค่ะ 5 eruption (n.) การระเบิด, การปะทุออกมา การพ่นลาวาออกมา แต่หากแปลไปตรงความ ข้อความจะเป็นนามธรรม และดูเป็นวิชาการที่ต้องแปลอีกครั้ง จึงปรับปรุงและเติมคำให้เกิด ความชัดเจนในสาระมากขึ้น 5 ทั้งย่อหน้ามีประโยคเดียว แปลไปตามลำดับ มีโยกย้าย “สัปดาห์หน้า” ไปไว้ด้านหน้าเท่านั้น ย่อหน้าที่ 2 5ย่อหน้าที่สองบอกรายละเอียดการระเบิด ผลของการระเบิดที่ก่อให้เกิดลักษณะการเคลื่อนไหว คุกรุ่นของภูเขาไฟ เพื่อให้นักวิทยาศาสตร์เก็บข้อมูลไว้ศึกษาต่อไป 5 blasts (n.) ลูกระเบิด, ลมกระหน่ำ, คลื่นโหมปะทะ คงต้องเลือกคำแรกนะคะ 5 explosives (n.) คำนี้เป็นได้ทั้งคุณศัพท์ และคำนาม ในที่นี้เป็นคำนาม ต้องใช้ความหมายว่า ดินระเบิด  5 set off (phr v) ระเบิด, จุดระเบิด 5 triggering (v.) กระตุ้น, ก่อให้เกิด ขอผนวก 2 คำนี้เข้าด้วยกัน 5 mini earthquakes หมายถึง แผ่นดินไหวขนาดเล็ก 5 volcanic activity วลีนี้ต้องดูบริบทเนื้อหาให้ดี แล้วค่อยคิดหา คำแปล คือ “ลักษณะการเคลื่อนไหวคุกรุ่นของภูเขาไฟ” 5 cone-shaped peak วลีนี้ คือ ยอดเขารูปกรวย 5 Kyodo News agency คือ สำนักข่าวเกียวโดะ เป็นสำนักข่าวทางการของ ญี่ปุ่น เหมือนสำนักข่าวไทย ของ อสมท 5 ย่อหน้านี้ดิฉันได้ปรับปรุงโยกย้ายผู้รายงานข่าวไปไว้ในเบื้องแรก เพื่อให้รู้ว่าข่าวมาจากที่ใด และ ยังโยกข้อความที่บอกว่าทำอะไร (จุดลูกระเบิด) ไปไว้ในข้อความแรกด้วย เพื่อให้ความดูสละสลวย และหลีกเลี่ยงประโยคกรรมวาจก ย่อหน้าที่ 3-4 สองย่อหน้านี้ กล่าวถึงหน่วยงานในเมืองที่ได้รับผลกระทบ ออกมารับรองความปลอดภัยในการ ทดลองวิทยาศาสตร์ครั้งนี้ รวมทั้งย้ำว่าชาวเมืองที่อยู่ในบริเวณนี้ไม่มีใครคัดค้าน (ถ้าเป็นเมืองไทย ก็คงสนุกแน่แท้! จริงมั้ย...จริงมั้ย) 5 the base of the mountain คือ เชิงเขา 5 pose (v.) ก่อให้เกิด, เสนอ, นำมาซึ่ง เลือกใช้ได้ทุกคำ 5 spokesman (n.) โฆษก 5 the city’s disaster prevention department หมายถึง กรมป้องกันอุบัติภัยประจำเมือง 5 ในย่อหน้าที่ 3 นี้ขอโยกย้ายข้อความให้ผู้ให้ข่าวไปอยู่ในประโยคแรก 5 efforts (n.) ความพยายาม, ความทุ่มเท, ความลำบาก, ความหมายเหล่านี้ล้วนเป็นเชิงนามธรรมทั้งสิ้น ดิฉัน จึงต้องขยายความให้ชัดเจนขึ้น โดยเติมคำ “หาทาง” เข้าไปสื่อให้อ่านได้เข้าใจดีขึ้น ย่อหน้าที่ 5 5 ย่อหน้านี้บอกสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์ต้องการเห็นในการทดลองครั้งนี้ 5 artificially induced quakes หมายถึง แรงสั่นสะเทือนที่ทำเทียมขึ้น, artificially (adv.) เทียม, ประดิษฐ์ขึ้น, ไม่จริง, induced (adj.) เหนี่ยวนำ โน้มน้าว, ก่อให้เกิด, quakes (n.) แรงสั่นสะเทือน เห็นไหมคะ... หากแปลตรง ๆ จะไม่ได้ความ ต้องคิดพิจารณาแต่งคำขึ้นให้เหมาะกับบริบทค่ะ 5 map out (phr.v.) กำหนด, วางแผน ขอผนวก 2 คำเข้าด้วยกันเสียเลย ข้อความชัดเจนขึ้นมากโข 5 pressure points (attr.) จุดความดัน 5 congealed magma คือ หินหนืด หรือหินเหลว ลาวาที่แข็งตัว congealed (adj.) ที่แข็งตัว, ผนึกตัว, เกาะตัว เลือกใช้ได้ทุกคำ magma คือ หินเหลวแมกมา หรือลาวา จะใช้คำใดก็ได้ แต่เพื่อความชัดเจน ขอใช้เป็นคำประสม หินเหลวลาวา 5 likely (adj.) แปลคล้าย probable คือ อาจเป็นไปได้ เป็นไปได้ คำนี้ต้องแปลนะคะ เป็นคำ สำคัญเพราะเป็นการคาดการณ์ของนักวิทยาศาสตร์ ซึ่งยังไม่รู้เส้นทางที่แน่นอน ย่อหน้าที่ 6 ย่อหน้าที่ 6 อธิบายองค์ประกอบของคณะวิจัย และเล่าความเป็นมาของการทดลองอย่างสังเขป 5 have been conducting คือ ดำเนินการทดลอง 5 tests (n.) การทดลอง, การทดสอบ, การตรวจสอบ, การสอบ คำนี้มีความหมายเยอะแยะมาก ไม่ใช่ แค่การสอบ เช่นที่เราเคยเห็นกันเสมอ แล้วพบกันใหม่ สวัสดีค่ะ      จินตนา ใบกาซูยี   This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Acharn Chintana Bhaigasuyee, MA is Reading and Language Arts from Florida State University, Tallahassee, Florida, USA. Acharn Chintana had been the Director of Book Translation Institute, Department of Curriculum and Instruction Development, Ministry of Education for many years. Back to our home page Read our other translate it columns here. | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2004 Last modified: September 6, 2004 |