| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, April 26, 2005 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ ช่วงนี้ยังอยู่ในระยะอากาศร้อนจัด ขอให้ระวังสุขภาพกันบ้างนะคะ อย่าตากแดดนาน ไข้แดดจะมาเยี่ยม เยียนได้ง่าย สัปดาห์นี้ตัวอย่างงานแปลเป็นเรื่องวิทยาศาสตร์ ที่มีเนื้อหาน่าสนใจ เป็นงานวิจัยที่แก้ไข ความเข้าใจผิดของมนุษย์ ที่มีต่อสัตว์ทะเลชนิดหนึ่งที่เชื่อกันว่าเป็นอสูรร้ายใต้สมุทรในเทพนิยายนานา ชื่อเรื่อง ส่วนเทคนิคการแปลสารคดีวิทยาศาสตร์ด้านชีววิทยานี้ มักใช้สำนวนโวหาร และการปรับแต่ง ประโยคเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจความได้อย่างราบรื่น ตลอดจนการใช้คำศัพท์วิชาการที่เป็นภาษาละติน น่าสนใจไหม ขอเชิญติดตามได้เลย Part 1 Giant mystery probed Separating truth from myth about monster squid HENRY FOUNTAIN With a length up to 23 metres, the giant squid, Architeuthis, is the largest invertebrate on earth. But it is also the most elusive. It has never been seen alive in its natural habitat. As such, Architeuthis (pronounced ark-uh-TOOTH-us) has something of a mythical reputation. There has been speculation that the creatures live for decades, even a century, at depths of hundreds of metres. “No one really knows,” said Dr Neil Landman of the American Museum of Natural History. “In the ocean there are still mysteries, and this is one of them.” But research by Landman and colleagues from the State University of New York at Stony Brook and other institutions may help dispel some of the myths. Architeuthis, they say, may not be so long in the tooth, and reports of its depth may be greatly exaggerated. The researchers studied one of the squid’s smallest features, a bonelike partical called a statolith that is not much larger than a grain of sand. Statoliths, which are found in the squid’s head and help it maintain equilibrium, grow through the build-up of calcium carbonate in discrete rings. ตอน ๑ ตามรอย สัตว์ยักษ์ลึกลับ เรื่องจริงของปลาหมึกยักษ์ สัตว์ประหลาดจากเทพนิยายปรัมปรา เฮนรี เฟาน์เทน ด้วยความยาวถึง 23 เมตร ปลาหมึก กล้วยหรือปลาหมึกยักษ์อาร์คิทูตัส คือ สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่ใหญ่ ที่สุดบนโลกใบนี้ แล้วยังเป็นสัตว์ที่ เข้าใจได้ยากที่สุดอีกด้วย เพราะไม่ เคยพบเห็นปลาหมึกยักษ์ที่มีชีวิต อาศัยอยู่ในถิ่นที่อยู่ตามธรรมชาติ ของมันเลย ด้วยคุณสมบัติเช่นนี้ ปลาหมึกยักษ์ อาร์คิทูตัส จึงมีชื่อเสียงขึ้นชื่ออยู่ ในเทพนิยายเรื่องปรัมปรา และยัง มีการคาดคะเนกันอีกว่า สัตว์โลก ชนิดนี้อาศัยอยู่ใต้ท้องทะเล ลึก เป็นหลาย ๆ ร้อยเมตรและดำรง ชีวิตอยู่ได้นานหลายๆ ทศวรรษ กระทั่งถึงศตวรรษหนึ่งเลยทีเดียว ดร.นีล แลนด์แมน จากพิพิธภัณฑ์ ธรรมชาติวิทยาแห่งอเมริกา (The American Museum of Natural History)ให้สัมภาษณ์ว่า “ไม่มีผู้ ใดรู้อย่างแท้จริง ในมหาสมุทรยัง คงมีเรื่องลี้ลับ อยู่อีกมาก และนี่ เป็นเรื่องลึกลับเรื่องหนึ่ง” แต่งานวิจัยของ ดร.แลนด์แมน และคณะ จากมหาวิทยาลัยรัฐ แห่งนิวยอร์ก ณ เมืองสโตนีบรูก ร่วมกับสถาบันอื่นๆ อาจช่วยขจัด เรื่องปรัมปราบางอย่างออกไปได้ นักวิจัยกลุ่มนี้กล่าวว่าปลาหมึก ยักษ์อาร์คิทูตัสอาจมีอายุไม่มาก นัก และคำเล่าลือในด้านความลึก ใต้ท้องทะเล ที่มันอาศัยอยู่ อาจ เกินความเป็นจริงไปมากโข นักวิจัยเหล่านี้ได้ศึกษาอนุภาคที่ เล็กที่สุด ที่ดูคล้ายกระดูก ซึ่งเป็น ลักษณะเด่นเป็นพิเศษของปลาหมึก กล้วยชนิดหนึ่ง อนุภาคนี้มีชื่อ เรียกว่า สแตโทลิท ( Statolith – เกล็ดแข็งคล้ายหินปูน หินอ่อน หรือกระดูกอยู่ในกระเปาะทีช่วย ในการทรงตัว ) ซึ่งมีขนาดไม่ใหญ่ ไปกว่าเม็ดทรายมากนัก หินปูน สแตโทลิทพบที่หัวปลาหมึก ซึ่งช่วย ให้มันทรงตัวได้สมดุลนี้ เจริญเติบ โตขึ้นมาจากแคลเซียมคาร์บอเนต ที่ค่อย ๆ สะสมเพิ่มขึ้นในลักษณะ วงแหวนที่แยกกระจายไม่ติดต่อกัน หัวข่าวใหญ่ ดิฉันต้องใช้เวลานานพอใช้ กว่าจะคิดหาข้อความที่ถูกใจได้ u probed (v.) สำรวจอย่างละเอียด, สืบค้น, ตรวจ, ค้นหา ไม่ถูกใจทั้งสิ้น จึงต้องคิดหาคำใหม่ในที่สุดได้ ตามรอย หรือ ‘ไขปริศนา’ ดู คล้ายเป็นเรื่องนักสืบดีนิ u mystery (n.) เรื่องหรือเหตุการณ์หรือนวนิยายลึกลับ, ความลึกลับ รวม กับคำ giant (adj.) ยักษ์, ใหญ่โต, มหึมา น่าจะหมายถึง สัตว์ยักษ์ลึกลับ จึงขอใช้คำนี้ละเพื่อให้ เป็นหัวข่าวที่ดูน่าสนใจ หัวข่าวย่อย เช่นเดียวกับหัวข่าวใหญ่ ดิฉันได้แต่งข้อความขึ้นใหม่ โดยคงความหมายเดิมเอาไว้ อีกทั้งคำดังเช่น separating (v.ger) ยังละเว้นไว้ เพราะข้อความที่แต่งขึ้นครอบคลุมบริบทอยู่แล้ว u myth (n.) เรื่องปรัมปรา (ตาม พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรม ของราชบัณฑิตยสถาน) แต่ดิฉันคิดว่า ผู้อ่านคงไม่ คุ้นชินกับคำนี้มากนัก จึงได้เพิ่มคำ เทพนิยาย เข้าไปด้วย ให้เป็นที่เข้าใจมากขึ้น u monster squid (attr.n.) คือ ปลาหมึกยักษ์สัตว์ประหลาด u monster (n.) อสูรร้าย, สัตว์ประหลาด, ปีศาจ, ยักษ์ u squid (n.) ปลาหมึกกล้วย, ปลาหมึกยักษ์ ย่อหน้าที่ 1 -2 บอกเล่าถึงเหตุแห่งความลึกลับของปลาหมึกยักษ์ ที่ไม่มีใครรู้เรื่องราว จนมีชื่อเสียงล่ำลือเชื่อกันว่า เป็นอสูรร้ายในเทพนิยายปรัมปรา u the most elusive (attr.adj.) เข้าใจได้ยาก, จับจุดไม่อยู่, อธิบายได้ยาก คำแรกและคำที่สามใช้ได้ทั้งคู่ u its natural habitat (attr.n.) ถิ่นที่อยู่ตามธรรมชาติ, habitat (n.) ถิ่นที่อยู่, แหล่งที่อยู่ u ในย่อหน้าแรก ดิฉันได้เติมคำสันธานเชื่อมความ (เพราะ) เข้าไปเพื่อให้เป็นเหตุผลกัน อีกทั้งยังเลือกใช้คำแปลของ ‘but’ (ที่เป็นสันธานเชื่อมความขัดแย้ง) ให้แตกต่างไป เพราะต้องการให้เนื้อหาไหลรื่นเป็นเหตุผลกัน u as such (pro.) เช่นนี้, ดังนี้, ที่ได้กล่าวมานี้ ดิฉันขอเพิ่ม ด้วยคุณสมบัติ เข้าไปด้วยเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจได้ชัดเจนขึ้น (ตามกฎการแปลข้อ 2) u mythical reputation (attr.n.) หมายถึง ชื่อเสียงขึ้นชื่ออยู่ในเทพนิยายเรื่องปรัมปรา, mythical (adj.) ของ myth u speculation (n.) การคาดการณ์, การคาดคะเน, การครุ่นคิดไตร่ตรอง ขอเลือกใช้คำแรก เพราะตรงกับบริบทที่สุด * decades (n.) หลายทศวรรษ, หลายๆ สิบปี เลือกใช้ได้ทั้งสองคำค่ะ u a century (n.) ศตวรรษหนึ่ง, หนึ่งร้อยปี, เลือกใช้ได้ทั้งคู่ แต่ควรเลือกใช้ให้เข้าคู่กัน ย่อหน้าที่ 3-4 5เริ่มกล่าวถึงงานวิจัยของผู้ให้ข่าวนี้ ที่ทำงานวิจัยเรื่องราวของปลาหมึกยักษ์พันธุ์นี้ u American Museum of Natural History ข้อความนี้เป็นชื่อเฉพาะของพิพิธภัณฑ์ อันมีชื่อเสียงของ สหรัฐอเมริกา ตามปกติไม่ควรแปล ควรเขียนทับศัพท์ โดยมีคำขยายบอกให้รู้ว่าเป็นสิ่งใด พร้อมกับ มีวงเล็บเป็นภาษาเดิมไว้ด้วย แต่บังเอิญเป็นชื่อที่ทุกคนรู้จักกันดี และแปลได้ตรงความหมาย ถึง เลือกใช้วิธีแปลให้ผู้อ่านเข้าใจได้ดีขึ้น u Natural History คือ ประวัติศาสตร์ธรรมชาติ, ธรรม ชาติวิทยา, เลือกใช้ได้ทั้ง 2 คำ u colleagues (n.) เพื่อนร่วมงาน คณะ, u dispel (v.) ขจัด, กำจัด, ทำให้หมดไป ขอเลือกใช้คำแรกค่ะ u so long in the tooth เป็นสำนวน หมายถึง อายุมาก u reports (n.) ในบริบทนี้คือ คำเล่าลือ, คำกล่าวอ้าง, ข่าวเล่าลือ เลือกใช้ได้ทุกคำ u be exaggerated (v.) ผิดสภาพปรกติ, เกินความ เป็นจริง, เลยเถิดเกินจริง ขอเลือกคำที่ สองดูเหมาะสมที่สุดค่ะ 2 ย่อหน้านี้มีการเปลี่ยนตำแหน่งข้อความบ้าง เพื่อให้เนื้อหาไหลลื่นเข้าใจ ได้ดียิ่งขึ้น ย่อหน้าที่ 5 กล่าวถึงรายละเอียดงานวิจัย ที่วิเคราะห์อนุสารของปลาหมึกกล้วย u features (n.) ลักษณะเด่น พิเศษ u a bonelike particle (attr.n.) คือ อนุภาคที่คล้ายกระดูก, particle (n.) อนุภาค u statolith (n.) คำนี้เป็นศัพท์วิชาการ (technical term) ไม่มีคำแปลโดยตรง จึงควรเขียน ทับศัพท์และวงเล็บเดิมเอาไว้ โดยมีคำขยายให้รู้ว่า ‘เป็นหินปูน’ เพื่อให้ผู้อ่านได้เข้าใจดีขึ้น อีกทั้ง ผู้แปลควรหาคำอธิบายเพิ่มเติมอยู่ในวงเล็บให้ผู้อ่านเข้าใจด้วย จะทำให้งานแปลมีคุณภาพดีขึ้น u equilibrium (n.) สมดุล, u discrete rings (attr.n.) คือวงแหวนที่แยกกระจายไม่ติด ต่อกัน แล้วพบในตอนสองสัปดาห์หน้าค่ะ      จินตนา ใบกาซูยี   This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Acharn Chintana Bhaigasuyee, MA is Reading and Language Arts from Florida State University, Tallahassee, Florida, USA. Acharn Chintana had been the Director of Book Translation Institute, Department of Curriculum and Instruction Development, Ministry of Education for many years. Back to our home page Read our other translate it columns here. | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2005 Last modified:April 26, 2005 |