| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, February 22, 2005 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีแฟนผู้อ่าน ฉบับนี้ ตัวอย่างงานแปลต่อจากฉบับที่แล้ว ข่าวสัมภาษณ์ทันตแพทย์อาสาสมัคร ที่ใช้วิชาชีพ ทันตกรรมมาไขปริศนาผู้ประสบภัยนิรนามจำนวนมากมาย ที่รอคอยการพิสูจน์เอกลักษณ์ ก่อน ส่งกลับบ้านไปหาครอบครัวของตน หวังว่าผู้อ่านที่รักของดิฉัน คงได้สารัตถะกับความรู้บ้าง นอก เหนือจากแง่คิดด้านการแปล ในฉบับนี้ ผู้อ่านจะได้พบทรรศนะที่น่าสรรเสริญยิ่งของเหล่าอาสา สมัครนี้ ที่ต้องเผชิญปัญหาร้อยแปดพันประการของขณะทำงานนี้ แต่ด้วย อุดมคติ อาสาสมัคร พวกนี้กลับฝ่าฟันอุปสรรคไปได้ น่าตบมือเป็นเกียรติในน้ำใจของท่านเหล่านี้เสียจริง ในการทำงานแปลชิ้นนี้ ดิฉันใช้พจนานุกรมของราชบัณฑิตยสถานหลายเล่ม ได้แก่ 1. ศัพท์ ทันตแพทย์ศาสตร์: ทันตกรรมประดิษฐ์ ทันตกายวิภาคศาสตร์ ปริทันตวิทยา 2. ศัพท์วิทยาศาสตร์ อังกฤษ-ไทย ไทย-อังกฤษ 3. ศัพท์แพทย์ศาสตร์ อังกฤษ-ไทย ไทย-อังกฤษ 4. ศัพท์นิติศาสตร์ อังกฤษ-ไทย พจนานุกรมเหล่านี้นับว่าเป็นเครื่องมือช่วยนักแปลให้เข้าสู่การเป็น "มืออาชีพ" อย่าง มากทีเดียว แม้ว่าบางครั้งอาจต้องดัดแปลงใช้บ้าง เพื่อให้ดูเหมาะสมจึงขอนำมาบอกแฟนๆไว้ให้ หามาใช้ เรามาเริ่มแปลด้วยกันนะคะ Part II Dental examinations help ID tsunami victims Volunteer dentists are helping to identify the many corpses left in the wake of the tsunami What if relatives do not have dental records of their loved-ones? Vichet says even a picture of a missing.person's smile showing their front teeth may help identify a corpse through dental image comparison or digital image superimposition. A large number of the corpses at the temple remain unidentified. It is believed that many of them are migrant workers from Burma. While it is nearly impossible to tell if unidentified Asian bodies are Thai or Burmese, Vichet said he had noticed that many corpses have teeth stained by chewing betel nuts - a habit prevalent among the Burmese - which can be useful for identification later. "My heart bleeds for them," he said. "Their country does not want them and neither does this country. It's very sad because we let national borders, which are just imaginary lines, divide us." The forensic dental work at the Yanyao temple is nearly complete and the dentists and volunteers from the Dental Council are ready to move on to continue their work at the Bang Muang Temple, another morgue nearby. Vichet says there are more than 1,000 corpses there waiting to be examined. Since there is a lot work ahead, a co-ordination centre for volunteer dentists has been set up at the Faculty of Dentistry, Chulalongkorn University. A fund has also been set up to facilitate the forensic dental work as well as to provide treatment for the villagers with dental and maxillo-facial injuries. (Call 02-2188856-60 for more information) It has been a tough job dealing with the massive number of decomposing corpses, the chaos and the pressures from different parties, but - like most other volunteers - Vichet said he returned home more aware of the transience of life. The corpses also filled him with deep sympathy and the desire to help them return to their families. "That is all we want," he says, echoing the altruism of all tsunami volunteers. ตอน ๒ การตรวจสอบฟันช่วย พิสูจน์เอกลักษณ์เหยื่อ สึนามิ ทันตแพทย์อาสาสมัครช่วยพิสูจน์ เอกลักษณ์ศพมากมายที่เกิดจาก คลื่นยักษ์ แล้วถ้าญาติพี่น้องไม่มีบันทึก ประวัติฟันของผู้เป็นที่รักของ ตนเลยล่ะ จะทำอย่างไร คุณหมอ วิเชษฐ์ชี้แจงว่า แม้แต่ภาพที่มี รอยยิ้มเห็นฟันหน้าของบุคคล ผู้สูญหายซักภาพหนึ่ง ก็อาจช่วย พิสูจน์เอกลักษณ์ศพได้ โดยใช้ การเปรียบเทียบฟันหรือใช้การ ซ้อนทับภาพดิจิทัล ศพจำนวนมากที่เก็บอยู่ที่วัด ย่านยาวนี้ ยังคงไม่ได้พิสูจน์ ศพ ส่วนใหญ่เชื่อกันว่า เป็นแรงงาน อพยพจากพม่า คุณหมอวิเชษฐ์อธิบายเพิ่มว่า ในช่วงที่เกือบไม่มีทางบอกได้ เลยว่า ร่างคนตายชาวเอเชียที่ ยังพิสูจน์เอกลักษณ์ไม่ได้ว่า เป็น คนไทยหรือคนพม่านั้น คุณหมอ ได้สังเกตเห็นว่า ศพหลายศพมี ฟันที่เป็นคราบดำจากการเคี้ยว หมาก ซึ่งเป็นนิสัยในหมู่คนพม่า ที่นิยมกันมาก ข้อสังเกตนี้ใช้ ประโยชน์ได้มากในการพิสูจน์ เอกลักษณ์ศพในเวลาต่อมา คุณหมอยังเล่าความรู้สึกอีกว่า "หัวใจผมรู้สึกโทมนัสเห็นอก เห็นใจบุคคลเหล่านี้มากเหลือ เกิน ประเทศชาติของคนพวกนี้ รวมทั้งประเทศนี้ด้วย ล้วนแล้ว แต่ไม่ต้องการพวกเขากันทั้งนั้น เป็นเรื่องที่น่าเศร้าใจแท้จริง เพียงเพราะเราปล่อยให้พรมแดน ประเทศ ซึ่งเป็นเพียงแค่เส้นกั้น ในจินตนาการ มาแบ่งแยกเรา ออกจากกัน" การปฎิบัติงานด้านนิติทันตกรรม ที่วัดย่านยาวใกล้เสร็จสิ้นเรียบร้อย แล้ว กลุ่มทันตแพทย์และอาสาสมัคร จากทันตแพทย์สภา เตรียมเคลื่อนที่ ไปเริ่มปฎิบัติงานของตนใหม่ที่วัด บางม่วง ซึ่งเป็นสถานที่เก็บศพอีก แห่งหนึ่ง อยู่ในบริเวณใกล้เคียงกัน คุณหมอวิเชษฐ์เล่าต่อว่า ที่นั่นมีศพ มากกว่า 1000 ศพ ที่รอคอยให้มี การตรวจสอบพิสูจน์เอกลักษณ์อยู่ ด้วยเหตุที่มีงานอีกมากมายอยู่ข้าง หน้า จึงมีการจัดตั้งศูนย์ประสานงาน สำหรับทันตแพทย์อาสาสมัครขึ้นที่ คณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย มีการจัดตั้งกองทุนเพื่ออำนวยความ สะดวกในการปฎิบัติงานด้านนิติทันต กรรม และด้านให้การรักษาแก่ชาว บ้าน ที่ได้รับบาดเจ็บที่ฟันและใบหน้า ขากรรไกร (ขอรายละเอียดเพิ่มเติม ได้ที่โทรศัพท์ 02-2188856-60) การปฎิบัติงานกับศพที่เน่าเฟะเป็น จำนวนมากๆ ท่ามกลางความวุ่นวาย โกลาหลไม่สะดวกทั้งปวง และงาน ที่เร่งรัดเร่งรีบจากฝ่ายต่างๆ เป็น งานที่หนักหนาสาหัสสากรรจ์แท้จริง แต่คุณหมอก็เหมือนกับทันตแพทย์ อาสาสมัครรายอื่นๆ คุณหมอเล่าว่า ตัวเองกลับบ้านด้วยความรู้สึกตระหนัก ที่เพิ่มพูนมากขึ้นว่า ชีวิตนี้ไม่เที่ยงแท้ แน่นอน เมื่อได้เห็นศพผู้คนเหล่านั้น คุณหมอ วิเชษฐ์รู้สึกเต็มตื้นด้วยความเห็นอก เห็นใจอย่างลึกซึ้ง และมีความปรารถนา แรงกล้า อยากช่วยให้ร่างเหล่านี้กลับคืน สู่ครอบครัวของตน "นั่นคือทั้งหมด ที่เราต้องการ" คุณหมอย้ำ ซึ่งสะท้อนถึงทรรศนะที่เห็น แก่ประโยชน์ผู้อื่นก่อนเสมอ ของบรรดา อาสาสมัครบรรเทาภัยจากสึนามิทั้งหมด ย่อหน้าที่ 9 ย่อหน้านี้ กล่าวถึงกรณีที่ญาติผู้ตายไม่มีบันทึกประวัติฟันของผู้ตายไว้ ทันตแพทย์สามารถใช้ภาพ หรือเทคโนโลยีถ่ายภาพที่ทันสมัยมาเปรียบเทียบได้ u dental image comparison (attr.n.) การเปรียบเทียบภาพฟัน u digital image superimposition (attr.n.) ภาพดิจิทัลซ้อนทับ สนิท (ตามศัพท์แพทยศาสตร์) แต่เมื่อนำมาเข้าประโยคข้อความ กลับดูแปลกแปร่งไป ดิฉันจึงตัด "สนิท" ออกไป เหลือเป็น "ภาพดิจิทัลซ้อนทับ" แค่นี้ดูสบายตาราบรื่นใจมากโขทีเดียว ย่อหน้าที่ 10-11 สองย่อหน้านี้ ให้รายละเอียดข้อสังเกต ที่ผู้ให้ข่าวเห็นความแตกต่างของฟันระหว่างคนไทยและคน พม่า จากนิสัยชอบเคี้ยวหมากของชาวพม่า จึงใช้เป็นข้อมูลอย่างหนึ่งในการคัดแยกศพ u migrant workers (attr.n.) แรงงานอพยพ ในประโยคสุดท้ายของย่อหน้าที่ 10 ดิฉันใช้วิธี เลี่ยง ไม่ขึ้นประโยคด้วยการแปล It is believed เพราะภาษาไทยเราไม่นิยมใช้การขึ้นประโยค เช่นนี้ u have teeth stained คือ มีฟันที่เป็นคราบดำ u betel nuts หมาก ที่ใช้กินกับ ใบพลู u prevalent (adj.) ระบาด แพร่หลาย เป็นที่นิยมกันมาก ขอเลือกใช้คำหลัง แต่มีการ ปรับปรุงย้ายข้อความให้อ่านได้ชัดเจนขึ้น ย่อหน้าที่ 12 5 กล่าวถึงความรู้สึกของผู้ให้สัมภาษณ์ว่า รู้สึกสงสารผู้เสียชีวิตชาวพม่า ที่ไม่มีผู้ใดต้องการเลย เพียงเพราะเส้นกั้นพรมแดนที่ไม่มีตัวตน มาแบ่งแยกเชื้อชาติกัน u bleeds (v.) เลือดออก ซึม ออกมา โทมนัสใจ รู้สึกเศร้าเห็นอกเห็นใจ สองคำแรกไม่เกี่ยวข้องกับบริบทนี้ แต่สองคำหลังขอ เอามาผนวกรวมกันเป็น "รู้สึกโทมนัสเห็นอกเห็นใจ" อาจดูยาวไป แต่วลีหลังไปขยายความวลีหน้า ให้ความกระจ่างและเน้นความรู้สึกชัดขึ้นมา u national borders (attr.n.) พรมแดนประเทศ เส้นกั้นเขตแดน ชายแดนประเทศ ใช้ได้ทุกคำ บางคนอาจใช้ว่า "พรมแดนเชื้อชาติ" เพื่อให้ได้ อรรถรสทางวรรณศิลป์ ไม่ผิดกติกาการแปลข่าวสารคดี เพราะผู้ให้สัมภาษณ์แสดงความรู้สึกอารมณ์ ออกมา สามารถใช้คำเชิงวรรณศิลป์เช่นนี้ได้ u imaginary lines (attr.n.) เส้นกั้นในจินตนาการ เส้นที่นึกคิดขึ้น เส้นสมมุติ เลือกใช้ได้ทั้งสิ้น ย่อหน้าที่ 13-14 5สองย่อหน้านี้ กล่าวถึงรายละเอียดงานนิติทันตกรรม ที่ช่วยพิสูจน์เอกลักษณ์ศพจากภัยสึนามิ ซึ่ง ไม่ได้จบแค่การทำงานที่วัดย่านยาว แต่ต้องเตรียมไปปฎิบัติงานที่หน่วยเก็บศพอื่นอีก u morgue (n.) ห้องดับจิต สถานที่เก็บศพ ห้องเก็บข้อมูลจากการค้นคว้า (ของหนังสือพิมพ์) คงต้องใช้คำที่สอง แล้ว คำแรกและคำที่สามหมดสิทธิ์แน่ u to be examined ข้อความนี้ผู้แปลต้องหาทางหลีกเลี่ยง ไม่ใช้ข้อความกรรมวาจกที่มี "ถูก" โดยใช้เป็นรูปนามวลี "การตรวจสอบ" หรือ จะใช้กริยาวลีเป็น "ให้ตรวจ" ได้ ย่อหน้าที่ 15-16 5 ทั้งสองย่อหน้านี้ กล่าวถึง การตั้งหน่วยงานและกองทุนประสานงานนิติทันตกรรม ที่ช่วยเหลือ ผู้ประสบภัยจากคลื่นสึนามิของคณะทันตแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย , ย่อหน้าที่ 15 มี ประโยคเดียว แต่มีอนุประโยคซ้อนอยู่หลายประโยค จึงต้องจัดเรียงข้อความให้ดี และต้องปรับปรุง ข้อความด้วยเพื่อหลีกเลี่ยงประโยคกรรมวาจก โดยเติมคำเข้ามาบ้าง u facilitate (v.) อำนวย ความสะดวก ส่งเสริม สนับสนุนงาน เลือกใช้ได้หมดทั้ง 3 คำ u maxillo-facial injuries (attr. n.) บาดเจ็บที่ใบหน้าขากรรไกร ตาม ศัพท์ทันตแพทยศาสตร์ ย่อหน้าที่ 16 ต้องมีการปรับปรุง สลับ ข้อความ และเติมคำเข้ามาบ้างในอนุประโยคแรก ย่อหน้าที่ 17 5 ย่อหน้านี้กล่าวถึงความรู้สึก ที่ผู้ให้ข่าวได้รับจากงานลงพื้นที่อันยากลำบากนี้ ทำให้รู้สึกปลงกับ ชีวิตที่ไม่เที่ยงแท้ถาวรเลย u decomposing corpses (attr.n.) ศพเน่าเปื่อย เน่าเฟะ ผุพัง เสื่อมสลาย ขอเลือกคำที่สอง เพราะตรงกับสภาพจริงที่สุด u the chaos and the pressures นามวลีนี้ หมายถึง ความวุ่นวายโกลาหลไม่สะดวกทั้งปวง และงานที่เร่งรัดเร่งรีบ ผู้แปลควรนึกถึง สภาพจริง และเลือกคำที่ตรงและให้จินตภาพ ไม่ควรใช้คำแปลตรงตัว u transience of life นามวลีนี้หมายถึง ชีวิตไม่เที่ยงแท้แน่นอน หรือชีวิตนี้ไม่ยั่งยืน u transience (n.) ไม่ยั่งยืน ชั่วคราว ไม่ถาวร ไม่เที่ยงแท้แน่นอน ย่อหน้าที่ 18-19 5 กล่าวถึงความรู้สึกจิตใจที่มุ่งสาธารณประโยชน์ หรือ จิตสาธารณะของเหล่าอาสาสมัครทั้งหลาย ที่เข้าร่วมงานสาธารณภัยสึนามิครั้งนี้ ผู้ให้สัมภาษณ์ คือ ตัวแทนที่สมบูรณ์แบบ ที่ควรค่าแก่การ สรรเสริญยิ่ง u deep sympathy (attr.n.) ความเห็นอกเห็นใจ รู้สึกเสียใจ รู้สึกสะเทือนใจอย่าง ลึกซึ้ง u the desire (n.) ความปรารถนา ความตั้งใจ ปณิธาน ข้อความในย่อหน้าที่ 18 ต้อง ปรับปรุงโยกย้ายใหม่ ให้เกิดความชัดเจน และเป็นข้อความที่ดีในภาษาไทย u echoing (v.) สะท้อน สะท้อนกลับ ก้องร้อง สองคำแรกดูจะดีและตรงความกว่าคำที่สาม u altruism (n.) ปรัตถนิยม ทรรศนะที่เห็นแก่ประโยชน์ผู้อื่น ดิฉันขอเลือกใช้คำหลังเพราะกลัวว่าคำแรกต้องอธิบาย ซ้ำอีก พบกันคราวหน้าค่ะ จินตนา ใบกาซูยี      This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Acharn Chintana Bhaigasuyee, MA is Reading and Language Arts from Florida State University, Tallahassee, Florida, USA. Acharn Chintana had been the Director of Book Translation Institute, Department of Curriculum and Instruction Development, Ministry of Education for many years. Back to our home page Read our other translate it columns here. | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2005 Last modified:February 21, 2005 |