| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | student weekly | home

Tuesday, July 12, 2005 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ เชื่อว่าคนไทยคงเคยได้ยินชื่อพระเจ้าอโศกมหาราชซึ่งเป็นกษัตริย์ที่อุปถัมภ์และเผยแพร่พุทธศาสนา ที่ยิ่งใหญ่ พระองค์เป็นกษัตริย์ราชวงศ์โมริยะซึ่งสร้างความเจริญรุ่งเรืองสูงสุดให้แก่อารยธรรมคันธาระ แห่งปากีสถาน คุณเคยได้ยินชื่อพระเจ้ามิลินทร์แล้วใช่ไหม พระเจ้ามิลินทร์ผู้มีปัญหาต่างๆ และผู้ทำ ให้เรารู้จักนิทานเวตาลนั้นเป็นกษัตริย์เชื้อสายกรีกที่ปกครองแคว้นคันธาระได้นำอารยธรรมกรีกมา เผยแพร่ในภูมิภาคนี้ ถ้าคุณเห็นพระพุทธรูปทรงจีวรเป็นริ้วๆก็จะรู้ได้เลยว่าศิลปะการปั้นพระพุทธรูป เช่นนี้ได้รับอิทธิพลจากกรีก พระพุทธรูปที่ปั้นตามแบบคันธาระนอกจากจะมีจีวรเป็นริ้วแล้วยังมี พระพักตร์เป็นฝรั่งอีกด้วย ชาวพุทธที่ต้องการเดินทางไปสักการะปูชนียสถานก็น่าจะลองเดินทาง ไปยังนครตักศิลาซึ่งอยู่ใกล้กรุงอิสลามาบัดเมืองหลวงของปากีสถานและเดินทางต่อไปยังเมืองสวัต เพื่อนมัสการสถูปองค์ใหญ่ วัดวาอารามและพระพุทธรูปจำนวนมากซึ่งประดิษฐานอยู่ทั่วไป Part II Tourist attractions in Pakistan Gandhar Civilisation The Gandhara region, the hallowed home of Buddhism, was once the centre of the world-famous Gandhara civilisation with its art, knowledge and culture. The archaeological remains found in Taxila, Peshawar, Charsadda, Shahhbaz Garhi, Jamal Garhi, Takht Bahi and Swat, along with the rock carvings found along the ancient Silk Road, record the unique history of Gandhara. Lying in the Haro river valley near Islamabad, Taxila, the main centre of Gandhara is over 3,000 years old. Taxila attracted the attention of the great conqueror Alexander in 327 BC, when it was a province of the powerful Achaemenian Empire. It later came under the control of the Maurian dynasty and reached a remarkable level of development under the great Ashoka. Then appeared the Indo-Greek descendants of Alexander's warriors and finally came the most creative period of Gandhara, the Kushan dynasty which was established around 50 AD Over the next 200 years, Taxila, Peshawar and Swat became renowned centres of philosophy, art and trade. Pilgrims and travellers were attracted to Gandhara from as far a field as China and Greece. In the 5th century AD, the White Huns destroyed the last of the successive civilisations that held unbroken sway in this region for several centuries. ตอน ๒ เสน่ห์ปากีสถาน สำหรับนักท่องเที่ยว อารยธรรมคันธาระ ภูมิภาค คันธาระเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ทางพุทธศาสนา ครั้งหนึ่งเคย เป็นศูนย์กลางของอารยธรรม คันธาระที่มีชื่อเสียงของโลก ประกอบด้วยศิลปะ ความรู้ วิทยาการและวัฒนธรรม ซาก ปรักหักพังทางด้านโบราณคดี จำนวนมากพบในเมืองตักศิลา เปชวาร์ ชาร์สัตตา ชารห์บาซ การ์ฮี ชามาล การ์ฮี ตักต์ บาฮี และสวัต ทั้งยังพบหินสลักตาม เส้นทางสายไหมซึ่งบันทึกเรื่อง ราวพิเศษเฉพาะทางประวัติศาสตร์ ของคันธาระ เมืองตักศิลาตั้งอยู่ในลุ่มน้ำฮาโร ใกล้กับเมืองอิสลามาบัด เป็น ศูนย์กลางสำคัญของอารยธรรม คันธาระนานกว่า 3,000 ปี เมือง นี้เคยเป็นที่ดึงดูดความสนใจ ของนักรบผู้ยิ่งใหญ่ พระเจ้า อเล็กซานเดอร์เมื่อ 327 ปีก่อน คริสตกาล ในขณะนั้นเมือง ตักศิลาเป็นแคว้นหนึ่งใน จักรวรรดิ์อาเคเมเนียนซึ่งมี อำนาจ ต่อมาเมืองนี้ถูกพระเจ้า อโศกมหาราชแห่งราชวงศ์โมริยะ เข้ายึดครอง และพัฒนาจนเจริญ รุ่งเรืองมาก ต่อจากนั้นผู้สืบเชื้อ สายมาจากเหล่านักรบของ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ซึ่งเป็น เลือดผสมระหว่างอินเดียและ กรีกได้สร้างสรรค์ความรุ่งเรือง สูงสุดให้แก่อารยธรรมคันธาระ และตั้งราชวงศ์กุษาณะขึ้นเมื่อ ประมาณ ค.ศ.50 อีก 200 กว่า ปีต่อมา เมืองตักศิลา เปชวาร์ และสวัตได้กลายเป็นศูนย์กลาง ที่มีชื่อเสียงทางด้านปรัชญา ศิลปะและการค้าขาย ผู้แสวง บุญและนักเดินทางจากจีนและ กรีกแดนไกลพากันมุ่งมายัง คันธาระ ครั้นถึงคริสศตวรรษที่ พวกฮั่นขาวได้เข้าทำลายอารย- ธรรมที่รุ่งเรืองและต่อเนื่อง มั่น คงในภูมิภาคนี้มาเป็นเวลานาน หลายร้อยปี ย่อหน้าที่ 6 ใจความสำคัญของย่อหน้านี้กล่าวถึงภูมิภาคคันธาระที่เคยเป็นศูนย์กลางอารยธรรมด้านศิลปกรรม และ วัฒนธรรมต่างๆ โดยเฉพาะสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ทางพุทธศาสนา ¿ region n. ภูมิภาค ¿ hallowed adj.ซึ่งศักดิ์สิทธิ์ เป็นที่สักการบูชา ¿ archeological remains n. ซากปรักหักพังที่มีความสำคัญ ทางด้านโบราณคดี ปัญหาการแปลของย่อหน้านี้ยังคงเป็นชื่อเฉพาะได้แก่ ¿ Peshawar n. เปชวาร์ ¿ Charsadda n. ชาร์สัตตา ¿ Shahbaz Garhi n. ชาห์บาส การ์ฮี ¿ Jamal Garhi n. ชามาล การ์ฮี ¿ Takht Bahi n.ตัก บาฮี ¿ rock carvings n.หินสลัก ดิฉันไม่ใช้คำศิลาจารึก ในที่นี้เพราะคำศิลาจารึกมักใช้กับแท่งหินที่บันทึกเรื่องราวเป็นลายลักษณ์อักษร เช่น ศิลาจารึกพ่อขุน รามคำแหง ส่วน rock carvings ในที่นี้ แม้จะเป็นจารึกประวัติศาสตร์ก็จริง แต่มีการสลักรูปสัตว์ และภาพอื่นๆที่เล่าถึงเหตุการณ์และกิจกรรม ¿ Silk Road n.เส้นทางสายไหม เป็นเส้นทางการค้า สมัยโบราณหลายศตวรรษระหว่างเอเชียใต้และเอเชียกลาง เชื่อมต่อปากีสถานกับซินเจียงในภูมิภาคจีน ¿ record v.บันทึก n.สถิติ ¿ unique adj.พิเศษเฉพาะ ย่อหน้าที่ 7 ใจความสำคัญของย่อหน้านี้กล่าวถึงเมืองตักศิลา ซึ่งเป็นศูนย์กลางแห่งอารยธรรมคันธาระและ ประวัติศาสตร์ที่ยาวนาน พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชเคยยกทัพมาโจมตีเมืองนี้ ต่อมาพระเจ้า อโศกมหาราชได้ทรงพัฒนาตักศิลาจนรุ่งเรือง แล้วนักรบผู้สืบเชื้อสายพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ก็ได้ เผยแพร่อารยธรรมกรีกในเมืองนี้ ¿ lying n. มาจากคำกริยา lie ตามปกติหมายความว่า นอน เอน วาง พิง พักแรม ถ้าจะเติม ing ต้องเปลี่ยนรูปเป็น lying แปลว่าการนอน การตั้งอยู่ รูปคำนี้มีความ หมายว่า การพูดเท็จ การโกหก ซึ่งสะกด lie เช่นเดียวกัน ¿ Haro River n.แม่น้ำสายหนึ่งในหุบเขา ใกล้เมืองหลวงของปากีสถาน ¿ the great conqueror Alexander หมายถึงพระเจ้าอเล็ก- ซานเดอร์ที่ 3 กษัตริย์ผู้ครองนครรัฐแมซิโดเนียระหว่างปี 336-323 B.C เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า Alexander the Great พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชเป็นโอรสของพระเจ้าฟิลิปที่ 2 พระองค์ ขึ้นครองราชย์เมื่ออายุเพียง 20 พรรษา ทรงเป็นนักรบที่กล้าหาญเป็นผู้พิชิตเอเชียไมเนอร์ ซีเรีย อียิปต์ บาบิโลน และเปอร์เซีย ทรงสร้างเมือง Alexandria อเล็กซานเดรีย เมื่อปี 332 B.C เพื่อแสดงถึง เกียรติและอำนาจของพระองค์ เมืองอเล็กซานเดรียเป็นเมืองที่ร่ำรวยด้วยอารยธรรมหลากหลาย ต่อมาในปี 327 B.C พระเจ้า อเล็กซานเดอร์มหาราชยกทัพไปยังเทือกเขาฮินดู กูช เพื่อรุกเข้าสู่ลุ่มน้ำสินธุอันเป็นดินแดนของ ประเทศปากีสถานปัจจุบัน ทรงตั้งพระทัยจะเดินทัพไปให้ถึงประเทศอินเดีย แต่เหล่าทหารในกองทัพ เหน็ดเหนื่อยอิดโรยจนเดินทางต่อไปไม่ไหว พระองค์จึงจำเป็นต้องยกทัพกลับมายังกรุง บาบิโลนซึ่ง ทรงตั้งให้เป็นเมืองหลวง พอถึงปี 323 B.C ได้สิ้นพระชนม์ด้วยโรคมาเลเรีย รวมพระชนม์มายุได้ 33 พรรษา พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราชได้นำอารยธรรมกรีกแห่งนครรัฐแมซิโดเนียมาเผยแพร่ ที่ภูมิภาคลุ่มน้ำสินธุ เช่น จิตรกรรม ปฏิมากรรม และสถาปัตยกรรม ทางด้านพุทธศาสนาแต่เดิม ไม่นิยมปั้นพระพุทธรูป ครั้นได้รับอิทธิพลกรีกการปั้นพระพุทธรูปจึงเกิดขึ้นอย่างแพร่หลายโดยมีลีลา การสร้างแบบกรีก เช่น ท่ายืน การครองจีวร และพระพักตร์พระพุทธรูปคนไทยปัจจุบันคุ้นเคยกับ พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ มหาราชพระองค์นี้ด้วยการชมภาพยนตร์เรื่องพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช เมื่อเร็วๆ นี้ ¿ Achamenian Empire n. จักรวรรดิ์อาเคเมเนียน เป็นจักรวรรดิ์ที่ประกอบด้วย นครรัฐต่างๆ ที่มีความเจริญรุ่งเรืองและมั่งคั่งตั้งอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำสินธุ ¿ Maurian dynasty n. ราชวงศ์โมริยะ เป็นราชวงศ์เก่าแก่ของอินเดีย ¿ the great Ashoka n.พระเจ้าอโศกมหาราชแห่ง ราชวงศ์โมริยะ ทรงเป็นกษัตริย์ที่อุปถัมภ์พุทธศาสนา และทรงเผยแพร่พระพุทธศาสนามายังประเทศ ต่างๆในเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้ ทรงส่งพระโสณะและพระอุตตระเถระมาเผยแพร่พระพุทธศาสนา ในประเทศไทย ¿ the Indo-Greek descendants of Alexander's warriors n. ผู้สืบ เชื้อสายจากเหล่านักรบของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์มหาราช ซึ่งมีเชื้อสายกรีกผสมอินเดีย ¿ creative period n. ยุคแห่งการสร้างสรรค์ ซึ่งหมายถึงยุคที่อารยธรรมเจริญสูงสุด ¿ Kushan dynasty n.ราชวงศ์กุษาณะแห่งอินเดียซึ่งสถาปนาขึ้นราว ค.ศ.50 ¿ renowned adj.มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักดี ¿ pilgrims n. นักเดินทางเพื่อสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ผู้จาริกแสวงบุญ ¿ afield adv., adj. ในทุ่ง สถานที่ห่างไกล ¿as...as adv.ดังเช่น เช่นเดียวกับ ¿ Greece n. ประเทศกรีก ชื่อตามทางการ คือ Hellenic Republic สาธารณรัฐเฮลเลนิก หรือกรีซ แต่คนไทยนิยมเรียกว่าประเทศกรีกมาแต่ โบราณ ดังนั้นในที่นี้ดิฉันจึงเขียนตามความนิยม ¿ White Huns n. ฮั่นเป็นอนารยชนเผ่าหนึ่งใน เอเชียโบราณเก่งทางด้านการรบ ได้เคยรบชนะหลายประเทศในยุโรป ¿successive adj. อย่างต่อ เนื่อง ¿ sway n.การปกครอง การครอบงำ อำนาจ อิทธิพล v.แกว่งไกว โยก ใช้อำนาจ ปกครอง ครอบงำ ทำให้เปลี่ยนแปลง เมื่อผู้แปลเห็นความหมายมากมายของคำ จะทำให้ผู้แปลหยุดคิดพิจารณา ว่าความหมายใดสอดคล้องกับบริบทที่กำลังแปลมากที่สุด เท่ากับเป็นการพัฒนาสติปัญญาและความรู้ไป พร้อมกัน บทเรียนแปลวันนี้พาท่านย้อนอดีตไปถึงสองสามพันปีก่อนคริสตกาลแล้วกลับมาสู่ปัจจุบันด้วยการ เชื้อเชิญท่านไปเที่ยวชมโบราณสถานหรือไปผจญภัยที่ท้าทายความกล้ายังดินแดนประเทศ ปากีสถานปัจจุบัน สวัสดีค่ะ      สิทธา พินิจภูวดล This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Professor Dr Sidtha Pinitpouvadol, Doctorat (Lettres) d'Universit? de Paris (Sorbonne) in Comparative Literature, Cert. in Translation and Teaching of Translation, AUPELF. Dr Sidtha has taught translation for many years at Ramkhamhaeng University, and University of Kasetsart. Back to our home page Read our other translate it columns here. | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2005 Last modified:July 11, 2005 |