| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, June 21, 2005 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะแฟนผู้อ่าน สัปดาห์นี้ ตัวอย่างงานฝึกแปลที่เราจะแปลด้วยกัน เป็นเรื่องผลกระทบของภูมิอากาศโลกที่ร้อนขึ้น สะท้อนผลมายังชีวิตมนุษย์อีกแล้ว แฟนผู้อ่านรู้สึกไหมคะว่า หน้าร้อนปีนี้ บ้านเมืองเราโดยเฉพาะใน กรุงเทพ อากาศร้อนจัดเหลือเกิน ร้อนจนแทบไม่อยากออกมานอกบ้าน นอกตึกอาคารที่ทำงานเลย โดยเฉพาะในตอนเที่ยง หรือบ่ายคล้อยล่วงไปแล้ว ร้อนจนร่างกาย (ไม่รวมหัวใจด้วยนะคะ) แทบสุก เอาเลยบางวันถึงเจ็บไข้ได้ป่วย เจ็บคอเอาจริงๆ ไม่ใช่ดิฉันรู้สึกคนเดียวนะคะ แต่บัดนี้มีหลักฐานแล้ว จากรายงานขององค์กรระดับโลก ออกมาเปิดเผยรายงานอุณหภูมิโลกที่ร้อนขึ้น ส่งผลให้เกิดวิกฤต ขาดแคลนน้ำ ในบางเขตบางภูมิภาคของโลก สำหรับวิธีแปลบทความด้านสิ่งแวดล้อมโลก ต้องใช้วิธีแปลที่ถูกต้อง ครบถ้วน ชัดเจน อ่านเข้าใจ ตรงเป้า กะทัดรัดไม่เยิ่นเย้อ ควรใช้คำศัพท์วิชาการที่บัญญัติไว้แล้ว และอย่าลืมอ่านต้นฉบับจนจบ ก่อนลงมือแปลนะคะ เอาละ เรามาแปลพร้อมกัน Part I WWF warns of water crisis Glacier rivers at risk from global warming Geneva — Global warming is causing Himalayan glaciers to rapidly retreat, threatening to cause water shortages for hundreds of millions of people who rely on glacier-dependent rivers in China, India and Nepal, the World Wide Fund for Nature's Global Climate Change Programme (WWF) warned yesterday. The warning by the global conservation group comes as WWF released a new report that it said exposes the rate of retreat of Himalayan glaciers accelerating as global warming increases. The report indicates glaciers in the region - which represent the greatest concentration of ice on the planet after the Arctic poles — are now receding at an average rate of 10 to 15 metres per year. "The rapid melting of Himalayan glaciers will first increase the volume of water in rivers, causing widespread flooding," said Jennifer Morgan, a WWF director, in a statement. "But in a few decades this situation will change and the water level in rivers will decline, meaning massive economic and environmental problems for people in western China, Nepal and northern India " Himalayan glaciers feed into seven of Asia's greatest rivers - the Ganges, Indus, Brahmaputra, Salween, Mekong, Yangtze and Yellow rivers - ensuring a year-round water supply to hundreds of millions of people in the Indian subcontinent and China. ตอน ๑ องค์กรกองทุนโลกสากล (ดับเบิลยูดับเบิลยูเอฟ) เตือนภัยเกิดวิกฤตน้ำแน่ โลกที่ร้อนขึ้นก่อวิกฤตให้ แม่น้ำธารน้ำแข็งละลาย กรุงเจนีวา — เมื่อวานนี้โครงการ การณรงค์เรื่องโลกร้อน ขององค์กร กองทุนโลกสากล(WWF) ได้ออก มาเตือนภัยว่า โลกที่ร้อนขึ้นเป็น เหตุให้ธารน้ำแข็งบริเวณเทือกเขา หิมาลัย หดตัวลงอย่างรวดเร็ว ส่อ สัญญานร้ายบอกว่าภาวะการขาด แคลนน้ำจะเกิดขึ้นแก่ประชาชน จำนวนหลายร้อยล้านคนที่พึ่งพา แม่น้ำหลายสายที่เกิดจากธาร น้ำแข็งละลายในแถบประเทศจีน อินเดีย และเนปาล คำเตือนจากกลุ่มอนุรักษ์โลก ครั้งนี้ มาจากการที่งองค์กร กองทุนโลกสากล(WWF) ได้ เปิดเผยข่าวรายงานชิ้นใหม่ที่ตี แผ่ว่า อัตราถอยร่นของธาร น้ำแข็งหิมาลัยเร่งเพิ่มขึ้น ใน ขณะที่โลกร้อนขึ้น รายงานชิ้นนี้บ่งชี้ว่า ธารน้ำแข็ง บริเวณภูมิภาคนี้ ซึ่งเป็นบริเวณ ที่มีน้ำแข็งรวมกันใหญ่มหึมา ที่สุดบนดาวเคราะห์ดวงนี้ รอง ลงมาจากบริเวณขั้วโลกเหนือ แถบมหาสมุทรอาร์กติก ขณะนี้ ถอยร่นลงไปที่อัตราเฉลี่ย 10-15 เมตรต่อปี เจนนิเฟอร์ มอร์แกน ผู้อำนวยการ องค์กรกองทุนโลกสากล(WWF) กล่าวในรายงานฉบับหนึ่งว่า "ธาร น้ำแข็งหิมาลัยที่ละลายอย่างรวด เร็วนี้ ในระยะแรกจะเพิ่มปริมาณ น้ำในแม่น้ำให้สูงขึ้น ก่อให้เกิด น้ำท่วมเป็นบริเวณพื้นที่กว้างขวาง แต่ในอีกสองสามทศวรรษ สถาน- การณ์นี้จะเปลี่ยนแปลงไป ระดับ น้ำในแม่น้ำจะลดน้อยลง ซึ่งหมาย ความว่าจะเกิดปัญหาใหญ่หลวง ด้านเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมแก่ ประชาชทางแถบตะวันตกของ ประเทศจีน ชาวเนปาล และชาว อินเดียในแถบภาคเหนือ " ธารน้ำแข็งหิมาลัยไหลหล่อเลี้ยง แม่น้ำสายใหญ่ที่สุดในทวีปเอเซีย ถึง 7 สายด้วยกัน คือ แม่น้ำคงคา แม่น้ำสินธุ แม่น้ำพรหมบุตร แม่น้ำ สาละวิน แม่น้ำโขง แม่น้ำแยงซีเกียง และแม่น้ำเหลือง ทำให้ประชาชน หลายร้อยล้านคนในชมพูทวีปและ ประเทศจีน มีแหล่งน้ำบริโภคและ ใช้สอยตลอดทั้งปี หัวข่าว ใหญ่ หัวข่าวนี้ใช้คำแปลตรงตัว แต่มีข้อสังเกตอย่างหนึ่ง คำย่อ WWF นั้นเราต้องเขียนทับศัพท์ให้เป็น ภาษาไทยในวงเล็บว่า (ดับเบิลยูดับเบิลยูเอฟ) โดยมีชื่อเต็มนำมาก่อน เพื่อให้ผู้อ่านรู้ชื่อองค์กร จากนั้นจึงใช้ตัวย่อภายหลัง เพื่อการประหยัดเวลาและเนื้อที่กระดาษ ¿ warns (v.) เตือนภัย, แจ้งล่วงหน้า, ตักเตือน คำแรกดูเหมาะสมที่สุด ¿ water crisis นามวลีนี้นิยมใช้ว่า 'วิกฤตน้ำ' ดังนั้นจึงต้องหาคำกริยามาเติมให้ครบข้อความ รวมทั้งใส่ "แน่" เพื่อย้ำให้เกิดความรู้สึก หัวข้อข่าวย่อย 5 หัวข่าวต้นฉบับเป็นวลีไม่มีกริยา แต่เมื่อแปลเป็นภาษาไทย ต้องใช้ข้อความครบเป็นประโยค เพื่อให้เกิดความเข้าใจ ประธานของข้อความคือ Glacier rivers ซึ่งหมายถึง แม่น้ำธารน้ำแข็ง คือ แม่น้ำที่เกิดจากธารน้ำแข็งละลายลงมาในแถบเทือกเขาหิมาลัย at risk นามวลีนี้หมายถึง ก่อวิกฤตใกล้อันตราย เสี่ยงภัย ¿ global warming วลีนี้ คือ ความร้อนของโลก คำหากกลับ ข้อความให้กะทัดรัดเป็น 'โลกร้อน' จะดูสละสลวยกว่า จากนั้นดิฉันได้กลับข้อความทั้งประโยคให้ เป็นประโยคภาษาไทยที่นิยมกัน ดังที่ปรากฏอยู่ ย่อหน้าที่ 1 5ข้อความสรุปข่าวทั้งคอลัมน์นี้ เตือนให้รู้ว่าธารน้ำแข็งบริเวณภูเขาหิมาลัย ลดน้อยถอยลงไป เพราะละลายกลายเป็นน้ำมากขึ้นเนื่องจากโลกร้อนขึ้น ซึ่งจะเป็นต้นเหตุให้เกิดน้ำขาดแคลน ต่อไปในอนาคต ในบริเวณที่ประชาชนนับล้านๆ คน อาศัยอยู่ในแถบประเทศจีน อินเดีย และ เนปาล ¿ Himalayan glaciers นามวลีนี้คือ ธารน้ำแข็งบริเวณภูเขาหิมาลัย (ขออย่าได้ แปลว่า 'ธารน้ำแข็งหิมาลายัน' เลยนะคะ โกรธกันตายเลย) ¿ retreat (v.) ลดน้อย ถอยไป หดหายไป คำนี้หากใช้คำศัพท์ทางภูมิศาสตร์ คือ deglacierization จะมีคำแปลว่า "การถอย ร่นของธารน้ำแข็ง" ¿ threatening (ger.) คุกคาม แสดงลางร้าย ส่อสัญญาณร้าย ¿ water- shortages นามวลีนี้ คือ การขาดแคลนน้ำ น้ำขาดแคลน คำหลังเข้าใจได้ง่าย สั้นกระทัดรัด และชัดเจนกว่าคำแรกมาก ¿ ขอให้สังเกตการแปลวลีเช่นนี้ งานแปลจะมีกลิ่น นม เนยฟุ้ง ไม่ เป็นภาษาไทยที่ดี อยู่ตรงที่วิธีเลือกใช้ถ้อยคำนี่แหละ ¿ glacier-dependent rivers นาม วลีนี้คือ แม่น้ำที่ต้องพึ่งพาธารน้ำแข็ง, แม่น้ำที่เกิดจากธารน้ำแข็งละลาย คำแรกเป็นวลีที่แปล ตรงกับต้นฉบับ แต่อ่านแล้วอาจสับสนไม่ชัดเจน จึงต้องนำมาอธิบายขยายความ เพื่อให้เข้ากับ บริบทเนื้อเรื่อง และผู้อ่านเข้า ข้อความทั้งย่อหน้า ดิฉันกลับเอาชื่อองค์กรมากล่าวก่อน ตาม ความนิยมของภาษาไทย ย่อหน้าที่ 2 5กล่าวถึงรายงานฉบับใหม่ ที่องค์กรกองทุนโลกสากลนำผลการศึกษาวิจัยการเพิ่มขึ้นของ อัตราการลดน้อยถอยร่นของธารน้ำแข็งในบริเวณภูเขาหิมาลัย มาเปิดเผยต่อสาธารณชน ¿the global conservation group นามวลีนี้มีคำหลายคำ ต้องดูให้ดี หมายถึง กลุ่ม อนุรักษ์ (สิ่งแวดล้อม) โลก ¿ released (v.) แถลงข่าว เปิดเผยข่าว ให้ข่าว ¿ exposes (v.) ตีแผ่ เปิดโปง แฉ แต่ละคำให้ระดับความหมายแตกต่างกัน ต้องเลือกใช้ให้เข้ากับบริบทเนื้อหา ด้วยค่ะ ดิฉันขอเลือกคำแรก เพราะแง่มุมข่าวยังไม่ร้ายแรงเกินไป ¿ accelerating (ger.) อัตราเร่งเพิ่มขึ้น เร่งมากขึ้น ¿ increases (v.) เพิ่มขึ้น สูงขึ้น ทวีขึ้น ย่อหน้าที่ 3 5 ให้รายละเอียดอัตราการลดน้อยถอยร่นของธารน้ำแข็ง ที่ถือว่าใหญ่ และสำคัญที่สุดเป็นที่สอง ในโลก คือ มีอัตรารายเฉลี่ยลดลง 10 - 15 เมตรต่อปี (น่ากลัวน้ำท่วมโลกจะมาถึงแล้วซินะ) ¿ region(n.) ภูมิภาค ภาค เขต ¿ represent (v.) เป็นตัวแทน เป็นสัญลักษณ์ แสดงถึง เป็น ขอเลือกคำสุดท้ายค่ะ เพราะสั้นและตรงเป้าที่สุด ¿ concentration of ice วลีนี้หมายถึง ศูนย์รวมน้ำแข็ง (ไม่ต้องแปลว่าศูนย์รวมของน้ำแข็งนะค่ะ ขอร้องล่ะ) แต่ถึงกระนั้นข้อความยังไม่ ชัดเจน ต้องปรับแก้ไขใหม่จนเป็น "บริเวณที่มีน้ำแข็งรวมกัน" ¿ after (prep.) บุพบทคำนี้มี หลายความหมาย ต้องเลือกความหมายให้ตรงกับบริบท จึงจะแปลได้ถูกต้อง และเข้าใจได้ชัดเจน ในที่นี้คงต้องใช้ "รองลงมา ถัดจาก ต่อจาก" คำใดคำหนึ่งใช้ได้ทั้งนั้น ¿ the planet (n.) โลก ดาวเคราะห์ โลก ดาวเคราะห์ดวงนี้ ¿ the Arctic poles วลีนี้หมายถึงขั้วโลกเหนือแถบมหา สมุทรอาร์กติก ¿ are receding (prog.v.) ลดน้อย ถอยลง หดเข้าไป ¿ มีข้อสังเกตการแปล progressive form อย่างหนึ่ง คือ ไม่จำเป็นต้องใส่คำ "กำลัง" ลงไปทุกครั้งที่เห็นรูปคำเช่นนี้ตาม ภาษาต้นฉบับ เพราะภาษาไทยเราไม่นิยมใส่ นอกจากจำเป็นหลีกเลี่ยงไม่ได้หรือเป็นการเน้น โดยเฉพาะ ย่อหน้าที่ 4 5 ให้รายละเอียดผลกระทบเริ่มแรก จากการที่ธารน้ำแข็งแถบเทือกเขาหิมาลัยละลาย คือ เกิดน้ำ มากจนน้ำท่วมพื้นที่กว้างขวาง แต่อีกไม่กี่สิบปีต่อไป ระดับน้ำจะลดลงส่งผลต่อประชากรที่อาศัยอยู่ ในภูมิภาคเหล่านี้ ¿ melting ( n.) การละลายเป็นน้ำ ¿ volume of water นามวลีนี้ คือ ปริมาณน้ำ (อย่าแปล ปริมาณของน้ำ) ¿ widespread flooding เป็นนามวลี หมายถึง น้ำท่วม เป็นพื้นที่กว้างขวาง ¿ in a statement วลีนี้หมายถึง 'ในรายงานที่แถลง' ¿ a few decades หมายถึง สองสามทศวรรษ หรือ ยี่สิบสามสิบปี ¿ water level คือ ระดับน้ำ ปริมาณน้ำ ¿ decline (v.) ลดลง ต่ำลง น้อยลง ¿ massive (adj.) ใหญ่โต ใหญ่หลวง ยิ่งใหญ่ ¿ ย่อหน้านี้ทั้งหมด ต้องมี การปรับปรุงโยกย้ายข้อความ โดยนำผู้แถลงข่าวขึ้นมากล่าวก่อน อีกทั้งในข้อความข่าวที่แถลง ยัง ต้องมีการโยกย้ายสลับที่กัน เพื่อให้ข้อความอ่านได้ชัดเจน เข้าใจสาระเรื่องได้ถูกต้อง และเป็น ประโยคภาษาไทยที่นิยมใช้กัน ในการเขียนบทความหรือข่าว ย่อหน้าที่ 5 กล่าวถึงแม่น้ำใหญ่ที่สุดในทวีปเอเชีย 7 สาย ซึ่งมีกำเนิดมาจากธารน้ำแข็งแถบภูเขาหิมาลัย ¿ feed (v.) หล่อเลี้ยง ให้น้ำไหลลงไป ดิฉันขอเลือกคำแรก แต่ขอเติม 'ไหล' เข้าไปด้วยเพื่อให้ ข้อความสละสลวยขึ้น ¿ ensuring (ger.) รับรอง ทำให้ รับประกัน ¿ a year-round water supply นามวลีนี้มีคำขยายหลายคำ หมายถึง แหล่งน้ำบริโภคและใช้สอยตลอดทั้งปี ¿ Indian subcontinent (n.) อนุทวีปอินเดีย หรือที่คนไทยเรานิยมใช้ว่า ชมพูทวีป ขอจบเท่านี้ก่อน แล้วพบกันตอนจบค่ะ สวัสดีค่ะ      จินตนา ใบกาซูยี This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Acharn Chintana Bhaigasuyee, MA is Reading and Language Arts from Florida State University, Tallahassee, Florida, USA. Acharn Chintana had been the Director of Book Translation Institute, Department of Curriculum and Instruction Development, Ministry of Education for many years. Back to our home page Read our other translate it columns here. | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2005 Last modified:June 20, 2005 |