| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab |
| teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home


Tuesday, November 29, 2005

"Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level.

FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS*

FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html

..............................................................


สวัสดีค่ะ

ทราบว่าแฟน Translate IT ที่เป็นฝรั่งต่างชาติสนใจวัฒนธรรมพื้นบ้านงานเทศกาล งานบุญ งานฉลอง
ของคนไทยทั่วไป เช่น งานสงกรานต์ งานแห่เทียนเข้าพรรษา งานทำบุญ บั้งไฟ ฯลฯ ดังนั้นบทเรียนแปล
จึงขอนำเสนองานบุญประจำปีของชาวด่านซ้าย จังหวัดเลยซึ่งเรียกกันว่าผีตาโขน ปีนี้งานนี้จัดขึ้นเมื่อ
วันที่ 8-9-10 กรกฎาคม 2548 ชาวบ้านเชื่อว่าหน้ากากผีมีอาถรรพ์มหัศจรรย์มาก ถ้าใครสวมหน้ากาก
ผีจะรู้สึกเป็นสุขสนุกสนานทันที เป็นผีที่ใจดีรื่นเริงไม่ทำร้ายใคร

Ghosts on the prowl (1)

The magical effect of Phi Ta Khon masks brings sleepy town alive

Story by JETJARAS NA RANONG, LOEI

  1. "The Phi Ta Khon mask is magical. Whoever puts it on gets a happy feeling and can't stand still. Most begin to dance and shake their bodies with the flow of music," said Chintana Kaensaree, a teacher of Ban Dan Sai school.
  2. The 51-year-old instructor has taught the folk art of Phi Ta Khon to pupils in every school of the district, which includes the subject in its curriculum so students can appreciate its meaning and also learn the art of designing the masks.
  3. Young Chetsadaporn Visetpakdi would agree all the more after transforming himself from a Pathom 5 (Grade 5) student into a Phi Ta Khon ghost on the streets.

ผีเตร็ดเตร่ (๑)

หน้ากากอาถรรพ์ผีตาโขน
ปลุกเมืองที่เงียบหลับให้ร่าเริง

เรื่องโดย เจตจรัส ณ ระนอง
เลย

  1. "หน้ากากผีตาโขนมีอาถรรพ์
    คนที่สวมหน้ากากจะมีความรู้สึก
    เป็นสุขยืนนิ่ง ๆ ไม่ได้ ส่วนมาก
    จะเต้นรำ และเขย่าร่างกายไปตาม
    จังหวะดนตรี" จินตนา แก่นสารี
    ครูโรงเรียนบ้านด่านซ้ายกล่าว
  2. ครูวัย 51 ปี ผู้นี้สอนวิชาศิลปะ
    พื้นบ้านเรื่อง ผีตาโขน ให้แก่
    นักเรียนทุกโรงเรียนในตำบลนี้
    ซึ่งรวมทั้งวิชาอื่น ๆ ในหลักสูตร
    ดังนั้นนักเรียนจึงมีความรู้สึก
    ซาบซึ้งในความหมาย และวิชา
    ศิลปะการออกแบบหน้ากากด้วย
  3. เด็กชายเจษฎาภรณ์ วิเศษภักดี
    นักเรียนชั้นประถม 5 ได้แต่งกาย
    เป็นผีตาโขนมาเดินเตร็ดเตร่
    ในถนน

คำอธิบาย
คำอธิบาย การแปลหัวบทนี้ ใช้หลักการแปลข้อสามในจำนวนหลักการแปลสี่ข้อดังนี้

1. การแปลที่ศักดิ์สิทธิ์ หรือ sacred translation
2. การแปลสถานภาพทางภาษา หรือการแปลตามตัวอักษรหรือ linguistic translation / literal translation
3. การแปลความหมายเพื่อการสื่อสาร หรือ semantic translation / communicative translation
4. การแปลเพื่ออาชีพ หรือ professional translation

5 การแปลความหมายเพื่อการสื่อสารตรงข้ามกับการแปลตามตัวอักษร ทั้งนี้เพราะ on the prowl
ตามตัวอักษรหมายความว่า การเที่ยวออกหากินการเดินด้อมๆ มองๆ ซึ่งไม่ตรงกับเนื้อความของ
บทแปลดิฉันจึงใช้วิธีพิจารณาความหมายตรงกับความหมายแฝงเพื่อค้นหาคำแปลที่ตรงกับเรื่องราวนี้
ได้พบคำว่า เตร็ดเตร่ ซึ่งนอกจากจะตรงกับเนื้อหาแล้ว ยังมีความไพเราะ มีสัมผัสพยัญชนะต้น ทั้งยัง
สั้นกระทัดรัด เหมาะกับชื่อของบทความและสอดคล้องกับหลักการแปลชื่อวรรณกรรมที่ต้องการความ
ไพเราะ สั้น กะทัดรัด กระทบความสนใจ

5 ที่โปรยหัวบท เราจะพบ sleepy ... alive ซึ่งเป็นการเขียนข้อความที่มีความสมดุล เป็นการ
เขียนที่ดีมีศิลปะ ซึ่งผู้แปลจะต้องชื่อสัตย์ต่อการเขียนของต้นฉบับ (ถ้าทำได้) ดังนั้นเมื่อพิจารณาแล้ว
จะเห็นว่ากลุ่มคำนี้มีสองส่วนส่วนละสองพยางค์ ดิฉันจึงหาคำแปลภาษาไทยที่มีส่วนสัดเหมือนกันคือ
เงียบหลับ...ร่าเริง

5 การแปลคำ magical ที่หัวบทซึ่งมีความหมายมากมาย ท่านอาจหาได้เองในพจนานุกรม ดิฉัน
เลือกคำแปลว่า อาถรรพ์ เพราะมีความหมายเหมาะกับบริบทมากที่สุด การซื่อสัตย์ต่อต้นฉบับไม่ได้
หมายความว่าจะต้องเขียนประโยคภาษาไทยเรียงลำดับไปตามประโยคภาษาอังกฤษ เพราะโครงสร้าง
ของภาษาไทยต่างจากภาษาอังกฤษจะเห็นว่าในย่อหน้าที่ 8 ดิฉันได้เรียงประโยคใหม่ทั้งหมดโดยรักษา
กรอบความหมายไว้อย่างครบถ้วนตามเดิม นอกจากนี้ยังได้สอดแทรกความรู้สึกน่ารักน่าเอ็นดูต่อเด็ก
ผู้ชาย โดยใช้คำหนูน้อยวัยสิบเอ็ด ดังจะเห็นได้จากย่อหน้าที่ 9

หวังว่าหลักการแปลที่ดิฉันรวบรวมมาทบทวนนี้จะช่วยให้บทเรียน Translate It ตรงกับเจตนารมย์
ใหม่ ของผู้บริหารที่มีความหวังดีต่อแฟนๆ ให้รู้จักหลักและศาสตร์ของการแปลให้ดีขึ้น พบกันใหม่สัปดาห์หน้าค่ะ

สวัสดีค่ะ     
สิทธา พินิจภูวดล


  • This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Professor Dr Sidtha Pinitpouvadol, Doctorat (Lettres) d'Universit? de Paris (Sorbonne) in Comparative Literature, Cert. in Translation and Teaching of Translation, AUPELF. Dr Sidtha has taught translation for many years at Ramkhamhaeng University, and University of Kasetsart.

    Back to our home page

    Read our other translate it columns here.

    | © The Post Publishing Public Co., Ltd.
    All rights reserved 2005

    Last modified: November 29, 2005
    |