| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab |
| teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home


Tuesday, October 25, 2005

"Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level.

FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS*

FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html

..............................................................


สวัสดีค่ะ

บทเรียนวันนี้ขอเสนอการแปลพระราชพิธีซึ่งมีประเด็นปัญหาคือการใช้ราชาศัพท์และการบรรยาย
พิธีการซึ่งมีลักษณะเฉพาะหลายอย่าง พระราชพิธีสมโภชเดือนขึ้นพระอู่ แม้ว่าจะเป็นพระราชพิธี
ที่ไม่ได้พบเห็นบ่อยนัก แต่ก็มีความสำคัญสำหรับชีวิตคนธรรมดา เมื่อทารกอายุครบหนึ่งเดือน
จะมีพิธีโกนผมไฟซึ่งอาจจะศึกษาเปรียบเทียบเชิงพิธีการได้ การใช้ราชาศัพท์จะมีเอกสารให้ค้น
คว้าจากสำนักราชเลขาธิการ ราชบัณฑิตยสถานและสำนักนายกรัฐมนตรี ซึ่งผู้แปลสามารถหาได้
จากสำนักหอสมุดแห่งชาติ เชิญอ่านภาคภาษาอังกฤษแล้วลองแปลได้เลยค่ะ

Glittering Ceremony [1]

  1. The nation came to a standstill yesterday as it waited for the magical moment when the baby prince, son of His Royal Highness Crown Prince Maha Vajiralongkorn and Her Royal Highness Princess Srirasmi, was transferred to the royal cradle in a ceremony to celebrate his first month in the world.
  2. Born on April 29, the royal baby is named HRH Prince Dipankararasmijoti. The named was officially announced yesterday.
  3. The ceremony began at 2.30 pm when Their Majesties the King and Queen arrived at Ananta Samakhom Throne Hall, the venue of the ceremony.

คำอธิบาย
หัวบท — ถ้าจะแปลตามตัวอักษร Glittering Ceremony ว่า พิธีการที่สว่างรุ่งเรืองก็จะขาด
ความหมายที่ขลังและศักดิ์สิทธิ์ ดังนั้นในที่นี้จึงแปลแบบตีความโดยโยงเข้าสู่เหตุการณ์จริงที่
เกิดขึ้น คือพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่เมื่อวันศุกร์ที่ 17 มิถุนายน 2547 แต่เพื่อให้
เหมาะสมกับภาษาหัวบทซึ่งมีลักษณะสั้น กะทัดรัด และสื่อความหมายรวดเร็ว ดังนั้น ดิฉันจึง
เขียนสั้นๆ ว่า พระราชพิธีสมโภชเดือน โดยตัดสั้นจากพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่
พระเจ้าหลานเธอพระองค์เจ้า

ย่อหน้าที่ 1 — ใจความสำคัญของย่อหน้านี้กล่าวถึงความสนใจของคนไทยทั้งชาติต่อพระราชพิธี
สมโภชเดือน การแปลบทความนี้จำเป็นต้องใช้คำราชาศัพท์อันเป็นมรดกวัฒนธรรมที่มีค่ายิ่ง
ของคนไทย ดิฉันได้พยายามเสาะแสวงหาเอกสารที่เชื่อถือได้เกี่ยวกับการใช้คำราชาศัพท์โดย
ยึดเอกสารข้อมูลจากสำนักหอสมุดแห่งชาติ ศัพท์ที่น่าสนใจศึกษาได้แก่ u standstill adj.
ชะงักงัน หยุดนิ่ง นิ่งเฉยu magical moment n. ตามตัวอักษร magical adj. วิเศษ ดั่ง
เนรมิต ดุจมนต์วิเศษ อัศจรรย์ เกี่ยวกับคาถาอาคม เกี่ยวกับเวทมนตร์คาถา ดิฉันคิดว่าความ
หมายดั่งเนรมิตเข้ากับบริบทในที่นี้ และได้ขยายความว่าเป็นพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้น
พระอู่พระเจ้าหลานเธอพระองค์เจ้า u His Royal Highness Crown Prince Maha
Vajiralongkorn
เขียนในภาษาไทยว่า สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ์
สยามมกุฎราชกุมาร u Her Royal Highness Priness Srirasami ภาษาไทยใช้
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีรัศมิ์ พระวรชายา u royal cradel n. พระอู่

ขอให้ผู้แปลสังเกตการแปลที่จะต้องใช้ราชาศัพท์ ในภาษาไทยจะไม่ใช้สรรพนามบุรุษที่ 3 เช่น
เขา แต่จะเขียนตำแหน่งหรือชื่อซ้ำ

ย่อหน้าที่ 2 — ใจความของย่อหน้านี้กล่าวถึงวันประสูติและพระนามที่ประกาศอย่างเป็นทางการ
ว่า พระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติ ซึ่งใช้ภาษาอังกฤษว่า His Royal Highness ตัวย่อคือ HRH
u born v. ราชาศัพท์ใช้ว่า ประสูติ u royal baby n. คำนี้ถ้าเป็นราชาศัพท์จะไม่ใช้ตรงตัว แต่จะแปลโดยเขียนพระนามคือ พระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติ

ย่อหน้าที่ 3 — ใจความสำคัญของย่อหน้านี้กล่าวถึงประถมฤกษ์ของพระราชพิธี u Ananta
Samakhom Throne Hall
n. ภาษาไทยใช้ พระที่นั่งอนันตสมาคม u venue n. สถานที่
ที่ประชุมสัมมนา ต่อไปนี้คำสำนวนแปลภาษาไทยของทั้งสามย่อหน้าค่ะ

ต่อไปนี้คำสำนวนแปลที่สมบูรณ์ทั้งสองย่อหน้าค่ะ

พระราชพิธีสมโภชเดือน (๑)

  1. เมื่อวานนี้คนไทยทั้งชาติหยุดประกอบกิจการทั้งหมดขณะเฝ้าชมเหตุการณ์ที่
    สวยงามดั่งเนรมิต พระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่พระเจ้าหลานเธอ
    พระองค์เจ้าในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ์สยามมกุฎ
    ราชกุมารและพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าศรีรัศมิ์ พระวรชายา เนื่องในโอกาส
    ที่พระเจ้าหลานเธอมีพระชนมายุครบหนึ่งเดือน
  2. พระเจ้าหลานเธอพระองค์เจ้าประสูติเมื่อวันที่ 29 เมษายน ได้รับพระราชทาน
    นามว่าพระองค์เจ้าทีปังกรรัศมีโชติ พระนามนี้ประกาศอย่างเป็นทางการเมื่อ
    วานนี้
  3. พระราชพิธีเริ่มเวลา 14.30 น. อันเป็นเวลาที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
    และสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถเสด็จถึงพระที่นั่งอนันตสมาคมซึ่ง
    เป็นสถานที่ประกอบพระราชพิธี

เชิญพบกับตอนสองในสัปดาห์หน้านะคะ

สวัสดีค่ะ
สิทธา พินิจภูวดล  


  • This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Professor Dr Sidtha Pinitpouvadol, Doctorat (Lettres) d'Universit? de Paris (Sorbonne) in Comparative Literature, Cert. in Translation and Teaching of Translation, AUPELF. Dr Sidtha has taught translation for many years at Ramkhamhaeng University, and University of Kasetsart.

    Back to our home page

    Read our other translate it columns here.

    | © The Post Publishing Public Co., Ltd.
    All rights reserved 2005

    Last modified:October 25, 2005
    |