|
คำอธิบาย
บทเรียนแปลวันนี้เน้นการแปลชื่อเฉพาะ
วิธีคิดศัพท์เฉพาะด้าน และลักษณะการแปลประโยคใน
บทความด้านการศึกษา ที่ต้องเติมคำขยายให้ผู้อ่านเข้าใจชัดเจน ข่าวนี้ค่อนข้างยาว
ดิฉันจึงขอตัด
ไปบางส่วน กระนั้นยังต้องแบ่งเป็น 2 ตอน ขอเริ่มต้นเลยนะคะ
หัวข่าวใหญ่
ก่อนอื่น
ต้องคิดหาความหมายคำ instils (v.) ให้ตรงบริบท เหมาะสม และวงการศึกษานิยมใช้กัน
เสียก่อน ซึ่งได้แก่ อบรม ปลูกฝัง ฝึกฝน ดิฉันเลือก ปลูกฝัง เพราะอ่านเรื่องแล้วคิดว่าเหมาะที่สุด
การอ่านเรื่องให้จบก่อนแปล จึงเอื้อประโยชน์มากในแง่นี้ ¿ respect
(n.) ดิฉันเติม คุณธรรม เข้าไปเพื่อให้ความหมาย การเคารพนับถือ
ชัดเจนขึ้น จากนั้นจึงแปลไปตรงความ ให้สั้นกระชับ
หัวข่าวย่อย
คำ
educator (n.) ใช้ได้เลย ความหมาย เช่น นักวิชาการศึกษา นักการศึกษา
อาจารย์ ครูผู้สอน
ในระบบโรงเรียน มหาวิทยาลัย แต่ในบริบทนี้ หมายถึง คุณครูผู้นี้
จึงขอใช้ว่า ครูนักการศึกษา
¿ excellence (n.) ดีเด่น ยอดเยี่ยม นิยมใช้ทั้งสองคำ แปลให้สั้นและกระชับตามแบบการเขียน
หัวข่าว
คำบรรยายภาพ
ชื่อรางวัล
Kinder Excellence in Teaching Award มีวิธีการแปลให้เป็นชื่อรางวัล
เช่นเ
ดียวกับคำต้นฉบับ คือ ใส่ชื่อเจ้าของรางวัลแล้วใส่ "เพื่อ, สำหรับ,
ว่าด้วย" เข้าไป จากนั้นแปลและ
เรียบเรียงข้อความให้ความหมายตรงกัน ดิฉันขอใช้ว่า รางวัลคินเดอร์เพื่อการสอนยอดเยี่ยม
และ
เนื่องจากเป็นคำบรรยายภาพ ต้องการใช้คำกระชับกินเนื้อที่น้อย ดิฉันจึงละ
ไม่ใส่วงเล็บภาษา
อังกฤษชื่อโรงเรียน และชื่อรางวัลภาษาอังกฤษ ตามแนวปฏิบัติที่เคยมีการตกลงในการสัมนาการ
แปลระดับ ชาติ ที่จัดขึ้นหลายต่อหลายครั้งแล้ว
ย่อหน้าที่
1-2
เป็นเนื้อหาข่าวโดยสรุปที่กล่าวถึง
วิธีการสอนของคุณครูลินดา แอลสตัน ที่ไม่ได้เน้นการสอนแต่
เฉพาะเนื้อหาวิชาตามหลักสูตรแต่คุณครูให้ความสำคัญในการสอนบุคลิกภาพความสุภาพและ
มารยาทให้แก่เด็กอนุบาลด้วย ¿ ขอให้สังเกต ดิฉันเติม คุณครู นำหน้าชื่อ
ลินดา แอลสตัน เพราะ
วงการศึกษาไทยยกย่องคุณครู ไม่นิยมเรียกชื่อนามสกุลครู อาจารย์โดดๆ
¿ ข้อความ are
expected to learn ไม่พึงแปลไปตามคำที่ปรากฏ เพราะเป็นประโยคที่บ่งบอกกลิ่นนมเนย
รุนแรงชัดเจน ภาษาไทยไม่นิยมกัน ¿ ขอให้สังเกต ดิฉันใช้คำ เนื้อหาสาระการเรียนรู้
แทนคำแปล
things เพราะในแวดวงการเรียนการสอนในระดับประถม มัธยมศึกษาของไทยใช้คำนี้กัน
ในอีก
แง่หนึ่ง การใช้คำที่นิยมกันในแวดวงเฉพาะเช่นนี้ บทแปลของเราจะมีคุณภาพมากขึ้น
¿ grace
(n.) ความสุภาพ บุคลิกลักษณะ ผนวกเข้าด้วยกันทั้งสองคำเลยค่ะ ¿ courtesy
(n.) กิริยามารยาท
คำนี้ตรงที่สุด ¿ ชื่อโรงเรียนชั้นประถมศึกษาแฟร์วิว ต้องใส่วงเล็บภาษาอังกฤษ
(Fairview
Elementary School) ตามด้วยในครั้งแรกที่กล่าว ครั้งต่อไปไม่ต้องใส่วงเล็บอีก
นี่เป็นข้อปฎิบัติที่มี
จุดประสงค์ให้ความรู้แก่ผู้อ่าน ¿ the china teacups เป็นนามวลี
คือ ถ้วยน้ำชากระเบื้อง (อย่า
แปล ว่าถ้วยชาจีนนะคะ ขอหยิกแรงๆ เลย) ¿ the pitcher and bowl
(phr.n.) เหยือกน้ำ พร้อม
ชามอ่างล้างมือ ¿ to foster (v.) ปลุกเร้า ส่งเสริม เสริม
ใช้คำหลังดีที่สุดค่ะ ¿ ข้อความ has
been placed there ไม่แปลไปตามข้อความนะคะ เรียบเรียงประโยคให้เป็นกรรตุวาจกค่ะ
ตัด
คำว่า "ถูก" ออกไปเสีย
ย่อหน้าที่
3
กล่าวถึงเหตุที่ได้รับรางวัลของคุณครูแอลสตันซึ่งมาจากวิธีการสอนของตน
¿ approach (n.)
แนวทาง วิธีการ วิธี แต่ในบริบททางการศึกษา หมายถึง แนวการสอน หรือ
วิธีการสอน ¿ has
earned (v.) ได้รับ ชนะใจ ทำให้ได้รับ หากแปลไปตามข้อความ จะเยิ่นเย้อ
และประโยคไม่สละ
สลวย อีกทั้งยังมีคำ "ทำให้" ชึ่งควรหลีกเลี่ยง จึงขอแบ่งประโยคเป็น
2 ส่วน เพื่อง่ายแก่ความเข้าใจ
¿ ชื่อรางวัลนี้ ดิฉันได้อธิบายเหตุผลการแปลไปแล้ว แต่ผู้แปลพึงใส่ชื่อภาษาอังกฤษในวงเล็กไปด้วย
เพื่อประโยชน์ของผู้อ่าน
ย่อหน้าที่
4
กล่าวถึงแนวคิดในการสอนของคุณครูแอลสตันที่ไม่เน้นเฉพาะเด็กเรียนเก่ง
เรียนดีเท่านั้น แต่คุณครู
เน้นให้เด็กรู้จักคุณธรรม ที่จำเป็นในการดำรงชีวิตในสังคมแคบๆ ของเด็ก
ตั้งแต่ในชั้นเรียนไปจน
ถึงสังคมกว้างใหญ่ในชีวิตเมื่อเติบโต ¿ ข้อความ It's not enough
พึงหลีกเลี่ยงการแปล
ข้อความนี้เป็นประโยคนำ เพราะภาษาไทยไม่นิยม ให้ปรับปรุงข้อความใหม่
โดยใช้ประธานของ
ประโยค คือ เด็กๆ มานำข้อความ ¿ dignity (n.) ความมีศักดิ์ศรี
การยกย่องให้เกียรติ การให้
เกียรติ สองคำหลังเหมาะกับบริบทมากกว่าคำแรกค่ะ ¿ empathy
(n.) ความร่วมรู้สึก (คำบัญญัติ
ศัพท์ของราชบัณฑิตยสถาน) ความรู้สึกเห็นอกเห็นใจ ดิฉันขอผนวกคำเหล่านี้เป็น
ความร่วมรู้สึก
เห็นอกเห็นใจ ผู้อ่านจะเข้าใจมากกว่า ¿ ประโยคหลังของย่อหน้านี้
ดูง่ายๆ แต่หากอ่านแล้วไม่เข้าใจ
ความหมายที่แท้จริง จะแปลไปคนละถนนคนละซอยเลย เพราะจะแปลไปตรงตัว
ตามคำหรือข้อความ
ไม่ได้ ผู้แปลต้องอ่านให้เข้าใจถ่องแท้ ก่อนลงมือแปล
ย่อหน้าที่
5
กล่าวถึงผู้ก่อตั้งรางวัลและเจตนารมณ์
ที่ต้องการผลักดันให้วิชาชีพครูผู้สอน ได้รับเงินรางวัลได้
สูงเท่าเทียมวิชาชีพอื่น เช่น ทนายความ และแพทย์ ¿ philanthropists
(n.) ผู้ใจบุญสุนทาน
ผู้มีจิตเมตตา ผู้มีจิตใจเพื่อการกุศล ยังมีคำไพเราะอีกมาก เลือกใช้ได้ตามความชอบใจค่ะ
¿ nonprofit (attr.adj.) ไม่แสวงหาผลกำไร ขอให้สังเกตวิธีการแปลชื่อของมูลนิธิ
ที่มีวงเล็บ
ชื่อเต็มไว้ด้วย ผู้แปลควรใส่วงเล็บนี้ไว้ด้วย โดยอาจแปล หรือไม่แปลข้อความก็ได้
¿
unrestricted award เป็นนามวลี หมายถึง รางวัลที่มีอิสระไม่จำกัดขอบเขต
¿ K-12 (Kindergarten to Grade 12) คือ ระดับอนุบาลจนถึงระดับม.6
¿ the American
Federation of Teachers เป็นชื่อเฉพาะขององค์กร คือ สหพันธ์ครูอเมริกัน
ชื่อเฉพาะที่รู้จัก
กันดีเช่นนี้ ไม่จำเป็นต้องมีวงเล็บภาษาอังกฤษก็ได้ เพราะผู้อ่านสามารถคาดเดาชื่อเดิมได้โดย
ไม่ยากนัก ¿ ประโยคสุดท้าย "Why can't a teacher?" ผู้แปลต้องสำเหนียกน้ำเสียงของ
ผู้พูดให้ดี จึงจะแปลได้ตรงกับอารมณ์ผู้พูด
พบกันตอนที่ 2 ฉบับหน้าค่ะ จินตนา ใบกาซูยี
|