| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, November 7, 2006 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ เนื่องในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี Translate It ได้ถวายความจงรักภักดีและราชสักการะในรูปของบทเรียนแปลเกี่ยวกับพระอัจฉริยภาพของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เมื่อคราวที่แล้วเป็นเรื่องพระอัจฉริยภาพด้านวรรณคดี คราวนี้ เป็นพระอัจฉริยภาพด้านนวัตกรรม สำหรับสัปดาห์นี้ได้เลือกนวัตกรรมด้านการเกษตร ครั้งหน้าจะกล่าวถึงโครงการในพระราชดำริบางส่วน ปัญหาด้านการแปลยังคงเป็นการใช้ระดับ ภาษาราชาศัพท์และชื่อเฉพาะของสถาบันและสถานที่อื่นๆ มาเริ่มแปลโดยต้องไม่ลืมการอ่านให้ตลอดเพื่อทำความเข้าใจเรื่องราวเนื้อหาและถ้อยคำสำนวน ให้กระจ่างกันนะคะ Phra Veeraphan Rakkitasrilo, left, leads about 150 Muslim people from Yala around a factory making charcoal from husks, one of the royal projects at Chitrlada Palace, on June 22, 2005. พระวีรพันธ์ รักกิตศรีโล (ซ้าย) นำชาวมุสลิมจำนวน 150 จาก จังหวัดยะลาเยี่ยมชมโรงงานผลิตถ่านจากแกลบ ซึ่งเป็นโครงการ หนึ่งในโครงการพระราชดำริ ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2548 Part I Royal Innovations Flash floods. Perennial droughts. Poor health or lack of education. In different regions, many poor Thais still suffer from natural and social imbalances. Improving their living conditions requires not only physical development work but also creative and forward-looking thinking. During the six decades of his reign, His Majesty the King has come up with creative and practical ideas to tackle his subjects' problems. The following are highlights of some of the more than 2,000 projects initiated by His Majesty. ROYAL PLOUGHING CEREMONY The Royal Ploughing Ceremony dates back to the Sukhothai era. The ceremony, which involves distribution of unhusked rice to the public, aims at uplifting the spirit of rice farmers. It was temporarily halted after the 1932 revolution. Realising the positive effect the rite has on farming communities, His Majesty the King revived the ancient rite in 1960. EXPERIMENTAL PADDY FIELDS In his attempt to develop rice varieties that best suit local conditions, His Majesty gave up a part of his Chitralada Palace for use as an experimental rice field. The rice research, begun in1961, is conducted by the Department of Agriculture. At present lowland and highland varieties are grown. MODEL RICE MILL His Majesty's countless trips to provinces around Thailand have made him understand that farmers remain poor and indebted because the price of unhusked rice, which they sell, is much lower than the milled rice they buy. Instead of hiring commercial rice mills to process their rice, His Majesty advocates that farmers get together to procure communal rice mills. With an initial investment of 50,000 baht, His Majesty set such a mill up on the Royal Palace compound as an example. The model mill demonstrates His Majesty's care for the environment. Residues from the mill are recycled. Parts of the husks are mixed with cattle manure to make organic fertiliser. The remaining amount is pressed into solid fuel. Rice bran, meanwhile, is mixed to make feed for cattle and fish. ตอน ๑ พระอัจฉริยภาพ ด้านนวัตกรรม น้ำท่วมฉับพลัน ความแห้งแล้งตลอดปี โรคภัยไข้เจ็บ การขาดการศึกษา เป็น ลักษณะของคนไทยที่ยากจนในภูมิ ภาคต่างๆ ซึ่งยังคงทนทุกข์ทรมาน จากภาวะที่ขาดความสมดุลย์ทั้งด้าน สังคมและธรรมชาติ การพัฒนาสถาน ภาพชีวิตของคนไทยที่ยากจนจะต้อง ใช้การทำงานที่มุ่งพัฒนาทั้งด้านกาย ภาพและความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ซึ่ง มองไปข้างหน้า ในช่วงครองราชย์ 60 ปี พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงดำริด้วยความคิดสร้างสรรค์และ ปฏิบัติได้จริงในอันที่จะแก้ปัญหา ต่างๆ ของประชาชน เรื่องราวต่อ ไปนี้เป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญในโครง การกว่า 2,000 โครงการซึ่งเป็น พระราชดำริของพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระ นังคัลแรกนาขวัญ พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัล แรกนาขวัญเคยปฏิบัติมานานตั้งแต่ สมัยสุโขทัย ในพระราชพิธีนี้มีการ หว่านข้าวเปลือกเพื่อแจกจ่าย ประชาชนและมีจุดมุ่งหมายเพื่อ บำรุงขวัญของชาวนา พระราช พิธีนี้ได้หยุดชงักไประยะหนึ่งหลัง จากการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ในพ.ศ.2475 พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวทรงตระหนักว่าผล จากพระราชพิธีนี้มีประโยชน์ต่อ สังคมเกษตรกรรม ดังนั้นพระองค์ จึงทรงรื้อฟื้นพระราชพิธีโบราณขึ้น เมื่อ พ.ศ.2503 นาข้าวทดลอง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรง ใช้เนื้อที่ส่วนหนึ่งในบริเวณพระราช วังสวนจิตรลดาเพื่อใช้เป็นนาข้าว ทดลอง ด้วยทรงพัฒนาพันธุ์ข้าว ต่างๆ ให้เหมาะสมกับสภาพท้องถิ่น การวิจัยข้าวเริ่มเมื่อ พ.ศ. 2504 ซึ่ง มีกรมการเกษตรเป็นผู้ดำเนินการ ปัจจุบันมีข้าวพันธุ์ต่างๆ ที่หมาะกับ นาลุ่มและนาดอน โรงสีข้าวตัวอย่าง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จ เยี่ยมจังหวัดต่างๆนับครั้งไม่ถ้วน ทั่วประเทศไทย ทำให้พระองค์ทรง เข้าใจว่าเหตุใดชาวนาจึงยังยากจน ค่นแค้นและมีหนี้สินล้นพ้นตัว ทั้งนี้ เพราะราคาข้าวเปลือกที่ชาวนาขาย มีราคาถูกกว่าข้าวสารที่ชาวนาซื้อ มาก แทนที่จะจ้างโรงสีเชิงพาณิชย์ สีข้าวของชาวนา พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวทรงสนับสนุนให้ ชาวนารวมตัวกันจัดสร้างโรงสีของ ชุมชนขึ้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงใช้ เงินลงทุนก้อนแรกจำนวน 50,000 บาท สร้างโรงสีในบริเวณพระราชวัง ขึ้นเป็นตัวอย่าง โรงสีข้าวตัวอย่างนี้ แสดงให้เห็นว่าพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวเอาพระทัยใส่ในเรื่อง สิ่งแวดล้อม แกลบและรำข้าวจาก โรงสีได้นำไปใช้ใหม่ แกลบบาง ส่วนนำไปผสมกับมูลสัตว์เพื่อใช้ เป็นปุ๋ยอินทรีย์ ส่วนที่เหลือนำไป อัดแข็งเป็นเชื้อเพลิง ส่วนรำข้าว ก็นำมาผสมเพื่อเป็นอาหารเลี้ยง ปศุสัตว์และปลา ¿ คำอธิบาย คำอธิบายส่วนใหญ่ที่จะให้ในที่นี้เกี่ยวกับศัพท์ใหม่ซึ่งมีเพียงน้อยคำ แต่จะเกี่ยวกับโครงการในพระราช ดำริซึ่งเป็นเรื่องเกี่ยวกับการเกษตร การทำนา โรงสี นอกจากนี้ก็คือคำราชาศัพท์ที่ไม่ซับซ้อนยุ่งยาก ดิฉันจะให้คำแปลศัพท์บางคำเพื่อเลือกที่เหมาะสมกับบริบทให้มากที่สุด นี่แหละคือการบริหารสมอง ที่ร่างกายจำเป็นยิ่งและนักแปลจะขาดเสียไม่ได้ หัวบท เป็นคำแปลตรงตัว แต่การเขียนจะต้องใช้ระดับภาษาขั้นสูงให้เหมาะสมกับพระบาทสมเด็จพระเจ้า อยู่หัว ดังนั้นดิฉันจึงใช้พระอัจฉริยภาพ ส่วนคำ ¿ innovations n. ใช้ศัพท์บัญญัติคือ นวัตกรรม ย่อหน้าที่ 1 ใจความสำคัญของย่อหน้านี้กล่าวถึงต้นตอบ่อเกิดของพระราชดำริที่มาจากความทุกข์ของประชาชน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงดำริที่จะแก้ปัญหาความทุกข์ยากของประชาชนจึงทรงริเริ่มดำเนิน โครงการที่สำคัญๆ มากมาย ¿ perennial droughts n. ความแห้งแล้งตลอดปี ¿ imbalances n. ภาวะที่ขาดความสมดุล ความไม่สมดุลย์ ¿ forward-looking thinking n. การคิดที่มองไป ข้างหน้า ¿ subjects n. คำนี้ตามปกติเรามักจะเห็นในบริบททั่วๆ ไปซึ่งหมายถึงหัวข้อ เนื้อเรื่อง ใจความ แต่บางครั้งคำนี้หมายถึงบุคคล ประธาน ผู้อยู่ในปกครอง ในที่นี้หมายถึงประชาชน ย่อหน้าที่ 2 ใจความสำคัญของย่อหน้านี้กล่าวถึงพระราชพิธีแรกนาขวัญซึ่งมีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย แต่ได้เลิกไป ระยะหนึ่ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทรงฟื้นฟูขึ้นเพราะเป็นพระราชพิธีที่บำรุงขวัญและกำลังใจ แก่ชาวนา ¿ Royal Ploughing Ceremony n. ชื่อเต็มของพระราชพิธีที่เป็นทางการคือ พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ เรียกสั้นๆ ทั่วๆ ไปว่า พิธีแรกนาขวัญ ¿ ploughing n. การไถนา ในพระราชพิธีนี้ใช้คำจรดพระนังคัล คำ จรด เป็นคำกริยาหมายถึงจด ถึง จ่อให้ถึง พระนังคัล มาจากภาษาเขมรแปลว่า ไถ จรดพระนังคัล แปลว่า จดไถลงดินเพื่อไถนา ¿ unhusked rice n. ข้าวเปลือก ¿ uplifting the spirit n. การบำรุงขวัญ ¿ was halted v. หยุด หยุดชะงัก ¿ revived n. ฟื้นฟู ย่อหน้าที่ 3 ใจความสำคัญของย่อหน้านี้กล่าวถึงการทดลองปลูกข้าวในบริเวณพระราชวังสวนจิตรลดา ผลการ ทดลองทำให้มีพันธุ์ข้าวที่ปลูกในท้องที่ต่างกัน ¿ paddy field n. นาข้าว ¿ lowland and highland n. แปลตามตัวหมายถึง ที่ลุ่มกับที่ดอน เพื่อให้เหมาะสมกับบริบท ดิฉันใช้คำว่า นาลุ่ม กับนาดอน ย่อหน้าที่ 4-5 ใจความสำคัญของย่อหน้านี้กล่าวถึงการสร้างโรงสีข้าวตัวอย่างซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงแก้ไขการสีข้าวของชาวนาซึ่งก่อให้เกิดหนี้สินล้นพ้นตัว โรงสีในชุมชนที่ชาวนาช่วยกันสร้างขึ้น นอกจากช่วยให้ชาวนาปลดหนี้แล้ว ยังทำให้มีรายได้พิเศษจากแกลบและรำข้าวอีกด้วย ¿ rice mill กับ milled rice n. ขอให้ผู้แปลสังเกตคำทั้งสองซึ่งแตกต่างกันเล็กน้อย ถ้าไม่ระมัดระวังให้ดีจะ ทำให้แปลผิดได้ rice mill หมายถึงโรงสีข้าว milled rice คือข้าวที่สีแล้วหรือข้าวสาร ¿ advocate n. สนับสนุน ช่วยเหลือ แนะนำ กล่าวอ้าง ¿ initial investment n. เงินลงทุน ก้อนแรก ¿ compound n. มีคำแปลหลายอย่าง ที่เราเห็นกันทั่วไปมักจะเป็นคำกริยา แปลว่า คลุกเคล้ากัน ผสม เจือ ประกอบ ไกล่เกลี่ย ถ้าเป็นคำคุณศัพท์แปลว่า ซึ่งไกล่เกลี่ยได้ ซึ่งรวมกันได้ ถ้าเป็นคำนาม compound หมายถึงบริเวณบ้าน ที่ดินล้อมรั้ว สิ่งที่ประกอบขึ้นจากหลายๆ สิ่ง คำ ที่ประกอบด้วยคำตั้งแต่ 2 คำขึ้นไป ในที่นี้ดิฉันใช้คำว่า "ในบริเวณ" ซึ่งครอบคลุมความหมายชัดเจ นแล้ว ¿ residues n. ส่วนที่เหลือ สิ่งที่ตกค้าง ตะกอน ในที่นี้หมายถึงแกลบและรำข้าว ¿ husks n. แกลบ ¿ cattle manure n. มูลวัวควาย ¿ organic fertiliser n. ปุ๋ยอินทรีย์ ¿ bran n. รำข้าว สองย่อหน้านี้ให้คำศัพท์ทางด้านเกษตรกรรมหลายคำ อย่าลืมเก็บรวบรวมไว้ในคลังคำของคุณ หวังว่าบทเรียนแปลเรื่องพระอัจฉริยภาพด้านนวัตกรรม นอกจากจะทำให้ท่านซาบซึ้งในพระมหา กรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวแล้ว คงจะได้ข้อคิดในการทำงานแปลอีกด้วย พบกันใหม่ครั้งหน้า สวัสดีค่ะ      สิทธา พินิจภูวดล This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Professor Dr Sidtha Pinitpouvadol, Doctorat (Lettres) d'Universit? de Paris (Sorbonne) in Comparative Literature, Cert. in Translation and Teaching of Translation, AUPELF. Dr Sidtha has taught translation for many years at Ramkhamhaeng University, and University of Kasetsart. Back to our home page Read our other translate it columns here. | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2006 Last modified: November 6, 2006 |