| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, September 19, 2006 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ The Story of Mahajanaka was penned by His Majesty the King. เรื่อง พระมหาชนก พระราชนิพนธ์แปลของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ขอน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายการทำงานด้านการแปลเป็น ราชสักการะแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ เนื่องในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองสิริราช สมบัติครบ 60 ปี และเพื่อเป็นเครื่องรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานหนังสือแปลจำนวนมาก เพื่อให้ประชาชนชาวไทยได้อ่านศึกษาเพิ่มพูนสติปัญญากว้าง ไกล พระราชนิพนธ์แปลของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพล อดุลยเดชมีทั้งแปลจากภาษาอังกฤษและภาษาบาลี ภาษาอังกฤษ ได้แก่ เรื่อง นายอินทร์ผู้ปิดทองหลังพระ (A Man Called Intrepid) พ.ศ. 2536 และเรื่องติโต (Tito) พ.ศ. 2537 ส่วนที่แปลจากภาษาบาลีได้แก่ เรื่อง พระมหาชนก ทรงแปล จากเรื่องพระมหาชนกในพระไตรปิฎก (พระสุตันตปิฎก ขุททก นิกายชาดก เล่มที่ 4 ภาคที่ 2) ทรงแปลเมื่อ พ.ศ. 2542 บทเรียนแปลนี้นำมาจากบทความบางส่วนเรื่อง The Literary King ในหนังสือ Bangkok Post ฉบับวันศุกร์ที่ 7 กรกฎาคม 2549 THE LITERARY KING [1] The Story of Mahajanaka (1996) and The Story of Tongdaeng (2002) extol the virtues of gratitude and perseverance and in doing so have provided inspiration to millions. The Story of Mahajanaka was released at a time when the Thai economy was hard hit by crisis. It is hailed for the spiritual consolation it offered to the Kingdom and its people during exceedingly difficult times. Originally translated into English by His Majesty from the Holy Tripitaka, the story celebrates the value of perseverance as demonstrated by the protagonist. In the preface of the book, His Majesty expresses his desire that it serve as "an object of constructive contemplation for all well-meaning people." Released five years later in 2002, The Story of Tongdaeng, a humble stray dog-cum-royal pet, received overwhelming public response. His Majesty's affectionate descriptions of the canine, his characteristics and those of its mother and puppies provided inspiration to a Thai society fraught with conflicts arising from ever-widening disparities in economic and social status. The Story of Mahajanaka is about a shipwrecked prince who swims in the ocean with no shore in sight. Suddenly a giant sea crab rises underneath him and keeps him afloat. A mango tree is stripped bare and uprooted by greedy people in a vice ridden city. Mahajanaka's story is a parable reflecting His Majesty's visions for a nation and its people. The Tale of Prince Mahajanaka Swimming in the Ocean tells the story of when the ship that Prince Mahajanaka was on foundered in a storm, the prince filled his stomach with a mixture of butter and sugar, wrapped himself in an oil-soaked cloth and then leapt into the sea. Although he couldn't see the shore, he swam for seven days until the goddess Mani Mekhala rescued him. The image of the determined young prince braving the ocean, which dominates the first half of the story, reflects the Buddhist virtues of self-reliance and perseverance. พระอัจฉริยภาพ ด้าน วรรณคดี [๑] เรื่องพระมหาชนก (พ.ศ. 2539) กับเรื่องทองแดง (พ.ศ.2545) สรรเสริญคุณธรรมความกตัญญู และความอดทนซึ่งก่อให้เกิดแรง บันดาลใจแก่ประชาชนนับล้านๆ คน เรื่องพระมหาชนก ออกสู่ท้องตลาด ในช่วงที่เศรษฐกิจไทยประสบ ภาวะวิกฤต หนังสือเล่มนี้ได้รับ การต้อนรับจากประชาชนทั่ว พระราชอาณาจักร เพื่อปลอบ ประโลมใจในสภาวะที่ลำบาก อย่างผิดธรรมดานี้ พระราชนิพนธ์ต้นฉบับ พระบาท สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงแปล จากพระไตรปิฎกเป็นภาษาอังกฤษ เรื่องนี้ยกย่องคุณค่าของความ อุตสาหะวิริยะซึ่งตัวละครเอกของ เรื่องได้ทรงบำเพ็ญ ในหน้าพระราชปรารภของหนังสือ เล่มนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้า อยู่หัวทรงบรรยายถึงพระราช ประสงค์ที่ทรงแปลว่าเพื่อ ประโยชน์ "การดำเนินชีวิตของ สาธุชนทั้งหลาย" หลังจากที่พระราชนิพนธ์เรื่อง พระมหาชนกออกจำหน่ายเป็น เวลา 5 ปีแล้วพระราชนิพนธ์ เรื่องทองแดง ก็ปรากฏขึ้นในปี 2545 เป็นเรื่องที่กล่าวถึงสุนัข เร่ร่อนกลางถนนตัวหนึ่งได้รับ พระมหากรุณาธิคุณทรงเลี้ยง เป็นสุนัขหลวง ประชาชนทั่ว ไปก็ตอบสนองด้วยความเต็มตื้น ท่วมท้น พระราชาธิบายแสดง ความรักต่อทองแดง นิสัยใจคอ ของทองแดง และพฤติกรรมต่อ แม่ของทองแดงและลูกๆ สร้าง ความประทับใจให้แก่สังคมไทย ซึ่งกำลังวิตกกังวลอยู่ในห้วงความ ขัดแย้งซึ่งเกิดจากความแตกแยก ที่ขยายตัวขึ้นทั้งด้านเศรษฐกิจ และสังคม เรื่องพระมหาชนกเล่าเรื่องพระ มหาชนกหลังจากเรืออับปาง ทรงว่ายน้ำในมหาสมุทรโดย ไม่เห็นฝั่ง ทันใดนั้นปูทะเลยักษ์ ตัวหนึ่งได้ขึ้นมารองรับพระองค์ ทำให้พระองค์ไม่จมน้ำ มีมะม่วง ต้นหนึ่งถูกหักทึ้งใบโกร๋น ถอน รากถอนโคนโดยผู้คนในเมือง ที่โลภหลงครอบงำด้วยจิตใจ ที่ชั่วร้าย... เรื่องพระมหาชนก เป็นการ กล่าวเปรียบเทียบ สะท้อนให้เห็นวิสัยทัศน์ซึ่ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชทานแก่ประเทศ ไทยและพสกนิกรของพระองค์ เรื่องราวขณะที่พระมหาชนกทรง ว่ายน้ำในมหาสมุทรเล่าเรื่องขณะ ที่เรือของพระมหาชนกกำลัง อับปางลงเพราะถูกพายุพัดนั้น พระมหาชนกได้เสวยเนยกับ น้ำตาลจนอิ่ม แล้วทรงนำผ้า ชุบน้ำมันมาพันรอบพระวรกาย ก่อนที่จะกระโดดลงทะเล แม้ ว่าพระมหาชนกจะไม่ทอด พระเนตรเห็นฝั่ง พระองค์ก็ยัง คงว่ายน้ำต่อไปเป็นเวลา 7 วัน จนกระทั่งเทพธิดามณีเมขลา ได้ลงมาช่วยชีวิต ภาพลักษณ์ของเจ้าชายหนุ่ม ซึ่งเสี่ยงอันตรายอยู่ในมหา สมุทรได้ปรากฎอยู่ในตลอด ครึ่งแรกของเรื่อง สะท้อนให้ เห็นพุทธธรรมในข้อที่พึ่งตน เองและอดทนพากเพียร คำอธิบาย แม้ว่าปัญหาการแปลจะไม่ค่อยมี แต่ปัญหาเรื่องการใช้ภาษายังมีบ้างโดยเฉพาะการใช้ราชาศัพท์ ในวรรณกรรม ปรมาจารย์ด้านภาษาไทยเคยให้คำแนะนำว่าในนิทานโบราณ ตัวเอกของเรื่องมัก จะเป็นเจ้าชายหรือพระราชา ดังนั้นจึงควรใช้คำราชาศัพท์ชั้นอนุวงศ์ แต่นิทานชาดกมีลักษณะ พิเศษกว่านิทานนิยายทั่วไป เพราะเป็นเรื่องเกี่ยวกับพระพุทธเจ้าซึ่งเป็นศาสดาเอกของโลก ถ้า ตัวละครเป็นเจ้าชายหรือพระราชาก็อาจจะต้องใช้คำราชาศัพท์ระดับสูงขึ้นและถ้าหมายถึง พระพุทเจ้าก็จะใช้คำราชาศัพท์ที่สมบูรณ์ หัวบท ถ้าแปลตามตัว ¿ literary adj. เกี่ยวกับหนังสือ เกี่ยวกับวรรณคดี เชี่ยวชาญทางด้านวรรณคดี คำแปลหัวบทที่ดิฉันแปลว่า "พระอัจฉริยภาพด้านวรรณคดี" นั้น ดูเผินๆ จะคิดว่าเป็นคำแปลที่ไม่ ตรงเพราะไม่มีคำใดที่เห็นได้ชัดว่าเป็นอัจฉริยภาพ การแปลของดิฉันจัดอยู่ในประเทภการแปลแบบ ตีความเพื่อให้สอดคล้องกับวัฒนธรรม ย่อหน้าที่ 1-2 ใจความสำคัญของสองย่อหน้านี้กล่าวถึงเรื่องพระมหาชนก ถ้าสังเกตการเขียนในภาษาอังกฤษจะเห็น บุรพบท of เชื่อมคำ บุรพบทเช่นนี้ในภาษาไทยไม่นิยมใช้ ดังนั้นจึงไม่ควรแปลว่า เรื่องของพระมหา ชนก การแปลโดยรักษาวัฒนธรรมไทย ดิฉันใช้คำ พระ เพราะเป็นคำที่ใช้เขียนนำหน้าชื่อพระราชาใน นิทานนิยายรวมทั้งนิทานชาดก บางครั้งอาจใช้คำ "พระมหา" เช่นเดียวกับ "พระ" ¿ extol v. สรรเสริญ สดุดี ยกย่อง ¿ millions n. หลายล้าน หมายถึงประชาชนคนไทย ¿ was released v. กรรมวาจก ถูกปล่อย ถูกนำออกมาจำหน่าย ให้เช่า โอนสิทธิ ในที่นี้หมายถึงหนังสือ ที่นำออกจำหน่าย แต่การเขียนภาษาไทยไม่นิยมใช้กรรมวาจกกับการกระทำที่ดี แต่นิยมใช้กับการ กระทำที่ไม่ดี เช่น ตบ เตะ ตี ¿ is hailed v. กรรมวาจก ไม่ควรแปลว่าถูกต้อนรับ มีเหตุผลเช่น เดียวกับ was released ดังนั้นดิฉันจึงแปลว่า ได้รับการต้อนรับ ช่วงปลายย่อหน้านี้จำเป็นต้องเรียงคำใหม่ ไม่ยึดการเรียงคำของประโยคต้นฉบับ ทั้งนี้ต้องการให้เป็น ประโยคตามโครงสร้างภาษาไทย เพื่อสื่อความหมายให้คนไทยผู้อ่านเข้าใจชัดเจน สะดวกลื่นไหล ไม่ติดขัด ย่อหน้าที่ 3-4 ใจความสำคัญของสองย่อหน้านี้กล่าวถึงต้นฉบับภาษาบาลีซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงแปล เป็นภาษาอังกฤษและพระราชปรารภที่ทรงปรารถนาให้หนังสือนี้เป็นหลักการดำเนินชีวิตของประชาชน ศัพท์ที่น่าสนใจได้แก่ ¿ protagonist n. ทางด้านวรรณคดีหมายถึงตัวละครเอกของเรื่อง ¿ preface n. คำนำ ในที่นี้ใช้ พระราชปรารภ ซึ่งฟังดูเหมาะสมกับพระราชนิพนธ์ ถ้อยคำในเครื่องหมายคำพูดที่ต้นฉบับตรงกับพระราชนิพนธ์ ดังนั้นดิฉันจึงยกคำแปลที่ตรงกันมา เขียนไว้ ไม่ใช่คำแปลของดิฉัน ย่อหน้าที่ 5 ใจความสำคัญของย่อหน้านี้กล่าวถึงพระราชนิพนธ์อีกเรื่องหนึ่งที่ออกสู่ท้องตลาดคือเรื่องทองแดง แสดงถึงความน่ารักของทองแดงที่สร้างความประทับใจและปลอบใจคนไทยในช่วงวิกฤตทางสังคม ศัพท์ที่น่าสนใจได้แก่ ¿ stray dog-cum-royal pet กลุ่มคำ stray dog สุนัขเร่ร่อน จรจัด สุนัขข้างถนน cum prep. ด้วยกัน ร่วมกับ ร่วมด้วย เช่นกัน ดิฉันแปลตีความเพื่อสื่อความเข้าใจ และใช้ราชาศัพท์ด้วยว่า สุนัขร่อนเร่กลางถนนตัวหนึ่งได้รับพระมหากรุณาธิคุณทรงเลี้ยงเป็น สุนัขหลวง ¿ overwhelming public response กลุ่มคำนี้ดิฉันเขียนคำแปลแบบเรียบเรียง ใหม่เพื่อมุ่งสื่อความหมายที่ชัดเจน ¿ affectionate description of the canine กลุ่มคำ ดิฉันแปลแบบเรียบเรียงเพื่อใช้ราชาศัพท์และตีความหมายว่า canine สุนัข คือ ทองแดงนั่นเอง ¿ fraught adj วิตกกังวล ¿ disparities n. ความแตกต่าง ความแตกแยก ย่อหน้าที่ 6-7 ใจความสำคัญของ 2 ย่อหน้านี้กล่าวถึงเนื้อเรื่องพระมหาชนก หลังจากที่เรืออับปาง ศัพท์ที่ควรรู้ ได้แก่ ¿ stripped bare and uprooted กลุ่มคำ stripped ใบโกร๋น ดิฉันเติมคำ "ถูกหัก ทึ้งใบโกร๋น" เพื่อให้เข้าใจว่าต้นมะม่วงใบโกร๋นเพราะถูกหักทึ้งไม่ใช่ร่วงเอง uprooted ดิฉัน เขียนว่า "ถอนรากถอนโคน" ตามที่นิยมกัน ¿ greedy people in a vice-ridden city กลุ่มคำ greedy โลภมาก โลภหลง vice-ridden ครอบงำด้วยความชั่วร้าย หรือถูกความชั่วร้าย ครอบงำ ¿ an oil-soaked cloth กลุ่มคำ ผ้าชุบน้ำมันให้เปียกชุ่มทำให้น้ำไม่ซึมไม่อุ้มน้ำ ย่อหน้าที่ 8 ใจความสำคัญของย่อหน้านี้กล่าวถึงผลสะท้อนจากพฤติกรรมของพระมหาชนกซึ่งเสี่ยงอันตรายอยู่ใน มหาสมุทรด้วยความอดทนพากเพียรและพึ่งตนเองตามพุทธภาษิต นิทานเรื่องพระชนกแสดงให้เห็น วิริยะบารมีที่พระมหาชนกทรงบำเพ็ญก่อนครองราชสมบัติ ¿ brave v. เสี่ยงอันตราย ฝ่าภัย ท้าทาย คำนี้ถ้าเป็น adj. แปลว่า กล้าหาญ ¿ self-reliance n. การพึ่งตนเอง ความเชื่อมั่นตนเอง ความไว้ ใจตนเอง หวังว่าบทเรียนแปลเรื่องพระมหาชนกซึ่งแสดงถึงพระอัจฉริยภาพด้านวรรณคดีของพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช คงทำให้ผู้อ่านน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นที่ได้พระราช ทานหลักการดำเนินชีวิตแด่พสกนิกรของพระองค์ พบกันใหม่สัปดาห์หน้าค่ะ สวัสดีค่ะ สิทธา พินิจภูวดล  >This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Professor Dr Sidtha Pinitpouvadol, Doctorat (Lettres) d’Université de Paris (Sorbonne) in Comparative Literature, Cert. in Translation and Teaching of Translation, AUPELF. Dr Sidtha has taught translation for many years at Ramkhamhaeng University and the University of Kasetsart. Back to our home page Read our other translate it columns here. | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2005 Last modified: September 18, 2006 |