Tuesday, September 26, 2006
"Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level.
FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS*
FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html
..............................................................
|
|
สวัสดีค่ะ
Sakka
Devaraja, King of the Gods, foresees the Being in the Queen's womb
Mahajanaka as destined for enlightenment in this painting by
Netikorn Chinya. |
บทเรียนแปลวันนี้ต่อจากเมื่ออังคารที่แล้ว เป็นบทเรียน
ที่มีจุดประสงค์เทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้า
อยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ เนื่องจากทรงครองสิริราชสมบัติ
ครบ 60 ปี พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ
ทรงพระปรีชาสามารถด้วยพระอัจฉริยภาพทางวรรณคดี
ทั้งด้านการแต่งและการแปล เรื่องพระมหาชนกที่ปรากฏ
ในหนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์ ฉบับวันศุกร์ที่ 7 กรกฎาคม
2549 มีความเหมาะสมที่จะนำมาเป็นบทเรียนแปล เราได้ศึกษาบทเรียนตอนที่ 1
เมื่อวันอังคารที่แล้ว และจะ
ศึกษาตอนที่ 2 ในวันนี้ อย่าลืมอ่านบทความให้จบทุกย่อหน้า
ทดลองแปลเองและเปรียบเทียบกับบทแปลที่ให้ไว้ ทั้งนี้
เพื่อฝึกฝนความคล่องตัวในการแปลของคุณ
ลงมือได้เลยนะคะ
SYNOPSIS
OF THE STORY OF MAHAJANAKA
- Prince Mahajanaka was the son of King Aritthajanaka who was
killed in a battle against his own brother, Polajanaka. Helped
by-the god Sakka Devaraja, King Aritthajanaka's pregnant wife
escaped and took refuge in a city called Kalachampaka where
Prince Mahajanaka was born.
- Mahajanaka grew strong and able. Learning of his father's
demise, he vowed to claim the kingdom back from his uncle. To
raise money to set up an army, the 16-year-old prince set sail
to Suvarnabhumi to trade. Mahajanaka's ship foundered in a terrible
storm. While other merchants begged the gods for help, Prince
Mahajanaka kept his nerve, he filled his stomach with a mixture
of butter and sugar, wrapped himself in an oil-soaked cloth,
and leapt into the sea.
- With no shoreline in sight, the prince swam diligently. After
seven days, the goddess Mani Mekhala appeared hovering above
him. Scornfully, she asked him why he continued to swim despite
having no reason for hope.
- Extolling the merit of perseverance, Mahajanaka said: "Anyone
who perseveres even when faced with death, will not be in any
debt to relatives or gods or father or mother. Furthermore,
people who do their duty will enjoy ultimate peace in the future."
- Impressed with his answer, the goddess rescued him and delivered
him to the city of Mithila.
- Meanwhile, King Polajanaka was on his deathbed and had requested
that his successor be able to solve four riddles. None succeeded
before Prince Mahajanaka.
- Having solved the riddles, he was crowned king and married
King Polajanaka's daughter, Princess Sivali Devi. One day King
Mahajanaka visited the Royal Park where he tasted the sweet
fruit of a mango tree. When he passed by the tree later, he
found it had been plundered and uprooted by greedy people. Another
mango tree nearby was barren, so it was ignored and thus safe
from danger.
- Saddened, he mused: "This throne is like the tree with fruit;
peaceful retirement is like the tree without fruit. We will
not be like the tree with fruit; we will be like the one without
fruit."
- The king set out to revive the uprooted mango tree using various
methods such as culturing the seeds, and grafting and splicing.
Seeing his people's greed and ignorance, the king established
an institute of higher learning, naming it "Pudalay Mahavijjalaya".
The Brahmin supported his idea, telling him not to worry, and
that "Mithila is not yet at a loss for good people."
|
พระอัจฉริยภาพ
ด้าน
วรรณคดี [๒]
สังเขปความเรื่องพระมหาชนก
- พระมหาชนกเป็นราชโอรสของ
พระเจ้าอริฏฐชนก ซึ่งเสียพระชนม์
ชีพระหว่างสู้รบกับพระอนุชาโปลชนก
ท้าวสักกะเทวราชทรงช่วยเหลือพระ
เทวี มเหสีซึ่งกำลังทรงครรภ์แก่ให้
หนีจากเมืองไปลี้ภัยในนครกาล
จัมปากะ พระมหาชนกประสูติ ณ
นครนั้น
- เมื่อพระมหาชนกเจริญวัยขึ้น มี
ร่างกายแข็งแรงและมีความสามารถ
ทรงทราบว่าพระบิดาสิ้นพระชนม์
ด้วยเหตุใด จึงทรงตั้งสัตย์ปฏิญาณ
ว่าจะยึดราชบัลลังก์คืนจากพระเจ้า
โปลชนก ซึ่งเป็นพระอนุชาของ
พระราชบิดา พระมหาชนกมีพระ
ชนมายุเพียง 16 พรรษา ทรง
แสวงหาเงินทุนเพื่อจัดตั้งกองทัพ
จึงทรงแล่นใบไปค้าขายยังเมือง
สุวรรณภูมิ ขณะที่เดินทางเรือ
ของพระองค์ถูกพายุกระหน่ำจน
อับปาง เหล่าพ่อค้าวาณิชในเรือ
อธิษฐานขอให้เทพเจ้าช่วยชีวิต
แต่พระมหาชนกยังคงสุขุมเยือก
เย็น พระองค์เสวยน้ำตาลผสม
เนยจนอิ่ม แล้วทรงใช้ผ้าชุบ
น้ำมันจนโชกหุ้มห่อร่างกาย
แล้วทรงกระโดดลงทะเลไป
- ทั้งๆ ที่ทอดพระเนตรไม่เห็นฝั่ง
พระองค์ก็ยังพยายามว่ายน้ำ ต่อ
มาอีก 7 วัน เทพธิดามณีเมขลา
เหาะร่อนลงมาใกล้พระองค์ แล้ว
ถามอย่างดูหมิ่นว่าทำไมพระองค์
จึงยังคงว่ายน้ำต่อไปโดยไม่มี
ความหวัง
- พระมหาชนกตรัสสรรเสริญ
คุณธรรมแห่งความอุตสาหะ
วิริยะว่า "ผู้ใดที่ไม่ละทิ้งความ
เพียรพยายาม แม้กำลังเผชิญ
หน้ากับความตาย ผู้นั้นจะเปลื้อง
หนี้จากคณาญาติทั้งเทพเจ้า
ตลอดจนบิดามารดา ยิ่งกว่านี้
ผู้ใดกระทำหน้าที่ของตนย่อม
ประสบปรมสุขในอนาคต"
- พอเทพธิดามณีเมขลาได้ฟัง
คำตอบก็รู้สึกประทับใจ จึงช่วย
ชีวิตพระองค์แล้วพาไปยังนคร
มิถิลา
- ขณะเดียวกันนั้น พระเจ้าโปลชนก
บรรทมบนพระแท่นใกล้จะสิ้น
พระชนม์ พระองค์ทรงตั้งปัญหา
4 ข้อให้ผู้ที่จะสืบราชบังลังก์ต่อ
จากพระองค์ตอบ แต่ไม่มีผู้ใด
ตอบได้นอกจากพระมหาชนก
- พอตอบปัญหาได้แล้ว พระมหาชนก
ทรงราชาภิเษกเป็นกษัตริย์และ
อภิเษกสมรสกับเจ้าหญิง สีวลีเทวี
พระธิดาพระเจ้าโปลชนก อยู่มา
วันหนึ่งพระมหาชนกเสด็จประพาส
ราชอุทยาน พระองค์เสวยผลมะม่วง
อันโอชะจากต้นมะม่วงต้นหนึ่ง
ครั้นเมื่อเสด็จผ่านต้นมะม่วงต้น
นั้นต่อมา พระองค์ทรงพบว่าไม่
มีผลมะม่วงเหลืออยู่เลย ทั้งยัง
ถูกคนโลภ ถอนรากอีกด้วย ส่วน
ต้นมะม่วงที่อยู่ใกล้กันไม่มีลูก
ดังนั้นจึงไม่มีใครสนใจ ปลอดภัย
รอดพ้นจากอันตราย
- พระมหาชนกทรงเศร้าพระทัย
รำพึงว่า "ราชสมบัติเปรียบเหมือน
ต้นไม้ที่มีผล การไม่เสวยราช
สมบัติเป็นความสงบสันติเปรียบ
เหมือนต้นไม้ไร้ผล เราจะไม่เป็น
เหมือนต้นไม้มีผล เราจะเป็น
เหมือนต้นไม้หาผลมิได้"
- พระมหาชนกทรงเริ่มฟื้นฟูต้น
มะม่วงที่ถูกถอนรากถอนโคน
ด้วยวิธีการต่างๆ เช่น การเพาะ
เมล็ด การปักชำกิ่ง การต่อตา
ทาบกิ่ง เมื่อทรงทราบว่าประชาชน
ของพระองค์ยังคงโลภและขาด
ความรู้อยู่พระองค์จึงทรงสถาปนา
สถาบันอุดมศึกษา ชื่อ "ปูทะเลย์
มหาวิชชาลัย" พราหมณ์สนอง
พระราชดำริกราบทูลพระองค์
ว่าอย่าทรงวิตกกังวล "นครมิถิลา
ยังไม่สิ้นคนดี"
|
| คำอธิบาย
หัวบท
ศัพท์ด้านการเขียน
¿ Synopsis
n. มีคำแปลให้เลือกมากมาย คือ เรื่องย่อ เค้าโครงเรื่อง สรุปความ
ข้อใหญ่ใจความ สาระสำคัญ ข้อสรุป บทสรุป สังเขปความ ดิฉันเลือกใช้สังเขปความ
เพื่อให้ฟังดูเหมาะ
สมกับบรรยากาศในที่นี้
ย่อหน้าที่ 1-2
ใจความสำคัญของสองย่อหน้านี้กล่าวถึงพระราชมารดาของพระมหาชนกที่ทรงลี้ภัยจากนครมิถิลาไป
ยังนครกาลจัมปากะ โดยมีท้าวสักกะเทวราชทรงช่วยเหลือ พอพระมหาชนกมีพระชนมายุ
16 พรรษา
ได้คำนึงถึงราชสมบัติของพระราชบิดาซึ่งสิ้นพระชนม์เพราะพระอนุชาชิงราชบังลังก์
พระองค์ทรงตั้ง
ปณิธานที่จะยึดราชบัลลังก์คืน จึงทรงแสวงหาเงินทุนด้วยการแล่นใบไปค้าขาย
แต่เรือของพระองค์
อับปางกลางทะเล พระองค์ต้องว่ายน้ำเป็นเวลานานถึง 7 วัน 7 คืน เทพธิดามณีเมขลาจึงช่วยพา
พระองค์ไปยังฝั่งนครมิถิลา ¿ pregnant wife n. ภรรยาที่ตั้งครรภ์
ราชาศัพท์ใช้มเหสีทรงครรภ์
¿ took refuge v. ลี้ภัย ¿ demise n. มรณกรรม การตาย
ราชาศัพท์ใช้สิ้นพระชนม์ สวรรคต }
¿ vow v. สาบาน ให้คำมั่นสัญญา ตั้งคำมั่น อธิษฐาน บนบาน
ดิฉันใช้คำราชาศัพท์ว่า ทรงตั้งสัตย์
ปฏิญาณ ¿ keep his nerve กลุ่มคำ สุขุมเยือกเย็น ¿ filled
his stomach สำนวน เสวยจนอิ่ม
ย่อหน้าที่
3-5
ใจความสำคัญของ
3 ย่อหน้านี้กล่าวถึงความอุตสาหะวิริยะ ของพระมหาชนกที่ทรงพยายามว่ายน้ำ
เป็นเวลาถึง 7 วัน ทั้งๆ ที่แลไม่เห็นฝั่งหรือไม่มีความหวัง เทพธิดามณีเมขลาได้ทดสอบความมั่นคง
ของพระมหาชนก เทพธิดาประทับใจในคำตอบจึงช่วยชีวิตพระมหาชนก แล้วพาไปยังนครมิถิลา
¿ hover v. เหาะ ร่อน โฉบ ลอย ¿ ultimate peace n.
สันติภาพสูงสุด ความสงบสุข บรมสุข
ย่อหน้าที่ 6-7
ใจความสำคัญของสองย่อหน้านี้กล่าวถึงเหตุการณ์ในนครมิถิลา
พระเจ้าโปลชนก ใกล้จะสิ้นพระชนม์
ทรงตั้งปัญหาสำหรับผู้ที่จะสืบพระราชบัลลังก์ต่อจากพระองค์ พระมหาชนกทรงตอบได้จึงได้ครอง
ราชสมบัติและได้อภิเษกสมรสกับพระราชธิดาของพระเจ้าโปลชนก ¿ Successor
n. ผู้สืบสันตติวงศ์ หรือผู้สืบราชบัลลังก์ ¿ riddles n.
ปริศนา ปัญหา ¿ solved the riddles v. แก้ปัญหา ตอบปัญหา
ถูก ทายปัญหาได้ ¿ crowned king v. ทรงราชาภิเษก u married
v. แต่งงาน ราชาศัพท์ใช้
อภิเษกสมรส ¿ plundered v. ปล้น ไม่มีผลเหลืออยู่เลย โกง
นำไปหมด ¿ barren adj. ไม่ออกลูก
เป็นหมัน แห้งแล้ง
ย่อหน้าที่
8-9
ใจความสำคัญของสองย่อหน้านี้คือ
พระมหาชนกทรงเปรียบเทียบต้นมะม่วงทั้ง 2 ต้น เหมือนราชสมบัติ
เมื่อทรงตระหนักว่าประชาชนยังคงโลภและโง่เขลา จึงทรงสร้างมหาวิทยาลัยชื่อ
"ปูทะเลย์มหาวิชชาลัย"
เพื่อเป็นแหล่งความรู้ขั้นสูง
¿ mused v. รำพึง ครุ่นคิด ใคร่ครวญ คิดทบทวน
¿ revive
v. ฟื้นฟู
¿ culturing the seeds n. การเพาะเมล็ด
¿ grafting n. การเพาะชำกิ่ง
¿ splicing n. การ
ต่อตาทาบกิ่ง u ignorance n. ความโง่เขลาเบาปัญญา การขาดความรู้
¿ higher learning
n.
การเรียนรู้ขั้นสูง การศึกษาระดับอุดมศึกษา นิทานชาดกเรื่องพระมหาชนก
มีจุดมุ่งหมายชี้ให้เห็นว่า
ความพากเพียรพยายาม นำมาซึ่งความสำเร็จ เป็นคติชีวิตที่จำเป็นในการประกอบอาชีพของทุกคนและ
เป็นพุทธธรรมที่พระพุทธเจ้าทรงสั่งสอนโดยเล่าเป็นนิทาน มีตัวละครเอกคือ
พระมหาชนก ซึ่งทรงบำเพ็ญ
วิริยะบารมี จนประสบความสำเร็จ
โอกาสหน้าพบกันใหม่
สวัสดีค่ะ
สิทธา พินิจภูวดล
|
>This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Professor Dr Sidtha Pinitpouvadol, Doctorat (Lettres) dUniversité de Paris (Sorbonne) in Comparative Literature, Cert. in Translation and Teaching of Translation, AUPELF. Dr Sidtha has taught translation for many years at Ramkhamhaeng University and the University of Kasetsart.
Back to our home page
Read our other translate it columns here.
| © The Post Publishing Public Co., Ltd.
All rights reserved 2005
Last modified: October 6, 2006 |
|