| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, July 10, 2007 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีครับ สัปดาห์นี้ ตัวอย่างบทแปลที่นำเสนอให้แฟนนักแปลอ่าน เป็นเรื่องด้านวิทยาศาสตร์และภูมิศาสตร์ ที่ เกี่ยวข้องกับโลกและสิ่งแวดล้อมใกล้ตัวมนุษย์เรา ขณะนี้ ทั่วโลกกำลังวิตกกังวลโลกร้อนเพราะภาวะ เรือนกระจก หิมะและน้ำแข็งแถบขั้วโลกละลายเร็ว ก่อปัญหาสิ่งแวดล้อมตามมานานัปการ แฟนผู้อ่าน คงพอจำกันได้ ดิฉันเคยนำเสนอตัวอย่างบทแปล ในเรื่องแนวน้ำแข็งขั้วโลกลดถดถอยไป ซึ่งก่อหายนะ แก่โลกตามมามากมาย ตัวอย่างบทแปลวันนี้ ชี้ย้ำวิกฤตโลกอีกกรณีหนึ่ง ที่เกิดจากแนวน้ำแข็งแถบเหนือ ของโลกลดน้อยลงไป เพราะภาวะร้อนที่เกิดจากมือมนุษย์ การแปลข่าวด้านวิทยาศาสตร์และภูมิศาสตร์ ดังเช่นตัวอย่างบทแปลนี้ ผู้แปลต้องพบศัพท์วิชาการเฉพาะ ด้านหลายคำด้วยกัน แม้ผู้แปลจะมีสิทธิในการเลือกใช้คำแปลก็จริงอยู่ แต่ผู้แปลอาจพลาดพลั้งตกม้าตาย ได้โดยง่าย หากแปลตามใจชอบของตน จึงขอแนะนำให้ใช้ศัพท์ในแวดวงวิชาการที่ใช้กันอยู่ และมีผู้ รับรองว่าถูกต้องแล้ว ดังเช่น การแปลบทแปลนี้ ดิฉันใช้ พจนานุกรมศัพท์ภูมิศาสตร์ และ ศัพท์ วิทยาศาสตร์ อังกฤษ-ไทย ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เป็นหลักในการทำงาน ขอเชิญมาร่วมแปลด้วยกันนะคะ A section of the ice sheet covering much of Greenland is seen in this August 17, 2005, file photo. Scientists say the ice is thinning and blame global warming. — AP Photo/John McConnico, File ภาพจากแฟ้มข่าวเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม 2548 แสดงให้เห็น ส่วนหนึ่งของพืดน้ำแข็งที่ปกคลุมกรีนแลนด์เป็นส่วนใหญ่ นักวิทยาศาสตร์กล่าวว่าพืดน้ำแข็งกำลังบางลงเพราะภาวะโลกร้อน Study explains how a vast ice sheet put the squeeze on Earth (and its gravity) [2] HENRY FOUNTAIN At least that's what scientists have assumed to explain anomalous gravitational readings in part of Canada. But there could be other explanations as well, particularly tectonic processes driven by mantle convection, the flow of heat from within the Earth. A study led by Mark Tamisiea of the Harvard-Smithsonian Centre for Astrophysics has helped sort out the puzzle. Using data from satellites that can measure gravitational changes over time, the researchers isolated the relatively short-term rebound effect from the longer term mantle-convection effect. They conclude in the journal Science that the rebound effect contributes somewhere between 25 and 45 per cent to the changing gravitational signal. The data also sheds light on the structure of the ice sheet, which wasn't uniformly thick. Tamisiea said his work showed that the sheet had two domes, to the east and west of Hudson Bay, where the weight was greatest, and thus so was the deformation and gravitational effect. - SCIENCE TIMES รายงานวิจัยเปิดเผย วิธีการที่พืดน้ำแข็งมหึมา กดบีบอัดโลก (และความถ่วงของโลก) [๒] เฮนรี เฟาน์เทน นี่แหละ คือ สิ่งที่อย่างน้อยที่สุด พวกนักวิทยาศาสตร์ได้ข้อสันนิษฐาน มาอธิบายจำนวนตัวเลขที่อ่านค่า ความโน้มถ่วงโลกผิดปรกติไปใน บริเวณแถบประเทศแคนาดา แต่ กระนั้นก็ยังอาจมีข้ออธิบายอื่นๆ ที่ดีได้เช่นเดียวกัน โดยเฉพาะ กระบวนการแปรสัณฐานเปลือกโลก ซึ่งเกิดจากการหมุนเวียนเปลี่ยน ที่ไปของเนื้อโลก หรือกระแสหมุน เวียนความร้อนจากภายในโลกนั่นเอง มีรายงานวิจัยชิ้นหนึ่งจัดทำโดยมาร์ก แทมิเซียะ แห่งศูนย์ดาราศาสตร์ฟิสิกส์ ฮาร์วาร์ด-สมิทโซเนียน เข้ามาช่วย คลี่คลายปริศนานี้ได้แล้ว นักวิจัยพวก นี้ใช้ข้อมูลจากดาวเทียม ที่สามารถ วัดความเปลี่ยนแปลงความโน้มถ่วง โลกได้ตลอดเวลา นำมาแยกหาผล ของเปลือกโลกเด้งกลับในช่วงระยะ สั้นที่เกี่ยวเนื่องกัน ออกจากผลของ การหมุนเวียนเปลี่ยนที่ไปของเนื้อโลก ในช่วงระยะยาวกว่า นักวิจัยกลุ่มนี้ ได้สรุปผลลงพิมพ์ในวารสาร ไซเอนซ์ ความว่า ผลของเปลือกโลกเด้งกลับ ในบางแห่ง มีส่วนสำคัญต่อการเปลี่ยน แปลงสัญญาณความโน้มถ่วงโลกอยู่ ถึงร้อยละ 25 ถึง 45 ทีเดียว ข้อมูลนี้ ยังเปิดเผยให้เห็นโครงสร้าง ของพืดน้ำแข็งอย่างชัดเจนว่า มีความ หนาไม่เสมอกันทั่วพื้นที่ หัวหน้านัก วิจัยผู้นี้ได้ชี้แจงว่า งานวิจัยของเขา ได้แสดงให้เห็นว่า พืดน้ำแข็งส่วนนี้มี โครงสร้างเป็นรูปโดม 2 โดม คือโดม อยู่ทางตะวันออกและทางตะวันตก ของอ่าวฮัดสัน ซึ่งเป็นบริเวณที่มี น้ำหนักมากที่สุด ด้วยเหตุนี้ จึงส่งผล กระทบต่อการเปลี่ยนลักษณะเปลือก โลกและความโน้มถ่วงโลกด้วย

คำอธิบาย ย่อหน้าที่ 4 ในประโยคแรกของย่อหน้านี้ ขอให้สังเกตนะคะว่า ดิฉันไม่ได้แปล have assumed - สมมุติ สันนิษฐาน ตามหน้าที่ของคำ ซึ่งเป็น verb ในรูป present perfect แต่กลับใช้เป็นคำนามว่า ข้อสันนิษฐาน ข้อสมมุติ สิ่งนี้นักแปลสามารถทำได้ หากใช้คำแปลตามหน้าที่ของมันแล้ว ข้อความจะเกิดความคลุมเครือ เข้าใจยาก ¿ anomalous gravitational readings (n. phr.) การแปลวลียาวๆ เช่นนี้ ดิฉันเคยแนะนำให้แปล จากคำท้ายไปหาคำหน้า แต่ในกรณีนี้ กลับทำไม่ได้ เพราะเป็นศัพท์วิชาการด้านภูมิศาสตร์ ต้องเปิด พจนานุกรมศัพท์ภูมิศาสตร์ แล้วแปลแบบดัดแปลงให้ผู้อ่านเข้าใจ ขอใช้ว่า จำนวนตัวเลขที่อ่านค่า ความโน้มถ่วงโลกผิดปรกติไป ¿ tectonic processes (n. phr.) เป็นศัพท์ภูมิศาสตร์แท้ๆ ซึ่ง ผู้แปลจะคิดเอง แต่งคำเองไม่ได้ ต้องเปิดศัพท์ภูมิศาสตร์แน่นอน คำแปล คือ กระบวนการแปรสัณฐาน ผู้อ่านท่านใดอยากทราบความหมาย ขอแนะนำให้อ่านจากพจนานุกรมเล่มนี้ได้เลย ¿ mantle convection (n. phr.) เป็นศัพท์ภูมิศาสตร์แท้ๆ เช่นกัน ต้องใช้พจนานุกรมเล่มนี้อีก พบคำแปลว่า การหมุนเวียนเปลี่ยนที่ไปของเนื้อโลก (มีอีกคำแปลหนึ่ง แต่ไม่เข้ากับบริบทนี้) ย่อหน้าที่ 5 กล่าวถึงงานวิจัยของศูนย์ดาราศาสตร์ฟิสิกส์ ฮาร์วาร์ด-สมิทโซเนียน ¿ astrophysics (n.) ดารา ศาสต์ฟิสิกส์ เป็นสาขาหนึ่งของวิทยาศาสตร์ ¿ isolated (v.) แยกจาก ทำให้แยกจากกัน ¿ the relatively short-term rebound effect (n. phr.) ใช้วิธีการแปลจากคำหลังไปหาคำหน้า จะได้ คำแปลว่า ผลของเปลือกโลกเด้งกลับในช่วงระยะสั้นที่เกี่ยวเนื่องกัน (ดิฉันได้เพิ่มคำบางคำเข้าไป เพื่อให้ ผู้อ่านเข้าใจได้ดียิ่งขึ้น ¿ the longer term mantle-convection effect (n. phr.) ใช้วิธีแปล เช่นเดียวกัน จะได้คำแปลว่า ผลของเนื้อโลกหมุนเวียนเปลี่ยนที่ไปในช่วงระยะยาวกว่า ¿ ประโยคท้าย ของย่อหน้านี้ยาว และมีความซับซ้อน ผู้แปลต้องอ่านและตีความให้ดี ดังที่ได้แปลไว้ให้แล้ว ย่อหน้าที่ 6 งานวิจัยนี้ยังเปิดเผยโครงสร้างของพืดน้ำแข็ง ¿ sheds light เป็นสำนวน หมายถึง เปิดเผย ทำให้ ปรากฏอย่างชัดเจน ¿ ในประโยคแรกของย่อหน้านี้ โดยเฉพาะประโยคย่อยหลัง ผู้แปลไม่ควรแปลไป ตามรูปแบบโครงสร้างภาษา ต้องปรับปรุงเปลี่ยนแปลงข้อความให้อ่านเข้าใจ และเป็นประโยคภาษาไทย ที่ดี ¿ domes (n.) โดม รูปโดม (เป็นศัพท์ภูมิศาสตร์) ¿ deformation (n.) การเปลี่ยนลักษณะ เปลือกโลก หวังว่าผู้อ่านคงพอเห็นวิกฤตโลกอีกประการหนึ่งนะคะ นี่เป็นผลจากภาวะโลกร้อน แนวน้ำแข็งจึงละลายเร็วกว่าปรกติ แล้วพบกันใหม่นะคะ สวัสดีค่ะ จินตนา ใบกาซูยี