| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab |
| teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home


Tuesday, July 24, 2007

"Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level.

FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS*

FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html

..............................................................


สวัสดีครับ

ตัวอย่างบทแปลครั้งนี้ ต่อจากครั้งที่แล้วครับ มีคำที่ต้องใช้ความรู้นอกภาษา (extra-linguistic
knowledge) จึงจะเข้าใจและแปลได้อย่างเหมาะสมครับ



Henry Clay Frick and Andrew Carnegie

Rags-to-riches [2]

Meet You in Hell, by Lee Standiford, 320 pp, 2005 Crown hardcover, Available at Asia Books and leading bookstores, 495 baht

BERNARD TRINK

  1. Of Swiss-German ancestry, Henry Clay Frick (born in 1849) hailed from Pennsylvania. He was marginally better off than Carnegie. Ambitious, they were respectively influenced by the rags-to-riches novels of Horatio Alger Jr. The message of the stories, that the US is the land of opportunity where work makes wishes come true became their mantra.
  2. Carnegie went from clerk to delivery boy to telegrapher. He read to make up for his minimal schooling, learned manners, and was praised and promoted for his diligence. Becoming privy to inside information, he used his little savings to make investments, which paid off. A Pennsylvania Railroad executive took him under his wing. With a canny eye to his adopted country's future, he changed horses to the iron industry.
  3. Next came steel, for which he needed coke. And the principal manufacturer of coke in the Pittsburgh area was Henry Clay Frick, who had also risen by his bootstraps. They met in 1882 and hit it off. Making money was the bottom line, for themselves, not their workers who received minimum wage. Each was on the board of the other's company.
  4. Labor unrest exploded at the Homestead Works in Pennsylvania. Pinkerton goons were called in to break the heads of the union-organized strikers in 1892. There was bloodshed on both sides. Carnegie blamed Frick for his heavy-handedness. An anarchist wounded Frick. The two men parted, each to give money to charity. By coincidence, both died in 1919.
  5. If you want pointers on how to become rich, read Meet You in Hell.

จากยาจกกลายเป็นเศรษฐี [๒]

Meet You In Hell [พบกันในนรก]
โดย Lee Standiford, 320 หน้า,
สำนักพิมพ์ Crown hardcover, 2005,
หาซื้อได้จากร้านเอเชียบุ๊กส์และ
ร้านหนังสือชั้นนำทั่วไป ราคา 495 บาท

เบอร์นาร์ด ทริงค์

  1. เฮนรี เคลย์ ฟริก (เกิดปีค.ศ.
    1849) มีเชื้อสายเป็นชาวสวิส
    เยอรมัน ภูมิลำเนาเดิมมาจาก
    รัฐเพนซิลเวเนีย ฐานะดีกว่า
    คาร์เนกีเล็กน้อย ทั้งสองเป็นคน
    ทะเยอทะยาน ฟริกและต่อมาก็
    คาร์เนกี ต่างได้รับอิทธิพลจาก
    นวนิยายแนวยาจกกลายเป็นเศรษฐี
    ที่ประพันธ์โดยฮอเรชีโอ แอลเจอร์
    จูเนียร์ คติธรรมของเรื่องที่สอนว่า
    ประเทศสหรัฐฯ เป็นดินแดนแห่ง
    โอกาส ที่ฝันจะเป็นจริงหากขยัน
    ทำงาน กลายเป็นคติพจน์ประจำใจ
    ของคนทั้งสอง
  2. คาร์เนกีไต่เต้าจากตำแหน่งเสมียน
    ขึ้นเป็นคนส่งเอกสารและเป็นพนัก
    งานโทรเลข เขาอ่านหนังสือหา
    ความรู้ชดเชยที่ได้เรียนมาน้อย
    หัดมารยาทสังคม ทำงานขยันขันแข็ง
    จนเป็นที่ชื่นชมและได้เลื่อนตำแหน่ง
    งาน ต่อมาได้รู้ข้อมูลวงในจึงนำเงิน
    สะสมเล็กน้อยที่มีอยู่ไปลงทุนซึ่งก็ได้
    ผลตอบแทนอย่างงาม เขาได้ผู้บริหาร
    คนหนึ่งของบริษัทรถไฟเพนซิลเวเนีย
    เป็นกุนซือ คาร์เนกีมีหัวทางธุรกิจ เล็ง
    เห็นอนาคตของประเทศใหม่ของตน
    จึงหันมาจับงานอุตสาหกรรมเหล็ก
  3. ต่อมาคาร์เนกีมาจับอุตสาหกรรม
    เหล็กกล้า ทำให้ต้องใช้ถ่านโค้ก ผู้ผลิต
    ถ่านหินในแถบพิตสเบิร์กคือ เฮนรี เคลย์
    ฟริก ซึ่งก็สร้างตัวขึ้นมาด้วยลำแข้ง ทั้ง
    สองคนพบกันเมื่อปีค.ศ.1882 แล้วถูก
    อัธยาศัยกัน ด้วยต่างก็มุ่งจะหาเงินให้
    ได้มากๆ เข้ากระเป๋าตัวเอง ไม่ใช่เพื่อ
    คนงานซึ่งได้รับค่าแรงต่ำสุด ทั้งคาร์เนกี
    และฟริกต่างก็เป็นกรรมการบริษัทของ
    กันและกัน
  4. ต่อมาเกิดเหตุวุ่นวายเกี่ยวกับแรงงาน
    ปะทุขึ้นที่โรงงานโฮมสเตดเวิกร์ส์ใน
    รัฐเพนวิลเวเนียเมื่อปีค.ศ. 1892 และ
    มีการตามสมุนของพิงเคอร์ตันมาจัดการ
    ผู้นัดหยุดงานที่สหภาพแรงงานเป็นตัวการ
    ทั้งสองฝ่ายต่างต้องหลั่งเลือด คาร์เนกี
    โทษฟริกว่าทำรุนแรงเกินไป ผู้นิยมลัทธิ
    อนาธิปไตยคนหนึ่งทำร้ายฟริกจนได้รับ
    บาดเจ็บ ทั้งฟริกและคาร์เนกีแยกทางกัน
    ต่างก็อุทิศทรัพย์ให้การกุศล คนทั้งสอง
    ถึงแก่กรรมในปีเดียวกันโดยบังเอิญคือ
    ในปีค.ศ.1919
  5. หากคุณต้องการตัวบ่งชี้วิธีรวย ก็เชิญอ่าน
    Meet You in Hell [พบกันในนรก]

คำอธิบาย
ย่อหน้าที่ 5
¿ hail from แปลว่า มีบ้านเกิดหรือภูมิลำเนาเดิมมาจาก ¿ ฮอเรชีโอ แอลเจอร์ จูเนียร์ (1832 - 1899)
เป็นนักประพันธ์นวนิยายประโลมโลกย์ ที่เรียกว่าพวก "นวนิยายสิบสตางค์" (dime novel หรือ penny
dreadful) ¿ the message of the story"- คำว่า message ในที่นี้หมายถึง แก่นหรือประเด็น
สำคัญ หรือบทเรียนที่เป็นแบบอย่าง เป็นคติสอนใจ (the lesson or the moral of the story)

ภาษาอังกฤษสองประโยคแรก แปลเป็นภาษาไทยสามประโยค ที่ระบุประธานไว้เพียงประโยคแรกเท่านั้น
เพราะภาษาไทยเป็นภาษายึดหัวข้อหรือแก่นความ (topic-prominent language) และต่างจากภาษา
อังกฤษที่ยึดประธานทางไวยากรณ์ คือเป็น subject-prominent language

¿ mantra ภาษาอังกฤษหมายถึงคาถาที่ใช้สวดเพื่อทำสมาธิหรือเข้าฌาน คำนี้มาจากภาษาสันสกฤตว่า
มนฺตฺร ไทยใช้ว่ามนต์ (บาลี) หรือมนตร์ (สันสกฤต) และว่าคือคาถาหรือคำศักดิ์สิทธิ์สำหรับสวดหรือเสกเป่า
ในที่นี้ผมแปลว่า คติพจน์ (motto)

ย่อหน้าที่ 6
¿ under one's wing หมายถึงอยู่ในความปกป้องดูแลของ... ผมปรับแปลง (modulate) วิธีพูดใหม่
ให้ได้เนื้อความใกล้เคียงกัน กุนซือ แปลว่า ที่ปรึกษา (advisor, mentor) เป็นคำยืมแบบทับศัพท์ (loan-
word) จากภาษาจีน จะแปลว่าที่ปรึกษาก็ได้ครับ

¿ privy to ได้รู้ (ความลับ) ¿ a canny eye มีตาแหลมคม (ทางธุรกิจ) มีหัวทางธุรกิจ ¿ his
adopted country
ประเทศที่เขาได้แปลงสัญชาติมาถือ เมื่อเข้ารูปประโยคแล้วอาจจะฟังเยิ่นเย้อไป
จึงปรับเป็น ประเทศใหม่ของตน ¿ to change horses เปลี่ยนม้า หมายถึงเปลี่ยนงาน เปลี่ยนความ
สนใจ ในประโยคนี้ยังมีคำสองคำที่อยู่ใกล้กันคือ horse และ iron ทำให้นึกถึงคำว่า iron horse เป็น
คำเก่า (archaic) หมายถึงหัวจักรรถไฟ ซึ่งก็เหมาะเจาะในเรื่องนี้ เพราะขณะนั้นสหรัฐกำลังขยายเส้น
ทางรถไฟ

ย่อหน้าที่ 7
ประโยคแรกของย่อหน้า ทำให้ต้องทวนใหม่ว่าเราพูดหัวข้ออะไร ถ้าไม่ได้ขึ้นเป็นย่อหน้าใหม่ ก็อาจแปล
ต่อไปได้เลยว่า ต่อมาจึงหันมาจับอุตสาหกรรมเหล็กกล้า

¿ pull oneself up by the bootstraps สำนวนหมายถึง ประสบความสำเร็จในชีวิต มั่งมีขึ้น ด้วย
ลำแข้ง ด้วยน้ำพักน้ำแรงของตน bootstrap คือแถบตรงขอบบนของรองเท้าบู๊ต ใช้ดึงเพื่อช่วยเวลา
สวมรองเท้า ¿ hit it off เป็นภาษาแบบไม่ทางการ (informal language) หมายถึง ถูกคอ ถูก
อัธยาศัยกัน ¿ bottom line [แบบไม่ทางการ] ยอดงบบัญชี ปัจจัยที่เป็นตัวกำหนด ในที่นี้หมายถึงว่า
ผลสุดท้ายที่ถือเป็นเรื่องสำคัญที่สุด ไม่ว่าจะอย่างไรก็ตาม ¿ ด้วยต่างก็มุ่ง... ภาษาอังกฤษใช้วิธีวางประโยค
เคียงกัน (juxtaposition) ให้ผู้อ่านเชื่อมความหมายที่เกี่ยวโยงกันได้ด้วยความรู้นอกภาษา (extraling-uistic knowledge) แต่ภาษาไทยมักใช้คำเชื่อม เพราะเป็นภาษาเน้นหัวข้อและไม่นิยมใช้เครื่องหมาย
วรรคตอน ทำให้อาจสับสนได้ว่ากำลังพูดหัวข้อเดิมหรือเปลี่ยนหัวข้อใหม่ และอาจไม่รู้จุดเริ่มข้อความ
ประโยคใหม่ ดังนั้นจึงต้องใช้คำเชื่อมช่วยให้กระจ่าง

ย่อหน้าที่ 8
¿ Homestead Works ชื่อโรงงานเหล็กกล้าของคาร์เนกี ที่เกิดเหตุปะทะกันรุนแรงเมื่อปี 1892 เป็น
เหตุให้ฟริกตาม Pinkerton หรือ The Pinkerton National Detective Agency ชื่อบริษัทดูแล
ความปลอดภัยเข้ามาจัดการ คำว่า goons หรือ thugs แปลว่า นักเลงหัวไม้ อันธพาล ในที่นี้หมายถึง
พวกเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของบริษัท Pinkerton นั่นเอง

ย่อหน้าที่ 9
ชื่อเรื่องถ้าแปล ควรใส่ในวงเล็บเหลี่ยม เพื่อให้ทราบว่าเป็นคำของผู้แปล

สวัสดีครับ

บัญชา สุวรรณานนท์์ี     


  • This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Bancha Suvannanonda, MA in Translation Studies from Chulalongkorn University. A former editor-in-chief for General Books, the Reader's Digest Thailand, Bancha is currently a guest lecturer at Chulalongkorn University's graduate school of Translation Studies.

    Back to our home page

    Read our other translate it columns here.

    | © The Post Publishing Public Co., Ltd.
    All rights reserved 2007

    Last modified: July 20, 2007
    |