| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, March 6, 2007 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีครับ ข่าวเบาๆ ที่นำมาให้พินิจแนวทางและกลวิธีการแปลในครั้งนี้ มีชื่อเฉพาะทางภูมิศาสตร์ คือชื่อสถานที่ ต่างๆ ซึ่งย่อมพบได้บ่อยในข่าวต่างประเทศครับ แนวทางคือให้ยึดตามหลักที่ทางราชบัณฑิตยสถาน กำหนดไว้ หากคำใดยังไม่ได้กำหนดไว้ ก็ต้องตรวจค้นจากพจนานุกรมศัพท์ภูมิศาสตร์ครับ เรามัก ถอดเสียงตามการออกเสียงภาษาอังกฤษ ซึ่งมักออกเสียงตาม "ลิ้น" ของเจ้าของภาษา Machu Picchu, high in the Andes of Peru, not in the Himalayas of Nepal as the airline poster proclaimed. มาชู ปีกชูตั้งอยู่สูงบนเทือกเขาแอนดีส ประเทศเปรู ไม่ใช่ ตั้งอยู่บนเทือกเขาหิมาลัย ประเทศเนปาล ตามที่ประกาศ ในแผ่นโปสเตอร์ Part I LIFE - Airline's Picture Blunder Have you seen Nepal? Not really, says Peru Lima - Royal Nepal Airlines has apologised to Peru after mistakenly using a photo of the Inca ruins of Machu Picchu to promote tourism in Nepal. Peru's foreign ministry said in a statement that the flagship carrier of the Himalayan kingdom, about halfway around the world from the Andean country, had put the picture of Peru's tourism icon, Machu Picchu, on a poster under the slogan 'Have you seen Nepal?' Peruvian mountaineer Ernesto Malaga, who was visiting India last month, noticed the blunder on a poster hanging on a wall in the airline's office in New Delhi. Peruvian authorities requested explanations from the airline via the embassy. ตอน 1 ชีวิต - ภาพโฆษณาสายการบินผิดพลาด คุณเคยเห็นเนปาลหรือยัง? ที่จริงแล้วไม่เคยหรอก เปรูว่า กรุงลิมา - สายการบินรอยัลเนปาล ขออภัยประเทศเปรูเนื่องจากได้ พลั้งพลาดใช้ภาพถ่ายมาชูปีกชู อัน เป็นซากโบราณสถานอิงคาเพื่อส่งเสริม การท่องเที่ยวเนปาล กระทรวงการต่างประเทศเปรูแถลงว่า สายการบินสำคัญแห่งชาติของราช อาณาจักรแถบเทือกเขาหิมาลัย ซึ่ง ตั้งอยู่ห่างไกลจากประเทศแถบเทือก เขาแอนดีสไปตั้งครึ่งโลก ได้นำภาพ สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของเปรูคือ มาชูปิกชูไปทำเป็นภาพโปสเตอร์ ประกอบคำขวัญโฆษณาว่า "คุณเคย เห็นเนปาลหรือยัง?" นักไต่เขาชาวเปรูชื่อแอร์เนสโต มาลากา ซึ่งไปเยือนประเทศอินเดีย เมื่อเดือนที่แล้ว สังเกตเห็นความพลั้ง พลาดดังกล่าวในโปสเตอร์ที่แขวนอยู่ กับฝาผนังห้องสำนักงานสายการบิน เนปาลในกรุงนิวเดลี ทางการเปรูจึงได้ขอคำอธิบายจาก สายการบินเนปาลผ่านทางสถานทูต คำอธิบาย หัวบท คำว่า Life ในที่นี้เข้าใจว่า หมายถึงแนวเรื่องเป็นเรื่องทั่วไปเกี่ยวกับชีวิตผู้คน ¿ blunder - ความ ผิดพลาดเนื่องจากไม่รู้ เผลอ (หลงลืม) เผอเรอ (ขาดความเอาใจใส่) ไม่รอบคอบ ความพลั้งเผลอ คำนี้ในบางบริบทอาจแปลเป็นสำนวนไทยว่า ปล่อยไก่ ¿ not really ปกติวลีนี้มักใช้ในความหมายว่า "ก็ไม่เชิง" เป็นการแบ่งรับแบ่งสู้ แต่ตรงนี้ใช้อย่างเล่นคำ หมายถึงว่า ที่จริงแล้ว ไม่เป็นเช่นนั้นเลย คือ "In reality, not at all!" หัวข่าว นอกจากจะสรุปเนื้อหาของเรื่องไว้อย่างสั้นกระชับแล้ว ยังมีหน้าที่สำคัญเพื่อดึงดูดความสนใจผู้อ่านด้วย การแปลหัวข่าวจึงมักแปลอย่างดัดแปลง ถือเป็นการแปลอย่างสร้างสรรค์ ทั้งยังสามารถดัดแปลง ไปได้จนไม่เหลือเค้าเดิม นับว่าแทบไม่ต่างกับการแปลโฆษณา แปลชื่อภาพยนตร์ แปลชื่อหนังสือ ฯลฯ เช่นหัวเรื่องนี้อาจแปลว่า "ลงภาพผิด เปรูฉุนเนปาล" หรือ "เนปาลหน้าแตก ลงภาพผิด" ฯลฯ แต่ใน บทความนี้เน้นการแปลเพื่อศึกษาภาษาอังกฤษ จึงมุ่งให้ใกล้ต้นฉบับมากที่สุดเพื่อความเข้าใจภาษา ย่อหน้าที่ 1 ¿ Lima เป็นนครหลวงของประเทศเปรู จึงแปลว่า กรุงลิมา คำนี้ถ้าหมายถึงเมืองในมลรัฐโอไฮโอ สหรัฐอเมริกา จะออกเสียงว่า ไลมา (ไลเม่อะ) เช่นเดียวกับในคำว่า lima bean ¿ Inca - อิงคา (ภาษาอังกฤษไม่ได้ออกเสียงว่า อินคา) คือกลุ่มชนชาวเกชัวหรือเกชวน (Quechuan) ซึ่งอาศัยอยู่ตาม พื้นที่สูงของเปรู ตั้งอาณาจักรครอบคลุมพื้นที่ตอนเหนือของเอกวาดอร์ไปจรดภาคกลางของชิลี (ซึ่งปัจจุบันฝรั่งมักออกเสียงเพื่อความ "ถูกต้องทางการเมือง" ตามเจ้าของประเทศว่า ชีเล - แนวการ แปลชื่อโดยเคารพภาษาของเจ้าของชื่อเช่นนี้ ศาสตร์การแปลถือเป็นแนวการแปลแบบ "หลังยุคอาณา นิคม" หรือ Post-colonial approach) คำว่า "อิงคา" นี้ใช้เรียกพระจักรพรรดิ แต่ภาษาอังกฤษนำมา ใช้เรียกจักรวรรดิและประชาชน ย่อหน้าที่ 2 คำว่า ¿ flagship หมายถึงเรือรบลำที่มีนายพลเรือผู้บัญชาการกองเรือ มักแปลกันว่า เรือธง คำนี้ยัง มีความหมายขยายเชิงอุปมาคือ หมายถึงสิ่งสำคัญยิ่งที่องค์กรหนึ่งเป็นเจ้าของหรือผลิต ในที่นี้คำนาม flagship ใช้ขยายความคำนามว่า carrier ซึ่งหมายถึง บุคคลหรือบริษัทที่รับขนส่งสิงค้าและบุคคล คำว่า "the" เจาะจงตามบริบทว่าหมายถึงสายการบินเนปาล คำนี้ในบริบทอื่นยังอาจหมายถึง พาหะ (ของโรค) ¿ Himalayan kingdom - ราชอาณาจักรหิมาลัย หมายถึง ราชอาณาจักรที่ตั้งอยู่ ณ แถบเทือก เขาหิมาลัย ในที่นี้หมายถึงเนปาล หิมาลัย (หิมะ + อาลัย) แปลว่า ที่อยู่แห่งหิมะ ¿ Andean country - ประเทศแถบเทือกเขาแอนดีส (Andes - จากภาษาเกชัว Antis ซึ่งใช้เรียก ชนชาติพันธุ์ต่างๆ ที่อาศัยในแถบนี้) the Andean country ในที่นี้หมายถึงประเทศเปรู ชื่อ Machu Picchu - มาชูปีกชู เป็นภาษาเกชัว (Quechua) อันเป็นภาษาโบราณที่ใช้ในอดีตราช อาณาจักรอิงคา แปลว่า ยอดเขาเก่า (old peak) มาชูปีกชูยังมีสมญาว่า the Lost City of the Incas - นครที่สาบสูญของชาวอินคา ¿ slogan - คำขวัญ พจนานุกรมว่า คือถ้อยคำที่แต่งขึ้นเพื่อเตือนใจหรือเพื่อให้เป็นสิริมงคล ในที่นี้ หมายถึงคำขวัญโฆษณา ประโยค 'Have you seen Nepal?' นี้ถ้าดูบริบทแล้วอาจแปลว่า "คุณเคยไปเที่ยวเนปาลแล้ว หรือยัง?" แต่เนื่องจากบทแปลล้อว่า ที่เห็นนั้นไม่ใช่เนปาล จึงแปลโดยคงคำว่า "เห็น" ไว้ ย่อหน้าที่ 3 คำว่า the blunder มีคำว่า the เจาะจงว่าความพลั้งพลาดนั้นกล่าวถึงมาแล้ว อันได้แก่การนำภาพ มาชูปีกชูมาใช้โฆษณาการท่องเที่ยวเนปาล วลี on a poster ภาษาไทยใช้บุพบท "ใน" หรือ "ที่" วลี "hanging on a wall" - ที่แขวนอยู่กับฝาผนังห้อง ภาษาไทยนิยมใช้บุพบท "กับ" ในวลี "แขวน ไว้กับ แขวนอยู่กับ" ย่อหน้าที่ 4 บทแปลอาจใช้ว่า "ติดต่อผ่านสายการบิน" ก็ได้ เพราะบริบทช่วยให้รู้แล้วว่าเป็นสายการบินใด แต่จะแปล แบบขยายความให้กระจ่างขึ้นก็ไม่ผิดหลักการแปล อันที่จริงย่อหน้านี้ยังคลุมเครือ ไม่ทราบแน่ชัดว่าเมื่อ ทางการเปรูติดต่อผ่านสถานทูตเนปาลในประเทศเปรูหรือสถานทูตเปรูในประเทศเนปาล อย่างไรก็ดี เมื่อ คำว่า the airline หมายถึงสายการบินเนปาล คำว่า the embassy ที่ตามมา จึงน่าจะหมายถึง สถานทูตเนปาลไปด้วย พบกันใหม่ตอนหน้า สวัสดีครับ บัญชา สุวรรณานนท์      This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Bancha Suvannanonda, MA in Translation Studies from Chulalongkorn University. A former editor-in-chief for General Books, the Reader's Digest Thailand, Bancha is now a guest lecturer at the graduate program in Translation and Interpretation, Faculty of Arts, Chulalongkorn University and a freelance translator. Bancha also writes dance and theatre reviews for the Bangkok Post on occasions. Back to our home page Read our other translate it columns here. | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2007 Last modified: March 6, 2007 |