| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab |
| teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home


Tuesday, March 13, 2007

"Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level.

FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS*

FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html

..............................................................


สวัสดีครับ

ข่าวเบาๆ ที่นำมาให้พินิจแนวทางและกลวิธีการแปลในครั้งนี้ มีชื่อเฉพาะทางภูมิศาสตร์ คือชื่อสถานที่
ต่างๆ ซึ่งย่อมพบได้บ่อยในข่าวต่างประเทศครับ แนวทางคือให้ยึดตามหลักที่ทางราชบัณฑิตยสถาน
กำหนดไว้ หากคำใดยังไม่ได้กำหนดไว้ ก็ต้องตรวจค้นจากพจนานุกรมศัพท์ภูมิศาสตร์ครับ เรามัก
ถอดเสียงตามการออกเสียงภาษาอังกฤษ ซึ่งมักออกเสียงตาม "ลิ้น" ของเจ้าของภาษา


The ruins at Machu Picchu are at 2,438.40 metres (8,000 feet) in altitude in a cloud forest which, from a distance, could be mistaken for some mountain temples in the Himalayas.

โบราณสถานมาชู ปีกชูตั้งอยู่ในป่าสูงเทียมเมฆ ที่ระดับ
ความสูง 2,438.40 เมตร (8,000 ฟุต) เมื่อมองจากระยะ
ไกลอาจทำให้เข้าใจผิดคิดว่าเป็นวัดบนเทือกเขาหิมาลัยได้
– GENE KORTE

Part II

LIFE - Airline's Picture Blunder

Have you seen Nepal? Not really, says Peru

  1. "The airline...offered apologies to Peru for using the picture of the Machu Picchu Sanctuary on a poster to promote Nepal and assured that the lamentable error has been corrected," the statement said.
  2. "As a consequence, the Nepalese airline fired an employee in the rank of a manager...it is concluded that it was an isolated error," it added.
  3. From a distance, some mountain temples in the Himalayas could be mistaken for Inca ruins, which also cling to steep slopes.
  4. Nepal is actively promoting tourism in the hope that foreigners will return in big numbers to visit its mountains and ancient temples with the negotiated end to a long Maoist revolt. - REUTERS

ตอน ๒

ชีวิต - ภาพโฆษณาสายการบินผิดพลาด

คุณเคยเห็นเนปาลหรือยัง?
ที่จริงแล้วไม่เคยหรอก
เปรูว่า

  1. สายการบินเนปาลแถลงว่า "สายการ
    บิน...ขออภัยต่อทางการเปรูที่ได้นำ
    ภาพโบราณสถานมาชูปีกชูมาใช้เป็น
    ภาพโปสเตอร์เผยแพร่ประเทศและ
    รับรองว่าได้แก้ไขความผิดพลาดอัน
    ควรประณามนั้นแล้ว"
  2. และกล่าวต่อไปว่า "ดังนั้น สายการ
    บินเนปาลจึงได้ไล่พนักงานระดับ
    ผู้จัดการออกไปคนหนึ่ง..สรุปว่า
    ความผิดพลาดดังกล่าวเกิดขึ้นเพียง
    กรณีเดียวเท่านั้น"
  3. เมื่อมองจากระยะไกล อาจเข้า
    ใจผิดเห็นวัดบนเขาบางแห่งใน
    แถบเทือกเขาหิมาลัยเป็นโบราณ
    สถานของอิงคา ซึ่งตั้งอยู่บนไหล่
    เขาสูงชันเช่นเดียวกัน
  4. ประเทศเนปาลส่งเสริมการ
    ท่องเที่ยวอย่างแข็งขัน หวังให้
    ชาวต่างประเทศจำนวนมากพา
    กันหันกลับมาเที่ยวชมขุนเขา
    และวัดโบราณของเนปาลอีก
    เมื่อทางการเจรจากับกลุ่มนิยม
    ลัทธิเหมาให้ยุติการก่อการ
    กำเริบอันยืดเยื้อลงได้แล้ว
    - สำนักข่าวรอยเตอร์ส

คำอธิบาย

ย่อหน้าที่ 5
ขอให้สังเกตจุดไข่ปลา ในที่นี้ใช้แทนข้อความที่ละไป เป็นกลวิธีเพื่อความกระชับและเสนอเฉพาะ
ข้อความที่ต้องการ ในย่อหน้าที่หก ก็มีจุดไข่ปลาเช่นเดียวกัน ผมย้ายข้อความท้ายมาไว้หน้า เพื่อให้อ่าน
ได้สะดวกขึ้นและฟังเป็นภาษาข่าวของไทยมากขึ้น เพราะส่วนใหญ่ถ้าเริ่มต้นการอ้างคำพูด เรามักจะขึ้น
ต้นเกริ่นบอกให้ผู้อ่านทราบก่อน (ถ้าแปลนิยายก็อาจจะเป็นอีกเรื่องหนึ่ง) ¿ sanctuary - สถานที่คุ้มภัย
สถานที่ธรรมชาติที่สงวนไว้ สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ในที่นี้ หมายถึงมาชูปีกชู

ในวลี to promote their country คำว่า promote ในที่นี้ควรแปลว่า เผยแพร่ เผยแพร่ชื่อเสียง
(โดยมีจุดประสงค์เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวนั่นเอง) คำว่า their น่าจะมาจากคำในข้อความที่ละไป
เพราะ the airline เป็นเอกพจน์ แต่ก็เดาได้ว่าหมายถึงชาวเนปาล ส่วนคำคุณศัพท์ lamentable
หมายถึง ซึ่งควรประณาม

ย่อหน้าที่ 6
ในบทแปลได้รวบย่อหน้าที่หก รวมไปกับย่อหน้าที่ห้าเลย เพราะเป็นเนื้อความต่อเนื่องกัน ไม่จำเป็น
ต้องแยกย่อหน้า แต่ในการเขียนข่าว อาจจำเป็นต้องปรับให้ได้ขนาดพอดีกับที่ว่าง เป็นปัญหาการจัดหน้า
(layout) ที่มักส่งผลต่อคุณภาพการเขียนข่าว บทภาษาอังกฤษจึงแยกย่อหน้า หรืออาจจะต้องการเน้นก็ได้
¿ it was an isolated error - เป็นความผิดพลาดกรณีเดียว เน้นความหมายว่าไม่ได้กระทำผิด
ประการอื่นใดอีกเลย isolated ที่เป็นคำคุณศัพท์ หมายความว่า "ห่างไกล โดดเดี่ยว" หรือ "เพียงอย่าง
เดียว เป็นพิเศษอันไม่พบที่อื่นใดอีก"

ย่อหน้าที่ 7
คำว่า mountains ในที่นี้หมายถึงเทือกเขา (mountain range) คือภูเขาหลายลูกติดต่อกัน ¿ To mistake something for something - เข้าใจผิดคิดว่าอะไรอย่างหนึ่งเป็นอีกอย่างหนึ่ง ในวลี
which also cling to steep slopes คำว่า cling แปลว่า "เกาะเกี่ยว" เป็นคำที่มีสีสัน ให้ความ
รู้สึกเหมือนกับว่าวัดเป็นสิ่งมีชีวิต แต่ผู้แปลเลือกใช้คำทั่วไปคือ ตั้งอยู่ ส่วน steep แม้ตามตัวอักษรจะ
หมายถึง "ชัน" (อาจจะไม่อยู่สูงนักก็ได้) แต่ในที่นี้ผู้แปลเลือกใช้ว่า สูงชัน โดยอาศัยความเข้าใจจาก
บริบท

ย่อหน้าที่ 8
¿ Nepali แปลว่า "ชาวเนปาล" (พหูพจน์อาจเติม s หรือไม่ก็ได้), ภาษาเนปาล ในที่นี้ใช้รูปเอกพจน์ จึง
ตามด้วยคำกริยา is โดยมีความหมายถึงชาวเนปาลโดยรวม แต่จะใช้ว่า Nepali are หรือ Nepalis are
ก็ได้ แต่เมื่ออ่านไปจนจบประโยคแล้ว จะเห็นว่าบทภาษาอังกฤษน่าจะใช้คำว่า Nepal is มากกว่า เพราะ
มีคำว่า its mountains

¿ วลี with the negotiated end to a long Maoist revolt - "พร้อมกับ (=เมื่อ) การสิ้นสุด
ของการก่อการกำเริบอันยาวนานของ (กลุ่ม) ผู้นิยมลัทธิเหมา อัน(เป็นการสิ้นสุดที่)เกิดจากการเจรจา"
ต้องปรับโครงสร้างใหม่ให้เป็นภาษาไทยที่สละสลวยเข้าใจง่าย ได้ดังตัวอย่างข้างต้น กล่าวคือ เปลี่ยนจาก
รูปนามวลี เป็นรูปประโยค เมื่อทางการเจรจากับกลุ่มนิยมลัทธิเหมาให้ยุติการก่อการกำเริบอัน
ยืดเยื้อลงได้แล้ว

การแปลงรูปประโยคดังกล่าว เป็นไปตามขนบ (norm) การใช้ภาษาไทยที่ไม่ค่อยนิยมการใช้นามวลี
เท่ากับภาษาอังกฤษ วิธีหนึ่งที่จะช่วยการแปลได้คือ การแปลแบบ intralinguistc หรือการ rephrase นั่นเอง คือการแปลเป็นภาษาเดียวกัน ในที่นี้คือแปล (นามวลี) ภาษาอังกฤษเป็น (ประโยค) ภาษาอังกฤษ
เสียก่อน แล้วค่อยแปลเป็นไทยอีกที เช่น วลี with the negotiated end to a long Maoist
revolt
อาจแปลได้ว่า "now that the Nepal authorities have successfully negotiated with
the Maoist to end their long revolt".

พพบกันใหม่คราวหน้า สวัสดีครับ
บัญชา สุวรรณานนท์     


  • This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Bancha Suvannanonda, MA in Translation Studies from Chulalongkorn University. A former editor-in-chief for General Books, the Reader's Digest Thailand, Bancha is now a guest lecturer at the graduate program in Translation and Interpretation, Faculty of Arts, Chulalongkorn University and a freelance translator. Bancha also writes dance and theatre reviews for the Bangkok Post on occasions.

    Back to our home page

    Read our other translate it columns here.

    | © The Post Publishing Public Co., Ltd.
    All rights reserved 2007

    Last modified: March 13, 2007
    |