| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, November 13, 2007 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ แฟนผู้อ่าน ตัวอย่างการแปลที่เราจะฝึกแปลด้วยกันวันนี้ เป็นเรื่องประท้วงที่น่าเอ็นดูของผู้สูงอายุกลุ่มหนึ่ง ด้วยเหตุผลที่อ่านแล้ว ต้องอมยิ้มทันทีในความเป็นผู้มีจิตใจเต็มเปี่ยมด้วยประชาธิปไตยอย่าง แท้จริง "จะทำอะไรต้องปรึกษากันก่อนซิ อย่าถืออำนาจบาตรใหญ่ เป็นเจ้าข้าวเจ้าของคนเดียว คนแก่ก็มีหัวใจนะ จะบอกให้..." ในตัวอย่างบทแปลนี้ มีถ้อยคำที่ยืนยันทรรศนะของดิฉันว่า ผู้แปลพึงเปิดพจนานุกรมอยู่เสมอ ทั้งที่แน่ใจในคำแปลที่ดูง่ายๆ แต่เมื่อใช้ตามความเคยชินหรือตีความตามความคิดของตัว เองแล้ว กลับผิดความหมายหรือไม่ตรงบริบทโดยไม่รู้ตัวก็ได้ ดังเช่น ตัวอย่างในคำว่า free หรือ just ในบทแปลนี้ ผู้แปลโดยเฉพาะ "มือใหม่" อย่าเพิ่งเชื่อมือตนเองนัก หรืออย่า "ขี้เกียจ" เปิดดิกหาความหมาย การที่มีและใช้พจนานุกรมหลายๆ เล่ม ล้วนเป็นเครื่องช่วยให้รอดจาก "ตกม้าตาย" ได้ทั้งนั้นค่ะ Mister Donut's popular doughnut line, Pon de Ring. – Natthiti Ampriwan โดนัทยอดนิยมจากมิสเตอร์โดนัท — พอนด์ เดอ ริง Seniors protest ban on free doughnuts [1] Mahopac, New York - It was just another morning at the senior center - women were sewing, men were playing pool and seven angry demonstrators, average age 76, were picketing outside, demanding doughnuts. They wore sandwich boards proclaiming "Give Us Our Just Desserts" and "They're Carbs, Not Contraband". At issue is a decision to refuse free doughnuts, pies and bread that were being donated to senior centers around Putnam County, North of New York. Officials were concerned the county was setting a bad nutritional precedent by providing mounds of doughnuts and other sweets to seniors. คนแก่ประท้วงห้ามกิน โดนัตตามใจชอบ [๑] มาโฮปแพก มหานครนิวยอร์ก — เช้า วันนี้ที่ศูนย์บ้านพักคนชรา ดูเหมือนๆกับ เช้าวันอื่นๆ นั่นแหละพวกผู้หญิงนั่งง่วน เย็บปักถักร้อยตามประสา ส่วนพวกผู้ชาย สนุกกับการเล่นเกมพูล หรือบิลเลียต16ลูก อยู่ แต่ทว่า ที่ด้านนอกอาคารนั่นซิ มีผู้ ประท้วงที่กำลังโกรธเกรี้ยว 7 คน อายุเฉลี่ย ราวๆ 76 ปีได้ ทำหน้าที่ยามรักษาการณ์ การประท้วงเรียกร้องเอาขนมโดนัตคืนมา ผู้สูงอายุเหล่านี้ต่างสวมใส่แผ่นกระดาษแข็ง ประกบกัน เจาะกลาง สวมหัว มีข้อความ ประกาศว่า "คืนของหวานตามสิทธิของเรา มา" และ "อาหารแป้งน้ำตาลนะ ไม่ใช่ อาหารต้องห้าม" ประเด็นขัดแย้งอยู่ที่มีการตัดสินใจยกเลิก ไม่รับขนมโดนัต ขนมพายและขนมปัง ที่ให้กินฟรีตามใจชอบจากที่มีการบริจาค ให้มาที่ศูนย์บ้านพักคนชราในแถบพุตนัม เคาน์ตี ทางเหนือของนิวยอร์ก เจ้าหน้าที่ประจำศูนย์บ้านพักคนชรารู้สึก วิตกกังวลว่า ทางเขตกำลังสร้างแบบอย่าง การกินอาหารที่ไม่ดี ไม่มีคุณค่าด้าน โภชนาการ โดยจัดขนมโดนัตและขนม หวานชนิดอื่นๆ พะเนินเทินทึก มาให้ผู้ สูงอายุรับประทาน

คำอธิบาย หัวข่าว ประโยคไม่ยาก ไม่ซ้ำซ้อน แต่อย่าผลีผลามแปลทันที หยุดคิดสักหน่อย ต้องเลือกใช้คำที่เหมาะสม โดย เฉพาะคำที่เป็นหัวใจของหัวข่าว seniors (n.) ผู้อาวุโส ผู้ชรา ผู้สูงอายุ ผู้เฒ่าผู้แก่ ฯลฯ มีให้เลือกเยอะ แต่ดิฉันเลือก "คนแก่" เพราะต้องการให้สะดุดตาสะดุดใจผู้อ่าน ไม่ต้องการคำสุภาพไพเราะแต่อย่างไร ¿ ban (n.) ห้าม, สิ่งห้าม ข้อห้าม ¿ free คำนี้ เชื่อแน่ว่าทุกคนรู้ความหมายและคำแปลดี คือ โดนัตฟรี ใช่ไหมคะ ... ช้าก่อนค่ะ ลองทบทวนข้อความแปลของเราซิคะ "คนแก่ประท้วงห้ามกินโดนัตฟรี" เอะใจ ไหมคะ ต้องไม่ใช่ "โดนัตฟรี" แน่ กลับไปเปิดดิกดูซิคะ มีคำแปลมากมายที่ไม่ใช่ "ฟรี" ในที่สุด จะได้คำ ว่า "ตามใจชอบ, ตามอารมณ์, มากๆ ตามอิสระ" ใช้ได้ทั้งนั้น ถ้าอ่านข่าวนี้ให้จบโดยตลอดเสียก่อนลงมือ แปล เห็นไหมคะ คำง่ายๆ เช่นนี้ เรา "ตกม้าตาย" ได้เสมอ ย่อหน้าที่ 1 บรรยายฉากที่เกิดเหตุการณ์ประท้วงครั้งนี้ ¿ just คำนี้เป็นทั้ง adj. และ adv. เหมือน free นั่นแหละ ต้องเลือกใช้คำแปลให้ถูกต้องตามบริบทแท้จริง อย่าใช้คำแปลที่เราเคยชินกัน ลองเปิดพจนานุกรมดู จะได้คำแปล เช่น มันก็เป็นเช่น, ดูเหมือนๆ กับ ดูเป็นเช่น ¿ ข้อความหรือข่าวเบาๆ เช่นนี้ ผู้แปลต้องปรับเปลี่ยนตำแหน่งข้อความเสียใหม่ เพื่อให้น่าอ่าน และมีลีลา เป็นเรื่องราวน่าสนุก มีสีสันชวนติดตามเรื่อง ไม่เป็นข่าวที่เน้นสาระ ข้อเท็จจริงมากนัก เรียกว่าเป็นเรื่อง เบาๆ ก็แล้วกัน นอกจากนี้ ผู้แปลจะเติมเพิ่มคำ หรือข้อความเข้ามา ให้ข้อความมีลูกเล่น มีสำนวน หรือมี ลีลาบ้าง ก็ไม่ผิดกติกาการแปลนัก เพราะไม่ได้เปลี่ยนแปลงความหมาย แต่ทำให้ผู้อ่านเข้าใจเรื่องได้ดีขึ้น ¿ the senior center เป็นนามวลี ขอใช้ว่า "ศูนย์บ้านพักคนชรา" เหมือนบ้านบางแคของเราเลยค่ะ ¿ demonstrators (n.) ผู้ประท้วง, ผู้เดินขบวน ¿ were picketing (v.) เป็นยามเฝ้ารักษาเหตุ การณ์ เป็นหน่วยรักษาความปลอดภัยในการประท้วง ย่อหน้าที่ 2 ให้รายละเอียดผู้ประท้วงและข้อความประท้วง ¿ sandwich boards (n. phr.) กระดาษแข็งประกบคู่ หรือประกบกัน ¿ proclaiming (ger. v.) เรียกร้อง, แถลง, ออกประกาศ ¿ ประโยคนี้ ดิฉันได้เพิ่มเติมคำขยายเข้าไป เพื่อให้ผู้อ่านเห็นจินตภาพลักษณะผู้ประท้วงมากขึ้น ¿ ข้อความประกาศ "Give Us Our Just Desserts" ผู้แปลต้องใช้อัจฉริยะด้านภาษาแล้วล่ะค่ะ ต้องคิดหาถ้อยคำให้ดี ดังที่ดิฉันได้แปลให้ดูเป็นตัวอย่าง ลองคิดหาถ้อยคำอื่นๆ มาแข่งกันนะคะ มีข้อ สังเกตการเลือกใช้คำแปลของ Just คำแปล ณ ที่นี้ไม่เหมือนในตอนแรกนะคะ ตรงนี้เป็น adj. หมายถึง "ที่ถูกต้อง ที่พอดี,พอเหมาะพอควร พึงได้ ตามสิทธิ" มีให้เลือกหลายคำ ถ้าผู้แปลลองเปิดพจนานุกรมดู ¿ "They're Carbs, Not Contraband" เป็นถ้อยคำประท้วงเช่นกัน ต้องสรรหาถ้อยคำภาษาไทย ให้แสบพอๆ กับต้นฉบับนะคะ ดิฉันคิดได้แค่นี้ ท่านผู้อ่านลองคิดหาถ้อยคำแปลกๆ มาบ้างนะคะ ¿ Carbs เป็นคำย่อมาจาก carbohydrate — คาร์โบไฮเดรต อาหารแป้งน้ำตาล ¿ Contraband (n.) สิ่งต้องห้าม, ของเถื่อน. ของลักลอบ ย่อหน้าที่ 3-4 กล่าวถึงประเด็นขัดแย้งและเหตุผลของผู้ถูกประท้วงที่เป็นต้นเหตุของการประท้วง ¿ At issue เป็น สำนวน หมายถึง ประเด็นขัดแย้งอยู่ที่ ¿ a decision (n.) ข้อ/การตัดสินใจ, ข้อ/การตกลง ¿ refuse (v.) ยกเลิก, ปฏิเสธ, ไม่รับ ¿ were being donated เป็นวลีในรูป pass. v. กรุณาอย่าแปลตรงตาม คำนะคะ ภาษาไทยไม่นิยม ใช้วิธีการหลีกเลี่ยงตามที่เคยแนะนำไปแล้วค่ะ ¿ concerned (adj.) วิตก กังวล ห่วงใย เป็นห่วง ¿ a bad nutritional precedent นามวลีนี้ หากแปลตรงตามคำว่า "แบบ อย่างการกินอาหารตามโภชนาการที่ไม่ดี" ผู้อ่านจะไม่เข้าใจความดีนัก ต้องแปลซ้ำ (ในใจ) อีกครั้ง ลอง ปรับเปลี่ยนและเติมแต่งใหม่ว่า "แบบอย่างการกินอาหารที่ไม่ดี ไม่มีคุณค่าด้านโภชนาการ" ดิฉัน คิดว่าผู้อ่านต้องเข้าใจและเห็นภาพพจน์ได้ดีกว่าแน่ ¿ mounds of doughnuts and other sweets ข้อความนี้ ต้องระวังการแปล mounds of (n.) กองของ... (ดิฉันใช้ว่า "พะเนินเทินทึก หรือ มากมายก่ายกอง" ซึ่งขยายความได้ทั้งโดนัตและขนมหวานชนิดอื่นๆ ด้วย ผู้แปลบางคนไม่ทันดูให้ครบ ถ้วน รีบเร่งแปลให้ขยายความแต่เฉพาะคำแรกเท่านั้น จึงเกิดผิดพลาดได้อย่างง่ายดาย ต้องพบตอนจบฉบับหน้าแล้วละค่ะ จินตนา ใบกาซูยี