Part
2
Across the ocean of inhumanity
PATTARA DANUTRA
- But Pradit and his Makhampom team offer an alternative interpretation
of this story. Their Mahajanaka is equipped with paradox, irony
and questioning. Paradoxically, despite the words "Never Say
Die" in its title, this version weaves together the tragedies
of three people swimming in the Andaman Sea: A tsunami body
collector from the South, an assaulted and depraved Karen woman
from the North and a Muslim youth from the strife-torn Southern
region. They all encounter unfair and immoral treatment from
unsympathetic state authorities.
- Moreover, this version changes the theme of perseverance to
that of self-doubt. It is ironic to see Mahajanaka, a canonical
character of courage and endurance, reinterpreted as a person
in a dilemma and questioning his own perseverance as the world
appears more ruthless to him the further he swims in the sea.
- The original Jataka-based version pleases its readers with
an ending where Mahajanaka survives and establishes a peaceful
and wealthy kingdom. The Makhampom version will disappoint those
who are attached to the original.
- In the end, Makhampom's Mahajanaka, after realizing that abundant
cruelties await, refrains from swimming, not from fatigue but
from discouragement, and lets the audiences decide themselves
whether he should continue swimming in an ocean of inhumanity.
- In Mahajanaka: Never Say Die, the dramatists toss away the
heart and exploit the body (the swimming scenario) by chopping
it into pieces and mixing in new components (three tragic anecdotes),
and constructing a new storyline and content. Although the issue
in the play is not easily digestible, the presentation is very
artistic. Audiences can enjoy several theatrical techniques:
Agitprop and Brechtian gimmicks, street theatre stylings, physical
theatre movements and traditional Thai masked dance interspersed
with melodrama.
|
ตอน ๒
ข้ามห้วงมหรรณพ
แห่งความไร้มนุษยธรรม
ภัทร ด่านอุตรา
- แต่คุณประดิษฐ์และคณะมะขามป้อม
นำเสนอเรื่องนี้ด้วยการตีความไปอีก
แบบหนึ่ง มหาชนกของคณะนี้มี
ปฏิทรรศน์ การแฝงนัยเชิงโชคล้อ
และการตั้งคำถาม แม้ชื่อจะมีวลีว่า
"Never Say Die [อย่ายอมตาย]" แต่
หาชนกพากย์นี้กลับตรงกันข้าม นำ
เรื่องโศกนาฎกรรมของคนสามคน
ที่ว่ายน้ำอยู่ในทะเลอันดามันมาผูก
เข้าไปด้วยคือ คนเก็บศพผู้ประสบภัย
ซูนามิจากภาคใต้ หญิงกะเหรี่ยง
ศีลธรรมเสื่อมจากภาคเหนือและ
เยาวชนมุสลิมจากภาคใต้ที่ถูกรุมเร้า
ด้วยความขัดแย้งรุนแรง ทั้งสามล้วน
เผชิญกับการปฏิบัติที่อยุติธรรมและ
ผิดศีลธรรมจากเจ้าหน้าที่รัฐผู้ไร้ความ
เห็นอกเห็นใจ
- ยิ่งกว่านั้น มหาชนกพากย์นี้ยังเปลี่ยน
แก่นเรื่องจากการบำเพ็ญความเพียร
ไปเป็นความสงสัยในตนเอง ครั้นได้
เห็นการตีความใหม่ให้แก่ตัวละคร
พระมหาชนก ซึ่งตามชาดกถือว่า
เป็นสัญลักษณ์แห่งวิริยภาพ ไปเป็น
บุคคลผู้เผชิญสถานการณ์ที่ตัดสินใจ
ยากยิ่งและครุ่นพะวงสงสัยในวิริยภาพ
ของตนเมื่อพบว่ายิ่งว่ายน้ำไปก็ยิ่งเห็น
ว่าโลกนี้โหดร้ายไร้ความเมตตา ก็รู้
สึกว่าตรงข้ามกับที่คาดไว้
- ผู้อ่านพึงใจในพากย์ตามชาดกอัน
เป็นต้นเรื่องด้วยตอนจบพระมหาชนก
ทรงพ้นภัยและได้เสด็จขึ้นครองราช
อาณาจักรอันสงบสุขและมั่งคั่ง แต่
พากย์ของคณะมะขามป้อมจะทำให้
ผู้ติดอกติดใจกับเนื้อเรื่องตามชาดก
ไม่สมความคาดหวัง
- ในตอนจบ ตัวละครพระมหาชนก
ในพากย์ของมะขามป้อมทรงเลิก
ว่ายน้ำ มิใช่เพราะเหนื่อยล้าพระ
วรกาย แต่ทรงเลิกด้วยความท้อแท้
พระทัยหลังจากทรงตระหนักว่ายัง
มีความโหดร้ายอีกมากมายนักที่รอ
อยู่ข้างหน้า จึงให้ผู้ชมตัดสินใจเอง
ว่าควรจะทรงว่ายน้ำต่อไปในห้วง
มหรรณพแห่งความไร้มนุษยธรรม
นี้หรือไม่
- ในเรื่อง มหาชนก:Never Say Die ผู้ประพันธ์ละครเรื่องนี้พากันสลัดหัว
ใจของเรื่องไปและนำตัวเรื่อง (ฉาก
ว่ายน้ำ) มาใช้ประโยชน์ด้วยการตัด
ออกเป็นเสี่ยงๆ แล้วนำส่วนประกอบ
ใหม่ (เรื่องเศร้าสามเรื่อง) มาผสม
เข้าไป สร้างแนวเรื่องและเนื้อหาใหม่
แม้ว่าประเด็นของละครเรื่องนี้จะเข้า
ใจไม่ได้ง่ายในทันที แต่การนำเสนอ
ก็เปี่ยมด้วยศิลปะอย่างยิ่ง ทำให้ผู้ชม
เพลิดเพลินได้ด้วยกลวิธีทางการละคร
หลายประการ คือ กลเม็ดในการปลุก
จิตสำนึกและกลเม็ดของเบร็คชท์
ลีลาการแสดงละครข้างถนน การ
เคลื่อนไหวร่างกายแบบเน้นการ
แสดงออกทางร่างกาย และการ
แสดงแบบโขน ผสมผสานกับการ
แสดงที่มุ่งเร้าอารมณ์
|
